Początek lutego 2026 roku zapisze się w historii pomiarów hydrologicznych Bałtyku. Średni poziom wody w Morzu Bałtyckim spadł do około 67 cm poniżej normy, osiągając najniższe wartości od czasu rozpoczęcia systematycznych obserwacji w 1886 roku. Oznacza to, że w całym basenie "brakuje" około 275 km sześc. wody - objętości odpowiadającej 275 miliardom ton.
tak, interesuje mnie przyszłość kolejnych pokoleń
32%
tak, próbuję temu przeciwdziałać
11%
nie uważam tego za mój problem
11%
nie, nie wierzę w takie ekstremalne scenariusze
46%
O zjawisku poinformował
Instytut Oceanologii Polskiej Akademii Nauk z Sopotu.
Jak zaznaczają naukowcy, to zjawisko nie wynika z suszy ani z ograniczonego dopływu rzek. Bałtyk jest akwenem półzamkniętym, a jego poziom w znacznie większym stopniu zależy od wiatru i ciśnienia atmosferycznego niż od opadów atmosferycznych.
Od początku stycznia nad regionem utrzymywała się rozległa strefa wysokiego ciśnienia, z dominującymi silnymi wiatrami ze wschodu. Wiatry te wypychały wodę przez Cieśniny Duńskie w kierunku Morza Północnego.
Oceanografowie określają ten proces jako
wind set-down - długotrwały wiatr wiejący w jednym kierunku powoduje obniżenie poziomu wody w danym akwenie. Nie oznacza to zmniejszenia ilości wody na Ziemi ani "wysychania morza", lecz jej czasowe przemieszczenie.
Jakie to ma znaczenie?
Rekordowo niski poziom Bałtyku wpływa na wiele obszarów. W portach morskich zmniejszyła się głębokość torów podejściowych, co wymaga większej ostrożności w planowaniu operacji żeglugowych.
Jednocześnie niskie poziomy wód zbiegły się z silnymi mrozami. W efekcie w niektórych rejonach Bałtyku zamarzł on bardziej niż zwykle. Przykładem jest Estonia, gdzie otwarto sezonowe drogi lodowe między wyspami, a na plażach pojawiły się torosy - wały spiętrzonego lodu.
Z perspektywy ekologicznej obecna sytuacja może mieć również pozytywny aspekt. Gdy układ baryczny się zmieni, możliwy będzie napływ chłodnej, słonej i natlenionej wody z Morza Północnego. Takie "wlewy" poprawiają warunki w głębokich, często niedotlenionych basenach Bałtyku.
Obecna sytuacja pokazuje, jak silnie poziom Bałtyku reaguje na czynniki meteorologiczne. To akwen szczególny: jeden z największych na świecie zbiorników wód słonawych, o delikatnej równowadze między dopływem wód rzecznych a wymianą z Morzem Północnym.
W historii skrajne poziomy wiązały się zwykle z gwałtownymi sztormami i nagłymi zmianami ciśnienia. Tym razem wyjątkowy jest przede wszystkim czas trwania stabilnego układu pogodowego.
W tym miejscu warto spojrzeć na problem w szerszej perspektywie.
Czy to wyklucza teorie o zalaniu Trójmiasta w kolejnych dekadach?
Cztery lata temu szerokim echem odbił się
raport Climate Central, który pokazywał (przy scenariuszach wysokich emisji) możliwe zalania części Gdańska i Gdyni w kolejnych dekadach i stuleciach. Tamten przekaz dotyczył procesów długoterminowych: wzrostu średniego poziomu mórz w wyniku globalnego ocieplenia, topnienia lądolodów i rozszerzalności cieplnej wód oceanicznych.
Rekordowo niski poziom Bałtyku w 2026 roku nie stoi z tym w sprzeczności. Mówimy o dwóch różnych skalach czasu i dwóch mechanizmach.
- To dwa zupełnie różne zjawiska. Obecny niski stan Bałtyku to efekt krótkotrwałej sytuacji meteorologicznej (wiatr oraz układ ciśnienia), to zmiana regionalna i odwracalna. Natomiast wzrost poziomu mórz na świecie to globalny trend wzrostowy, który jest dobrze udokumentowany i wieloletni - lokalne spadki poziomu, takie jak teraz, go nie znoszą - tłumaczy Instytut Oceanologii PAN.Obniżenie poziomu wody o kilkadziesiąt centymetrów w ciągu kilku tygodni to efekt pogody. Wzrost poziomu mórz o metry w ciągu stuleci to efekt zmian klimatycznych.
W praktyce oznacza to, że Bałtyk może doświadczać zarówno okresowych spadków poziomu wód, jak i - w dłuższej perspektywie - rosnącego zagrożenia związanego z wyższym poziomem morza i silniejszymi sztormami. Ekstrema nie wykluczają się, lecz współistnieją.
Obecna sytuacja jest przede wszystkim przypomnieniem, jak dynamicznym systemem jest Bałtyk i jak istotne znaczenie mają czynniki atmosferyczne. Jednocześnie nie zmienia to faktu, że w długim horyzoncie poziom mórz na świecie rośnie.
Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. 
Wideo
