aktualności 24h

Tunel przy dworcu w Gdańsku bez kramów w dni meczowe (105 opinii)

Podróż kibiców przez Gdańsk w dniu meczu (187 opinii)

Estakady na Węźle Kliniczna gotowe (73 opinie)

Norweska spółka zbuduje hotel na Wyspie Spichrzów (113 opinii)

Masa Krytyczna w piątek w Gdyni (310 opinii)

Święto Gdańska pod znakiem Euro (80 opinii)

Wjazdówki do Letnicy rozdane. Zamknięte ulice także w Oliwie (191 opinii)

Trzy samoobsługowe toalety staną w centrum Gdańska (268 opinii)

Tydzień smoczych łodzi na Motławie wideo (36 opinii)

sport

W Gdańsku ma być trener głodny sukcesów (90 opinii)

Z akademickimi mistrzostwami Polski w chodzie

Awans Polonii Gdańsk i rezerw Arki (4 opinie)

Pożegnanie sezonu w Starogardzie Gdańskim (15 opinii)

Żółto-niebiescy nie odpuszczą Pogoni (151 opinii)

Oby nie trzeba ich było już stosować (44 opinie)

Klub nie przedłuży umowy z trenerem (239 opinii)

Gra licencjami w II lidze (67 opinii)

Małaszewska poprowadzi grę koszykarek (8 opinii)

Plejada gwiazd w Sopocie i Gdańsku (3 opinie)

IX Gdańskie Otwarcie Sezonu Żeglarskiego (3 opinie)

historia

Żeglarscy celebryci najstarszego gdańskiego jachtklubu nowość (1 opinia)

deluxe

Trójmiejscy mistrzowie spełniają marzenia dzieci wideo nowość (3 opinie)

rozrywka

Mamy maj, więc rusza sezon w Teatrze Leśnym nowość (3 opinie)

Open'er: silna reprezentacja Trójmiasta (31 opinii)

Planuj tydzień: rozmaiło się imprezami (27 opinii)

biznes

W poniedziałek poznamy nowe władze Energi nowość (9 opinii)

TPI: giełda w dół, a my zarabiamy (11 opinii)

Lotos Asfalt rezygnuje z handlu paliwami żeglugowymi (3 opinie)

W jaskini smoka. Pułapki w handlu z Chinami (21 opinii)

Widok Energia kupuje nowy zakład (6 opinii)

korki

Utrudnienia na al. Zwycięstwa w Gdyni

rowery

Rower zniknął, bo monitoring to atrapa? atrykuł czytelnika nowość (41 opinii)

Zmierz się z najlepszymi kolarzami podczas Skandia Maraton Lang Team w Gdańsku ! (12 opinii)

kultura

O czym śnią mieszkańcy Dolnego Miasta? (19 opinii)

Jak się odnaleźć w świecie materii? Rusza Festiwal Alternativa (20 opinii)

Artysta nie chce być głodny. Strajk galerii w Trójmieście (253 opinie)

zdrowie

Trójmiejska ulica. Tak wyglądamy (82 opinie)

Oberwał się sufit w szpitalu na Zaspie nowość (53 opinie)

Brodawki - jak skutecznie się ich pozbyć

dziecko

Euro Mamy na Wzgórzu atrykuł sponsorowany

Wolontariusze pomagają w gdańskich żłobkach (38 opinii)

aktywne trójmiasto

Koszykarze Demolki i Korestu najlepsi (1 opinia)

Błękitne flagi zawisną na siedmiu kąpieliskach w Trójmieście wideo (70 opinii)

Wędrówka szlakiem Źródła Marii (45 opinii)

praca

Rozwiązanie umowy o pracę - wypowiedzenie kontra porozumienie stron (19 opinii)

fakty i opinie

podziel się na Facebooku dodaj kanał RSS prześlij artykuł drukuj artykuł
Wybrana mała czcionka

Sekrety wychodków dawnych gdańszczan... w Gdyni

Sporą wiedzę o tym jak żyli gdańscy mieszczanie pięć wieków temu i wcześniej, czerpiemy nie tylko z dawnych listów, ksiąg czy portretów. O ich codzienności najwięcej mówią przedmioty znalezione w... miejscach sekretnych na gdańskich podwórkach czyli w latrynach. We wtorek ich tajemnice poznają gdynianie.



Zrekonstruowana latryna.

mat. prasowe

Zrekonstruowana latryna.

Zabawka - cynowa krowa z pierwszej poł. XIX w.

mat. prasowe

Zabawka - cynowa krowa z pierwszej poł. XIX w.

Nocnik cynowy z XVIII w.

mat. prasowe

Nocnik cynowy z XVIII w.

Różnorodna ceramika.

mat. prasowe

Różnorodna ceramika.

Gdy pod koniec XVI wieku Henryk Walezy krótko panował w Polsce, na Wawelu po raz pierwszy zobaczył wychodki, z których nieczystości odprowadzano poza zamkowe mury. Po powrocie do Francji nakazał zbudowanie takich urządzeń w Luwrze i innych pałacach, ale długo nie chciały się tam przyjąć. A jak sobie z tym zagadnieniem radzili gdańscy mieszczanie?

- Miejsca sekretne zwane również kloakami, ustępami, wychodkami, usiadkami, czy bardziej nowocześnie toaletami, budowano dawniej na zapleczach posesji, bardzo często w ich narożnikach lub przy oficynach, w pobliżu zabudowań gospodarczych, a niekiedy przy kuchniach. Do nich trafiały wszelkie nieczystości związane z funkcjonowaniem kamienicy. W Gdańsku od końca XV wieku kloaka była podstawowym urządzeniem sanitarnym na każdej działce mieszczańskiej - wyjaśnia archeolog Ewa Trawicka, kierownik Centrum Edukacji Archeologicznej "Błękitny lew" z Muzeum Archeologicznego w Gdańsku.

Już w XIV i XV wieku pojawiały się w latrynach deski do siedzenia - takie, jakie czasem jeszcze zobaczyć można w wiejskich "sławojkach". W dawnym Gdańsku latryny budowano z drewna, którego w okolicach było pod dostatkiem. Jednak co istotne, oprócz nieczystości do latryn trafiały rozmaite przedmioty wyrzucane tam przypadkowo, bądź po prostu gubione w trakcie ich wykorzystywania. Beztlenowe warunki sprawiły, że wiele tych "skarbów" przetrwało do naszych czasów. W trakcie ratowniczych badań inwestycyjnych prowadzonych w ostatnich latach przez Muzeum Archeologiczne w Gdańsku w obrębie Starego i Głównego Miasta odkryto kilka latryn szczególnie "bogatych" w zabytki.

- Wydobyto z nich kilkaset całych naczyń ceramicznych, porcelanę importowaną z Chin, fajanse pochodzące z Holandii, szklane ampułki i buteleczki z wyposażenia apteki, elementy cynowej i szklanej zastawy stołowej, różnego rodzaju fajki, przybory toaletowe, elementy stroju, a także bogatą kolekcję zabawek dziecięcych. W tym prawdopodobnie jedyną zachowaną do czasów współczesnych, XVII-wieczną, marcepanową figurkę dzieciątka Jezus z szopki bożonarodzeniowej - opisuje archeolog.

Przedmioty te mówią nie tylko o tym, że gdańszczanie w swych domach często mieli ceramikę z całego świata, ale że jadano kiedyś sporą ilość fig, z których jeszcze w XIX i na początku XX wieku przyrządzano różnego rodzaju lekarstwa - przeciwko grypie, kaszlowi itp. Niosą one ze sobą nieocenione informacje o życiu rodzinnym w szeroko pojętych kategoriach: kuchnia i stół, strój, higiena i medycyna, rzemiosło, handel, podróże, rozrywka, a także przejawy życia duchowego.

"Miejsca sekretne na gdańskich podwórkach" to przede wszystkim wystawa Muzeum Archeologicznego w Gdańsku, którą pokazywano także w wielu innych polskich miastach. We wtorek archeolog Ewa Trawicka, wygłosi na ten temat prelekcję w Gdyni w klubie Marynarki Wojennej "Riwiera", ul. Zawiszy Czarnego 1. Początek - godz. 17:30.

sortuj: rosnąco  | pokaż widok standardowy

opinie (razem: 54)

zobacz cały wątek ukryj wątek

zgłoś do moderacji opinię 3889333 2011-10-10 21:06 Bardzo ciekawy artykuł :) (4)

Bardzo fajnie sobie przeczytać takie ciekawostki :P Jak widać fajne rzeczy można znaleźć w kupie :D

Joasia

popieram opinię 70 / nie zgadzam się 0
zobacz cały wątek ukryj wątek

zgłoś do moderacji opinię 3889347 2011-10-10 21:43 w kupie siła! (1)

Wspaniały artykuł, piękne skojarzenia mam aż mi kanapka spadła...

Miś

popieram opinię 12 / nie zgadzam się 0

zgłoś do moderacji opinię 3889355 2011-10-10 22:26 ta historia jakos sie kupy nie trzyma.

ryju

popieram opinię 8 / nie zgadzam się 1

zgłoś do moderacji opinię 3889348 2011-10-10 21:43

odkuraczanie historii jest naprawdę ciekawe ;p

kurak

popieram opinię 1 / nie zgadzam się 0

zgłoś do moderacji opinię 3889352 2011-10-10 22:10 A będziesz sama też tam szukać;)?

Zainteresowany

popieram opinię 2 / nie zgadzam się 0
zobacz cały wątek ukryj wątek

zgłoś do moderacji opinię 3889335 2011-10-10 21:15 Dziwinie zalatuje ten artykuł:) (2)

Halewicz

popieram opinię 37 / nie zgadzam się 4

zgłoś do moderacji opinię 3889340 2011-10-10 21:18 To Szadółki tak śmierdzą, a nie artykuł :)

Nie martw się, nie tylko Tobie śmierdzi. Większość Gdańska ma z tym problem

popieram opinię 11 / nie zgadzam się 3

zgłoś do moderacji opinię 3889403 2011-10-12 06:18

Może po prostu się nie podtarłeś?

popieram opinię 2 / nie zgadzam się 0
zobacz cały wątek ukryj wątek

zgłoś do moderacji opinię 3889336 2011-10-10 21:15 Gdynianom się ta wiedza przyda (1)

Może sami zaczną poszukiwania w szambach Pekinu i Chyloni. jestem pewny, że odkryją tam znacznie piękniejsze skarby. W końcu jesteśmy miastem z morza i z marzeń!

Niestronny

popieram opinię 40 / nie zgadzam się 15

zgłoś do moderacji opinię 3889390 2011-10-11 09:24 Lepiej szukać na Chylonii jak w TOI TOI-ach w Krakowie.

popieram opinię 2 / nie zgadzam się 0

zgłoś do moderacji opinię 3889337 2011-10-10 21:17 PERYSTALTYKA GDAŃSKA

Jak ktoś głodny jest, mówi się, że zje konia z kopytami; z zawartości latryn wynika, że głodny gdański patrycjusz zjadał obiad z talerzem.

smacznego

popieram opinię 28 / nie zgadzam się 6
zobacz cały wątek ukryj wątek

zgłoś do moderacji opinię 3889339 2011-10-10 21:18 Gdyby za 200 lat (1)

ktoś badał zawartość wychodków z naszych czasów, to kupy pewnie wyglądałyby jak dopiero co zrobione. To przez żywność jaką nas faszerują, pełną konserwantów, śmieci, a pozbawionej prawie w całości wartości odżywczej.

A

popieram opinię 56 / nie zgadzam się 2

zgłoś do moderacji opinię 3889380 2011-10-11 07:53 Gdyby ktoś zbadał zawartość współczesnych wychodków

to nie znaleźliby takich skarbów jak my teraz. Jedyne co by odkryli to kondomy, podpaski, tampony i pety...

XXIwiek, wolne żarty

popieram opinię 10 / nie zgadzam się 0
zobacz cały wątek ukryj wątek

zgłoś do moderacji opinię 3889342 2011-10-10 21:21 ha! (7)

No dobra. Ale to o nas. Gdzie w tym czasie załatwiali swoje potrzeby mieszkańcy Gdynii?

pimpek dręczyciel

popieram opinię 13 / nie zgadzam się 7

zgłoś do moderacji opinię 3889343 2011-10-10 21:33 bursztyny w bałtyku

w WATER CLOSET'cie

spłuczka

popieram opinię 4 / nie zgadzam się 2
zobacz cały wątek ukryj wątek

zgłoś do moderacji opinię 3889344 2011-10-10 21:36 hmm nigdzie? (2)

bo w tamtym czasie Gdynia jeszcze nie istniała? stary idź na jakiś kurs dowcipu bo suchary walisz.

Aga

popieram opinię 23 / nie zgadzam się 1

zgłoś do moderacji opinię 3889378 2011-10-11 07:06 Po raz pierwszy Gdynia została wymieniona w dokumencie z 1253 r., pod nazwą Gdina

ucz sie

popieram opinię 4 / nie zgadzam się 6

zgłoś do moderacji opinię 3889398 2011-10-11 11:33 ale gdynia jako miasto...

pojawiła się na początku XXw po pierwszej wojnie światowej jako port wylotowy/wlotowy dla Polski jakim wcześniej był Gdańsk, a że miasto Gdańsk było rozchwytywane non stop przez ine Państwa bo zapewniało jedno z lepszych połączeń z bałtykiem a potem Państwem w państwie z włąsną urbanistyką, infrastrukturą, polityką itp to dlatego powstała Gdynia. Jestem od urodzenia Gdańszczanem i powiem szczerze że bardzo się cieszę z powstania Gdyni, teraz jesteśmy jednym z piękniejszych i niespotykanych typu miast Polski gdzie są prowadzone bardzo duże inwestycje i to miasto naprawde za 3 lata nabierze baaaardzo dużego uroku, mamy Zabytkowy Gdańsk, imprezowy kurort Sopot i Gdynię która jest przykładem miasta nowoczesnego blisko morza...Cieszę się z trójmiasta, i nigdy nie zamierzam się z tąd wyprowadzać mimo że życie tutaj należy do jednych z najdroższych w kraju.

TRI CITY

popieram opinię 5 / nie zgadzam się 0

zgłoś do moderacji opinię 3889346 2011-10-10 21:41 robili pod siebie

popieram opinię 5 / nie zgadzam się 8

zgłoś do moderacji opinię 3889374 2011-10-11 00:00

ja wiem jedno, twój dziadek robił wtedy kupę na pastwisku w Krużewnikach.

popieram opinię 4 / nie zgadzam się 2

zgłoś do moderacji opinię 3889391 2011-10-11 09:25 No jak to gdzie???

Do Gdańska jeździli by w Gdyni czysto było. ;p

popieram opinię 3 / nie zgadzam się 3
zobacz cały wątek ukryj wątek

zgłoś do moderacji opinię 3889350 2011-10-10 21:53 Chyba walnę kupę (1)

Dla potomnych

dumny gdańszczanin

popieram opinię 32 / nie zgadzam się 3

zgłoś do moderacji opinię 3889360 2011-10-10 22:33 Wal

popieram opinię 2 / nie zgadzam się 0

zgłoś do moderacji opinię 3889354 2011-10-10 22:19 To już w tamtych czasach zalewali rynek towarem z Chin ?

popieram opinię 16 / nie zgadzam się 1
zobacz cały wątek ukryj wątek

zgłoś do moderacji opinię 3889357 2011-10-10 22:28 A kupa walilo z tych latryn? (2)

Ciekawe, powachac kupę sprzed 300 lat. Czy tak samo smierdziala jak dzisiejsze kupy? Może inny aromat miała?

Kupalover

popieram opinię 3 / nie zgadzam się 7
zobacz cały wątek ukryj wątek

zgłoś do moderacji opinię 3889395 2011-10-11 10:26 latryna (1)

Miałem okazję brac udział w pracach wykopaliskowych przy latrynie w okolicach placu przed kościołem św. Brygidy. Pierwsze pół metra było jak glina... ale potem okazało się, że zawartość średniowiecznej latryny śmierdzi tak jak by była wyprodukowana chwilę temu! Koszmar!!! Ale przedmioty znalezione w tej mazi były w cudownym stanie zachowania. Dokopaliśmy sie do samego dna!

popieram opinię 3 / nie zgadzam się 0

zgłoś do moderacji opinię 3889404 2011-10-13 19:00 a jak smakowalo?

Kupacki

popieram opinię 0 / nie zgadzam się 0
zobacz cały wątek ukryj wątek

zgłoś do moderacji opinię 3889361 2011-10-10 22:33 NO WIĘC LECHIO DROGA, NOWY POMYSŁ NA SEKTORÓWKĘ (2)

"W KUPIE SIŁA!":DTERAZ PRZYNAJMNIEJ MACIE SIĘ CZYM POCHWALIĆ. NIE KAŻDE MIASTO Z KUPY SŁYNIE.

imblack

popieram opinię 20 / nie zgadzam się 7
zobacz cały wątek ukryj wątek

zgłoś do moderacji opinię 3889364 2011-10-10 22:57 (1)

W Gdyni nawet takich fajnych kup jak my nie macie!

popieram opinię 5 / nie zgadzam się 6

zgłoś do moderacji opinię 3889393 2011-10-11 09:28 Też jest czym się chwalić...

Może postawcie to jako główna atrakcja Gdańska? ;)

popieram opinię 3 / nie zgadzam się 0

dodaj swoją opinię

Warte uwagi: