Najdokładniejszy mechaniczny zegar odmierza czas w Gdańsku; zegar, zegar grawitacyjny, zegar pulsarowy, szychliński Gdańsk, Gdynia, Sopot

Najdokładniejszy mechaniczny zegar odmierza czas w Gdańsku

30 czerwca 2011, godz. 06:00 (67 opinii)

fot. Krzysztof Mystkowski/KFP

W polu grawitacyjnym w matce Ziemi jest ukryty czas. Zrodziło się pytanie, jak go wyciągnąć? - przyznaje Grzegorz Szychliński, wynalazca zegara.

Od teraz gdańszczanie mogą regulować swoje zegarki, udając się do Baszty na Zamurzu przy placu Kobzdeja. W środę zaprezentowano tam grawitacyjny zegar Hevelius 2011, najdokładniejszy zegar mechaniczny na świecie.

fot. Łukasz Unterschuetz/Trojmiasto.pl

Zegar jest prezentowany w potrójnie szklonej gablocie, która ma za zadanie utrzymać stałą temperaturę i ciśnienie.

Gdańsk kontynuuje dzieła Jena Heweliusza, który był nie tylko wielkim astronomem i piwowarem, ale stworzył też bardzo dokładny zegar wahadłowy. Opierał się przy tym na teorii Galileusza, który zauważył, że wahadło puszczone swobodnie w ruch zatacza te same okresy.

W Gdańsku powstał właśnie najdokładniejszy zegar mechaniczny na świecie, który bazuje na tym samym mechanizmie. Model działa w oparciu o właściwości pola grawitacyjnego i w efekcie mierzy czas z dokładnością do kilku mikrosekund na dobę, czym bije wszystkie dotychczasowe rekordy (choć - przyznajmy - daleko mu do dokładności zegarów atomowych).

- Trudno będzie wyregulować swoje zegarki z dokładnością 20 mikrosekund, to jest poza naszą percepcją - zastrzega pomysłodawca i konstruktor zegara, dr Grzegorz Szychliński, zastępca dyrektora Muzeum Historycznego Miasta Gdańska w Muzeum Zegarów Wieżowych.

Jak skonstruowany jest i jak działa zegar? Ma około 1,5 metra wysokości, jego obudowa to szklana, próżniowa tuleja. Licznik, czyli tarcza zegara, stoi obok gabloty i jest nim zwykły ekran monitora komputera.

We wnętrzu szklanej rury, na pręcie wykonanym ze stopu stali i niklu, który najmniej poddaje się zmianom temperatury, wisi ciężarek o masie 10 kg. Wewnątrz szafki o potrójnych szybach utrzymywana jest temperatura o dokładności jednej dziesiątej stopnia, a w rurze ciśnienie jednej dziesiątej Pascala, to jest 10 tys. razy mniej niż powietrze które nas otacza. Wszystko po to, by uchronić mechanizm od zmian ciśnienia z zewnątrz.

Czy często sprawdzasz czas?: tak, robię to odruchowo

74%; tylko wtedy gdy się spieszę

19%; nie, bardzo rzadko

7%

łącznie głosów: 780

- W małej, przezroczystej rureczce z boku "czyha" kuleczka łożyskowa o średnicy 10 milimetrów i masie 4 gramów. Raz na 10 minut zamek elektromagnetyczny zwalnia ją, ona opada 50 milimetrów w dół, odskakuje od ściętej powierzchni, daje pstryczka wahadłu, potem wpada do lejka i wraca na miejsce. Mała fotokomórka zlicza impulsy. To wszystko, to jest takie proste - opowiada konstruktor. Zegar zasila prąd stały o napięciu 12 woltów, ale może też pracować przez tydzień na baterii.

To nie ostatnie słowo gdańskiego konstruktora, jeśli chodzi o zegary. W październiku zaprezentuje on jedyny na świecie zegar pulsarowy, który stanie w kościele św. Katarzyny. O wynalazku pisaliśmy w artykule: Najdokładniejszy czas na świecie będzie tylko w Gdańsku.

W uroczystej inauguracji zegara grawitacyjnego uczestniczyli też przedstawiciele British Horological Institute, najstarszej na świecie instytucji oficjalnie reprezentującej przemysł zegarmistrzowski w Wielkiej Brytanii, minister Katarzyna Hall i władze Gdańska.

Do końca tego tygodnia zegar można oglądać w godz. od 11 do 16 w Baszcie na Zamurzu przy placu Kobzdeja zobacz na mapie Gdańska

Katarzyna Moritz k.moritz@trojmiasto.pl

Polecamy

Najdokładniejszy mechaniczny zegar odmierza czas w Gdańsku

Warte uwagi:

	2011-06-30 06:05 2011-06-30 21:43 ja regulację zegarka robię w oparciu o jadące tramwaje (5)
	wykonując algorytm częstotliwości ich przyjazdów mnożąc przez całkę różniczki przyjazdów skm-ek
	odpowiedz 103 / 9

	2011-06-30 07:30 2011-06-30 07:30 ja tak kalendarz ustawiam w telefonie ale wzoruje sie na TLK, zegarek dobrze mi chodzi, ostatnio nawet sie rozmnożył:)

	astrochemik odpowiedz 5 / 1

	2011-06-30 08:45 2011-06-30 10:13 A w twojej głowie (1)
	"czyha" kuleczka łożyskowa o średnicy 10 milimetrów i masie 4 gramów. Raz na 10 minut zamek elektromagnetyczny zwalnia ją, ona opada 50 milimetrów w dół, odskakuje od ściętej powierzchni, daje pstryczka wahadłu, potem wpada do lejka i wraca na miejsce. Co absolutnie nie zwiększa twojego ilorazu inteligencji...
	:) odpowiedz 9 / 8

	2011-06-30 10:13 2011-06-30 10:13 za to ten sam mechaniz w Twojej głowie
	zniweczył wszystko co tam było
	odpowiedz 6 / 3

	2011-06-30 14:21 2011-06-30 14:21 Tylko po co ta
	całka różniczki? :P
	odpowiedz 6 / 2

	2011-06-30 21:43 2011-06-30 21:43
	SUPER! BEDZIEMY DOKLADNIE WIEDZIELI ZA ILE CZASU TEN RZAD DOSTANIE KOPA W D...E NA ZALACZONYM OBRAZKU PANI HALL, KOLEJNA NIEODPOWIEDZIALNA CHOCIAZBY ZA MATURY 2011!! GESI BY PASLA BO KROW NIE UPILNOWALABY
	odpowiedz 2 / 0

	2011-06-30 06:12 2011-08-07 10:27 ja robię regulację swojego zegarka w/g punktualności rozpoczynania pracy przez lekarzy w przychodni;/ (2)

	odpowiedz 49 / 4

	2011-06-30 06:51 2011-06-30 06:51 Dobreee
	Wczoraj byłem umówiony jako pierwszy pacjent na 10:30, lekarz spóźniła się do pracy 65min bo jak słyszałem jej rozmowę w rejestracji były korki. Ale przyszło mi jeszcze poczekać niestety, gdyż zaczęła od robienia sobie kawy, a później okazało się, że na 10:30 jest przede mną jeszcze jeden pacjent. W rejestracji wytłumaczono mi, że Pani lekarz go sobie dopisała... Więc ogólnie musiałem czekać 1,5 godziny, a wizyta trwała 5 minut:)
	odpowiedz 22 / 0

	2011-08-07 10:27 2011-08-07 10:27 a ja wg rozkładu PKP

	odpowiedz 0 / 0

	2011-06-30 06:38 2011-06-30 21:49 Byle nie rególowac wg. tej kobiety hall (3)
	Bo tak jak cała jej działalnośc, zegar bedzie przereklamowany. kobieta likwidujaca polskie szkolnictwo nie powinna brać udziału w takich uroczystosciach.
	odpowiedz 37 / 4

autor:	email: (opcjonalny)

autor:	email: (opcjonalny)

	2011-06-30 12:10 2011-06-30 21:49 Oto prawdziwy głos polskiego szkolnictwa :) (2)
	Prosimy nie "rególować" odbiorników :)
	rektor już wy wiecie czego odpowiedz 2 / 2

	2011-06-30 06:41 2011-06-30 15:19 Uciekajacy czas i uciekajace życie. (5)
	Tak jak każdy zegar ten pokazuje przemijający czas. Czas zmarnowany i stracony przez ostatnie 21 lat dla Gdańska. Czy musi być az tak dokładny ?
	ana odpowiedz 29 / 11

	2011-06-30 12:15 2011-06-30 21:49 to jest skutek zamykania szkół (1)

	odpowiedz 5 / 0

	2011-06-30 21:49 2011-06-30 21:49
	nie, to jest skutek bolu i nadziei
	odpowiedz 1 / 0

	2011-06-30 06:48 2011-06-30 15:19 A może to zegar odliczajacy koniec platformy? (4)
	Koniec propagandy, socjotechniki i obiecywanych a nie spełnionych cudów ?
	odpowiedz 10 / 9

	2011-06-30 07:24 2011-06-30 07:24
	A może odlicza czas do końca wypisywania głupich komentarzy w trojmiasto.pl?
	odpowiedz 14 / 6

	2011-06-30 11:59 2011-06-30 15:19 koniec PO, ale początek rządu nacjonalistów i ksenofobów? (2)
	chcesz żeby mały homofob rządziłkkrajem - on nienawidzi Gdańska, zrówna to miasto z ziemią tak samo jak zrobił inny nacjonalista z Warszawą
	odpowiedz 1 / 8

	2011-06-30 12:07 2011-06-30 12:07 A koledzy zapomnieli o podobno istniejacej demokracji i wolnosci słowa?
	Każdy ma prawo do własnych opini. Dlaczego zwolennicy i członkowie opcji rzadowej zabraniają tego prawa innym? Sami są jak widac z ich wypowiedzi homofobami, nacjonalistami i bolszewikami bo to własnie on zabraniali i karali tych którzy mieli inne zdanie niz oni.
	odpowiedz 5 / 2

	2011-06-30 15:19 2011-06-30 15:19 homofobie to masz chlopie w szpitalu psychiatrycznym z ktorego uciekles :)

	odpowiedz 3 / 1

	2011-06-30 06:46 2011-06-30 06:46 kampanię wyborczą czas zacząć
	teraz relacja z byle jakiego zdarzenia upstrzona zostanie fotkami z facjatami polityków. pewnie na jesieni w inauguracji tego drugiego zegara uczestniczyć będzie niejaki Sławomir Nowak
	anty Budyń odpowiedz 12 / 4

	2011-06-30 07:17 2011-06-30 13:21 Wszystkie opinie to sarkazm i narzekanie... (1)
	A ja tam po prostu się cieszę że znowu mamy coś najlepsze na świecie.Że możemy czymś przed światem błysnąć. Brawo!.
	Artur odpowiedz 25 / 9

	2011-06-30 13:21 2011-06-30 13:21 chcesz się pocieszyć bardziej?
	mamy najbardziej przyjebanych internautów we wszechświecie.
	taki budyn odpowiedz 2 / 1

Polecamy

Najczęściej czytane

Najdokładniejszy mechaniczny zegar odmierza czas w Gdańsku

Więcej na ten temat

Zdjęcia

Warte uwagi:

	2011-06-30 07:20 2011-07-04 21:26 co 10 minut.... (4)
	Co odmierza czas uruchamiający zamek elektromagnetyczny?
	elektryk odpowiedz 20 / 1

	2011-06-30 12:24 2011-06-30 12:24
	To nieistotne. Chodzi o podtrzymanie ruchu wahadła, żeby się nie zatrzymało. Energia tej kulki prawdopodobnie nie ma wpływu na fazę ruchów wahadła, ale obstawiam, że impulsy wypuszczające kulkę zsynchronizowane są z samym wahadłem.
	Zbig odpowiedz 1 / 1

	2011-06-30 12:26 2011-06-30 12:48 (1)
	Ja bym przyczepił się do czego innego a konkretnie uważam, że nazwanie zegara mechanicznym jest pewnym nadużyciem w sytuacji kiedy mechaniczny jest praktycznie tylko generator postawy czasu a układ odczytujący jego pozycję, zliczający impulsy, itd. - już nie.
	Zbig odpowiedz 6 / 1

	2011-06-30 12:48 2011-06-30 12:48
	A tak już gadając sam z sobą... ;-) W zasadzie równie mechaniczny jest elektroniczny (sic) zegarek na rękę, w którym czas odmierza kwarc - elektromechaniczny "kamerton" w skali mikro. Niemniej ciekawa instalacja artystyczna - bo tak bym to urządzenie nazwał.
	odpowiedz 3 / 0

	2011-07-04 21:26 2011-07-04 21:26
	Sam zegar, licznik odmierza zadaną liczbę oscylacji i zwlania na ok. 0,5 s rygiel elektromagnesu
	gs odpowiedz 0 / 0

	2011-06-30 07:25 2011-07-05 18:33 1 bar = 10000 Pa (1)

	odpowiedz 3 / 3

	2011-07-05 18:33 2011-07-05 18:33 Do podstawówki!
	Ja pier... Szkoda słów. Redaktor kalosz, a czytelnicy gumiaki. 1 atm to ok 1013 hPa == 101300 Pa więc jednemu Barowi to daleko do 10.000, bo ma 100.000 Pa. Skoro jest 10.000 razy mniejsze ciśnienie w tej rurze, to znaczy, że jest tam ok. 0,1 hPa czyli 10 Pa. Za błędy rzeczowe powinno się karać mandatami!
	Prezes_MW odpowiedz 0 / 0

	2011-06-30 07:27 2011-06-30 07:27 1 bar = 100000 Pa
	Jedna dziesiata Pa jest jedna milionowa Bar`a
	odpowiedz 9 / 1

	2011-06-30 07:59 2011-06-30 11:32 (3)
	"a w rurze ciśnienie jednej dziesiątej Pascala, to jest 10 tys. razy mniej niż powietrze które nas otacza. " Litości!
	SK. odpowiedz 7 / 3

	2011-06-30 08:44 2011-06-30 10:12 Nie do końca kumam, wiec nie bijcie...Pytam grzecznie :-) (1)
	Jeżeli średnio przyjąć że jedna atm. to ok 100.000 paskali. Jeżeli w rurze jest próżnia, czyli -1atm. To nie jest właśnie tak jak napisane? "...to jest 10 tys. razy mniej niż powietrze które nas otacza. "
	niedouczony... odpowiedz 0 / 1