Wykształcona mężatka rodząca w lipcowy wtorek. Oto cała prawda o polskich mamach

Mateusz Groen
26 maja 2026, godz. 08:00
Opinie (189)
 Kim jest współczesna polska mama? Dane GUS.

Mężatka z dużego miasta, z wyższym wykształceniem - tak wygląda dziś statystyczna matka w Polsce. Jednak pod tym idealnym obrazkiem kryje się demograficzne trzęsienie ziemi. Polki rodzą coraz później, a co trzecie dziecko przychodzi na świat poza małżeństwem, co jeszcze cztery dekady temu było nie do pomyślenia. Z okazji Dnia Matki przedstawiamy dane z GUS, które pokazują, jak bardzo zmieniła się polska mama w ciągu czterech dekad.





Dojrzałe macierzyństwo



Jak oceniasz zmiany w modelu polskiego macierzyństwa?

Statystyczna kobieta, która została matką w Polsce w 2025 roku, miała ponad 31 lat i była o 5 lat starsza od statystycznej matki rodzącej dziecko 25 lat temu - wynika z danych Głównego Urzędu Statystycznego. Rozpiętość wiekowa pozostaje jednak zdumiewająca - najmłodsza mama miała zaledwie 13 lat, najstarsza zaś aż 54.

Na kolejne dziecko Polki decydują się zazwyczaj po upływie ok. dwóch lat od pierwszego porodu. Choć rodzą coraz później, na tle Europy wciąż plasują się w środku stawki, bliżej młodszego bieguna.

- Pomimo obserwowanego od wielu lat wzrostu średniego wieku urodzenia dziecka, Polki wciąż są jednymi z młodszych matek w Europie. W 2024 roku najmłodszymi matkami były mieszkanki Bułgarii, które w momencie rodzenia dziecka miały nieco ponad 28 lat. Najstarszymi zaś mieszkanki Irlandii, rodzące w wieku blisko 33 lat - mówi Katarzyna Góral-Radziszewska, Dyrektor Departamentu Badań Demograficznych.
 Kim jest współczesna polska mama? Dane GUS.


Kim jest statystyczna polska mama?



To mężatka z wyższym wykształceniem, mieszkająca w mieście województwa mazowieckiego - tak w największym skrócie można opisać statystyczną polską mamę według danych Głównego Urzędu Statystycznego. Na pierwszego potomka decyduje się zazwyczaj już w pierwszym roku małżeństwa.

Obraz polskiego macierzyństwa uzupełniają jednak kobiety z zagranicy. Wśród cudzoziemek rodzących w Polsce zdecydowanie przodują Ukrainki i Białorusinki, ich dzieci stanowiły w ub. r. aż 83 proc. wszystkich urodzeń wśród niepolskich obywatelek mieszkających w naszym kraju, wynika z danych GUS.


  • Statystyki podane dla obszaru województwa pomorskiego.
  • Statystyki podane dla obszaru województwa pomorskiego.
  • Statystyki podane dla obszaru województwa pomorskiego.

Dzieci rodzą się we wtorki. I częściej są chłopcami



Jeśli wierzyć statystykom GUS, polskie dzieci mają wyraźną słabość do lipcowych wtorków, to właśnie wtedy na świat przychodzi ich najwięcej. Nieco częściej jest to chłopiec niż dziewczynka. Typowy noworodek pojawia się w 39. tygodniu ciąży i waży ok. 3,5 kg, choć rozpiętość bywa ogromna. W 2025 roku porodówki odnotowały rekordy po obu stronach skali, od malucha ważącego zaledwie 350 gramów aż po noworodka, który przyszedł na świat z wagą bliską sześciu kilogramów.

- Ciąża zazwyczaj trwała 39 tygodni, a poród na ogół był pojedynczy. W 2025 roku jedynie 37 kobiet zostało matkami trojaczków, a niespełna 3000 bliźniąt. Najczęściej urodzone dziecko ważyło ok. 3,5 kg, a w przypadku bliźniąt o ok. 1 kg mniej. Najcięższe dziecko, jakie przyszło na świat w 2025 roku, ważyło prawie 6 kg, a najlżejsze ok. 350 g - dodaje Katarzyna Góral-Radziszewska, Dyrektor Departamentu Badań Demograficznych.
Porody w liczbach.

Ogromny spadek narodzin w ciągu ostatnich 40 lat

Dane GUS rozciągnięte na kilkadziesiąt lat pokazują skalę przemian, jakie zaszły w polskim społeczeństwie. W 1980 roku na świat przychodziło niemal 700 tys. dzieci rocznie. W 2025 roku ta liczba wyniosła już tylko nieco ponad 238 tys., to spadek o blisko dwie trzecie w ciągu czterech dekad. Za tą zmianą kryją się zarówno przeobrażenia demograficzne i gospodarcze, jak i głęboka transformacja modelu rodziny.

Szczególnie wymownie wyglądają dane dotyczące urodzeń pozamałżeńskich. Jeszcze w 1980 roku dzieci urodzone poza związkiem małżeńskim stanowiły zaledwie 4,8 proc. wszystkich żywych urodzeń, były to przypadki marginalne. Na przełomie wieków, w roku 2000, wskaźnik ten urósł do 12,1 proc., a więc potroił się w ciągu dwóch dekad. W 2025 roku osiągnął już poziom 28,4 proc., wynika z danych GUS. Co szóste polskie dziecko rodzi się dziś poza małżeństwem jeszcze czterdzieści lat temu było to niemal nie do pomyślenia.

  •  Kim jest współczesna polska mama? Dane GUS.
  •  Kim jest współczesna polska mama? Dane GUS.
  •  Kim jest współczesna polska mama? Dane GUS.
  •  Kim jest współczesna polska mama? Dane GUS.
Warto jednak odnotować pewien niuans: ubiegłoroczny wynik jest nieznacznie niższy niż w 2024 roku, kiedy dzieci pozamałżeńskie stanowiły 28,9 proc. urodzeń. Czy to chwilowe wahnięcie, czy początek odwrócenia trendu - na jednoznaczną odpowiedź przyjdzie poczekać. Jedno jest pewne: obraz polskiej rodziny zmienił się nie do poznania i żadne dane nie oddają tego lepiej niż zestawienie liczb z 1980 i 2025 roku.

Statystyki potrafią policzyć wiek, wagę noworodka, a nawet dzień tygodnia, w którym dochodzi do porodu. Nie są jednak w stanie zmierzyć siły poświęcenia polskich matek. Niezależnie od tego, czy model rodziny nazwiemy tradycyjnym, czy nowoczesnym, jedno pozostaje niezmienne od pokoleń - to na barkach kobiet spoczywa największa odpowiedzialność za jutro. W Dniu Matki, patrząc na te głębokie zmiany, wszystkim mamom należy się przede wszystkim głęboki ukłon i wdzięczność za ich niezastąpiony, społeczny trud.

Opinie wybrane

Wszystkie opinie (189)

alert Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.