"Pierwsze klucze" - Rząd przedstawił niedawno kolejny pomysł na program wspierający budownictwo mieszkaniowe i osoby, które chcą mieć swoje miejsce do życia. Mowa jest w nim o wsparciu budownictwa komunalnego i społecznego. Ci, którzy chcieliby kupić mieszkanie na własność, mogliby wybierać tylko na rynku wtórnym i pod warunkiem, że to pierwsze mieszkanie albo dom w życiu. Zapowiedzi budzą wiele wątpliwości - zarówno wśród kupujących, jak i w branży.
być nastawiony tyko na budownictwo komunalne i społeczne
23%
umożliwiać zakup mieszkania na własność, ale tylko z rynku wtórnego
7%
wspierać zakup nowego lub używanego mieszkania na własność
21%
wpierać zakup mieszkania, ale tylko od deweloperów
0%
w ogóle nie powinno być takich programów
49%
Po wielu miesiącach prób przeforsowania
propozycji wsparcia nabywców mieszkań jeszcze z okresu kampanii wyborczej Ministerstwo Rozwoju i Technologii przedstawiło kolejną propozycję. Nowy program o nazwie
"Klucz do mieszkania" ma opierać się przede wszystkim na wsparciu mieszkalnictwa komunalnego i społecznego.
Mieszkalnictwo własnościowe. Tylko "Pierwsze klucze"
Na wsparcie mogą liczyć jednak także osoby, które mieszkanie czy dom chcą kupić na własność.
- Nie chcemy zostawić "na lodzie" tych, którzy ze względu na wysokie oprocentowanie kredytów są na granicy zdolności kredytowej. Zdecydowaliśmy się jednak tak zaadresować nasz program, by mogli z niego skorzystać najbardziej potrzebujący. Aby było to możliwe, wprowadziliśmy szereg zabezpieczeń, które wykluczą wszelkie nadużycia - mówił minister Krzysztof Paszyk.Zasady programu "Pierwsze klucze"
- Wsparcie ma być dostępne wyłącznie dla osób, które nie miały i nie posiadają własnego mieszkania bądź domu (rodziny z dziećmi nie będą miały szansy na poprawę warunków mieszkaniowych, jeśli mieszkają w "ciasnym, ale własnym").
- Nabywcy będą musieli spełnić określone ustawą kryteria dochodowe, lepiej zarabiające osoby nie skorzystają z pomocy (próg nie jest jeszcze znany).
- Mieszkania będzie można nabywać tylko na rynku wtórnym (mieszkanie lub dom muszą być oddane do użytku co najmniej 5 lat wcześniej, a sprzedający musi je posiadać od co najmniej 3 lat), "Pierwsze klucze" może też posłużyć do wsparcia finansowania budowy domu systemem gospodarczym.
- Limit ceny m kw. ma wynosić do 10 tys. zł (w przypadku Warszawy, Gdańska, Krakowa, Poznania i Wrocławia do 11 tys. zł); gminy będą miały możliwość samodzielnego regulowania limitów, ale nie wiadomo na jakiej zasadzie.
Barometr. Ceny mieszkań przestały rosnąć, sprzedaż nie stanęła
"Rządowy program "Pierwsze klucze": deweloperom mówimy nie
Wiele osób, które oczekiwały na uruchomienie programu zapowiadanego w czasie ostatniej kampanii wyborczej, jest rozczarowanych tak mocno ograniczonymi propozycjami. Po fiasku wyborczych zapowiedzi wygląda na to, że kolejny pomysł został ogłoszony tylko po to, aby wywiązać się z zapowiedzi ogłoszenia nowego projektu i tym samym uspokoić nastroje przed kolejnymi wyborami; pokazać, że w sprawie mieszkalnictwa nadal coś się dzieje. We wprowadzenie programu w ogłoszonym kształcie nie bardzo wierzą także przedstawiciele branży
nieruchomości.
- To dość pusta zapowiedź, na pewno nic się dalej w tej sprawie nie wydarzy do końca II kw. 2025 r. [wybory prezydencie planowane są na 18 maja - dop. red.] - ocenia Marcin Bystry z agencji Pepper House. - Budownictwo deweloperskie nie ma przyzwolenia społecznego, więc akurat jest to zrozumiałe, że rząd stworzył pomijające je założenia.
Mieszkanie dla Polaka za granicą - czy to się opłaca?
"Pierwsze klucze": zakup pierwszego mieszkania tylko z rynku wtórnego
To kolejna wątpliwość: propozycja, by wsparciem był objęty zakup pierwszego mieszkania, ale
tylko na rynku wtórnym. - Wyeliminowanie rynku pierwotnego z programu jest nieuzasadnione. Od dłuższego czasu obserwujemy w debacie publicznej obarczanie deweloperów odpowiedzialnością za złą sytuację na rynku mieszkaniowym, a precyzyjniej zbyt wysokie ceny. Tymczasem to deweloperzy w dominującym stopniu "łatają lukę" mieszkaniową, którą w Polsce szacuje się na min. 2 mln lokali. A to właśnie m.in. ta luka mieszkaniowa i ograniczona podaż decydują o wysokim poziomie cen. Przypomina to sytuację, w której obwinialibyśmy strażaków o wywoływanie pożarów - mówi Paweł Grabowski z agencji Big Property. Ograniczenie to dostrzegają sami nabywcy.
- Po tym, jak urodziło nam się dziecko, planujemy wreszcie kupić mieszkanie, zamiast dalej żyć "na wynajętym". Ale skoro mamy zaciągnąć kredyt do końca życia, to chcieliśmy to mieszkanie kupić w ładnym, nowym bloku. Może być dalej od centrum, bo pracujemy głównie zdalnie, ale niech będzie z halą, windą i nowoczesnym wykończeniem. Ostatnia wiadomość mocno zweryfikowała nasze plany i marzenia - opowiada Martyna, która od 10 lat mieszka w Gdańsku.
Lutowe premiery w ofercie deweloperów
To samo słyszą w swoich biurach sprzedaży deweloperzy.
- Klienci, którzy odkładali decyzję o zakupie mieszkania, są rozczarowani, że nie mogą decydować, czy chcą zakupić mieszkanie z rynku pierwotnego, czy też wtórnego. A jeśli z rynku wtórnego, to chcieliby chociaż wybrać, czy ma być zlokalizowane w młodszej, czy też starszej inwestycji - mówi Marta Apanowicz, dyrektor sprzedaży i marketingu w firmie Domesta. - Tymczasem możliwość zakupu mieszkania tylko z rynku wtórnego, które jest w posiadaniu właściciela od przynajmniej 5 lat oraz limity cenowe za m kw. regulowane przez gminy oraz limity dochodowe kupujących, sprawiają, że już na starcie program ma tak wiele ograniczeń, że wyklucza sporą grupę osób myślących o zakupie swojego pierwszego mieszkania.
"Pierwsze klucze": limit cenowy: 11 tys. zł w Gdańsku i 10 tys. zł w pozostałych częściach województwa
Limit ceny m kw. mieszkania określono w zapowiedzi na 11 tys. zł dla największych miast w Polsce, w tym Gdańska, oraz 10 tys. zł za m kw. dla pozostałych miejscowości (z potencjalnie możliwą zmianą wysokości limitu przez gminy). Tymczasem z ostatniego raportu
Barometr Cen Nieruchomości, który powstał w oparciu o bazę ogłoszeń zamieszczonych w
Serwisie Ogłoszeniowym Trojmiasto.pl, wynika, że na rynku wtórnym
mediana ceny m kw. mieszkań:
- do 45 m kw. w Gdańsku - wynosi 15 950 zł;
- powyżej 45 m kw. w Gdańsku - wynosi 13 040 zł;
- do 45 m kw. w Gdyni - wynosi 13 210 zł;
- powyżej 45 m kw. w Gdyni - wynosi 11 960 zł.
Barometr cen nieruchomości
Sprawdź ceny mieszkań i domów na trójmiejskim rynku nieruchomości. Wykres generowany jest na podstawie cen ofertowych z ogłoszeń zamieszczanych w portalu Trojmiasto.pl.
Dostępność mieszkań objętych wsparciem przeanalizował Paweł Grabowski z Big Property:
- W Gdańsku niespełna 10 proc. ofert dostępnych w Trojmiasto.pl spełnia dwa podstawowe kryteria kwalifikujące je do programu, tj. zostały oddane do użytku ponad 5 lat temu i są w cenie do 11 tys. zł za metr. Dodatkowym kryterium jest posiadanie prawa własności do nieruchomości przez obecnego właściciela przez okres minimum 5 lat, więc nie jesteśmy w stanie oszacować, jaka część oferty z tego już ograniczonego zbioru spełnia te kryteria - analizuje. - Nawet przy założeniu, że powyższy zasób możemy powiększyć o oferty przekraczające próg cenowy, dodając margines na negocjacje, ostatecznie stanowić on będzie maksymalnie kilkanaście procent ogółu ofert. Stąd nie spodziewamy się znaczącego wpływu programu na cały rynek, ale z pewnością może on zwiększyć popularność ofert z tak zawężonej grupy.Marcin Bystry z Pepper House zwraca dodatkowo uwagę na to, że
nabywcy będą zmuszeni kupować mieszkania do remontu, co tak naprawdę oznacza dodatkowe koszty. - Limit 11 tys. oznacza, że według stanu na dzisiaj nabywcy na rynku wtórnym do dyspozycji będą mieli 10-15 proc. ofert. I mówimy tu o starym budownictwie, do remontu lub zamieszkania w niskim standardzie, jeśli nabywcy zechcą go zaakceptować. Szansa jest tylko w tym, że gminy będą miały możliwość zmiany limitu. Dodatkowym pytaniem jest, na ile dzisiejsze ceny utrzymają się do czasu ewentualnego wejścia tego programu. Obserwujemy obecnie powrót klientów na rynek, a to może spowodować wzrost cen. Klienci po prostu nie bardzo wierzą w ten program i nie liczą na niego, ponieważ był zbyt długo odkładany, a konkretów nadal nie ma.
Budownictwo społeczno-komunalne przede wszystkim
Zgodnie z wielokrotnie podnoszonym argumentem założenia programu "Klucz do mieszkania" skupiają się w dużej mierze na wsparciu budownictwa społecznego i komunalnego.
W 2024 r. w budżecie państwa na wsparcie realizowanego przez samorządy budownictwa komunalnego (budowa i remonty) przeznaczono 1 mld zł. Według założeń
w 2025 r. suma ta ma osiągnąć przynajmniej 2,5 mld zł. Ma się to przełożyć na budowę większej liczby mieszkań w gminach i remonty pustostanów - bezzwrotna dotacja wynosi nawet do 80 proc. inwestycji.
Według wyliczeń ministerstwa dzięki temu rozwiązaniu w 2025 r. może zostać sfinansowanych do 15 tys. mieszkań komunalnych oraz budowanych przez społeczne inicjatywy mieszkaniowe (SIM) i społeczne towarzystwa budownictwa społecznego (TBS). W kolejnych latach rząd chciałby wydatkować na ten cel jeszcze wyższe kwoty.
Spółdzielnie mieszkaniowe, TBS-y i SIM-y mają być wspierane w ramach programu "Inwestycje Pierwsze klucze", marża tych podmiotów w sytuacji realizacji nowej zabudowy mogłaby wynosić maksymalnie 25 proc. Tylko korzystając z tej opcji ostateczny beneficjent programu miałby szansę na wprowadzenie się do zupełnie nowego M.
Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. 
Filmy