Bez tego wojsko byłoby uziemione w Trójmieście

Marcin Dobrzyński
19 kwietnia 2026, godz. 12:00
Opinie (96)
Transport czołgów koleją. Na platformie czołg typu Leopard-2 użytkowany w Wojsku Polskim

Logistyka wojskowa to m.in. transport żołnierzy czy ich sprzętu. O wojsku w Gdańsku czy Gdyni w różnych okresach XIX czy XX w. napisano już wiele. Jednak brak szerszych informacji, jak np. przemieszczano sprzęt ciężki czy setki żołnierzy z koszar gdańskich na ul. Słowackiego na dalsze odległości, np. na poligony. Otóż odbywało się to za pomocą długiej rampy kolejowej. Składem nazywanym w wojsku "eszelonem", czyli kolumną transportową, składającym się z wagonów do transportu żołnierzy (zadaszone) lub pojazdów (odkryte).



Pamiętasz Trójmiasto z przeszłości?

Gdański Wrzeszcz. Okolice dworca PKP. Pamiętam doskonale w latach 90. XX w. rząd wagonów ustawionych wzdłuż długiej rampy kolejowej. Wsiadali do nich żołnierze, na platformy wjeżdżały wojskowe pojazdy.

Dzisiaj w tym miejscuMapka znajdujemy jedynie nowoczesny układ torów. Brak rampy. Gdzie się podziała? Czyżbyśmy już nigdy mieli jej nie zobaczyć?


Układ torów koło Galerii Bałtyckiej w Gdańsku
A jednak jest taka mała, niewielka "wisienka na torcie". Znajdujemy w sieci zdjęcia z różnych okresów używania rampy kolejowej w gdańskim Wrzeszczu do transportu wojsk.

Zapewne została zbudowana ok. 1900 r. właśnie w celu ułatwienia transportów wojskowych z okolicy.

Przenosimy się w czasie i widzimy... pruski pułk "Huzarów Śmierci", na tej samej rampie, szykujący się do transportu lub powracający do jednostki w towarzystwie elit Cesarstwa Niemieckiego.

  • Rampa we Wrzeszczu, ok. 1905 r. Zdjęcie prawdopodobnie "odwrócone". W tle wiaduktu - obecna ul. Kościuszki
  • Dzień Dziecka na rampie? Widoczne dzieci oraz m.in. żołnierze. Zdjęcie sprzed 1914 r. Zwraca uwagę fakt, iż dzieci stojące na platformie nie mają butów. Zapewne pochodziły z biedniejszych rodzin.
Następnie rampa pojawia się na zdjęciach z początku II wojny światowej. Widzimy "eszelon", czyli kolumny transportowe wojsk niemieckich.

  • Wojska III Rzeszy na rampie. Widoczny charakterystyczny budynek nastawni na drugim planie
  • Rampa ok. 1941 r. Widoczna wieża kościoła we Wrzeszczu. W załadunku m.in. czołgi Panzerkampfwagen serii I-III. Przygotowania do uderzenia na ZSRR?
W czasach PRL mamy w Gdańsku dyslokowaną przede wszystkim niemal całą dywizję wojskową - 7. Łużycką Dywizję Desantową, a także inne jednostki wyposażone m.in. w czołgi lekkie czy średnie. Było co transportować eszelonem.

Czołgi średnie typu T-62 w koszach na Słowackiego. Ok. 1995 r.
Nie odnalazłem jednak zdjęcia z używania przez nich wiadomej rampy. Na pewno była mocno eksploatowana.

Jak i gdzie przygotowywano się w Gdańsku do III wojny światowej Jak i gdzie przygotowywano się w Gdańsku do III wojny światowej
Czołgi pływające typu PT-76 na placu w jednostce
Bywało, że korzystali z niej w tamtych czasach m.in. sprzedawcy nowych samochodów, rozładowując do pobliskich salonów z ul. Grunwaldzkiej transporty aut.

W 2001 r. jednostki wojskowe z koszar na ul. Słowackiego zostają ostatecznie zlikwidowane lub przeniesione do Lęborka. Rampa może odpocząć po niemal 100 latach wykorzystywania. Robi się na niej cicho.

Pojawia się zdjęcie z przyjazdu drezyny na rampę. Gdzieś na początku XXI w.



  • Zdjęcie niedatowane. Widoczny szyld Stowarzyszenia "Kompas"
  • I jeszcze jedno zdjęcie. Pojawia się tzw. dziki parking pomiędzy torowiskami. Doskonale widzimy długość rampy.
  • W 2006 r. rozpoczyna się budowa pobliskiej Galerii Bałtyckiej. Rampa zostaje "wchłonięta" przez poprowadzony tamtędy nowy przebieg ul. Dmowskiego. Nie ma rampy. Po prawej budowa galerii.
  • Być może widoczne na zdjęciu pojazdy parkują na pozostałościach rampy.

O autorze

autor

Marcin Dobrzyński

pasjonat historii, eksplorator, były żołnierz, licencjonowany przewodnik miejski

Opinie wybrane

Wszystkie opinie (96)

alert Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

Katalog.trojmiasto.plMuzea

Sprawdź się

Sprawdź się

Jaki król utworzył królewską flotę kaperską w Gdańsku?

 

Najczęściej czytane