Historia
Historia
Dodaj raport
Kultura Wiadomości
Facebook X E-mail Messenger WhatsApp Kopiuj link Obserwuj nas na Google News Obserwuj nas na Google News Więcej

Budują elektrownię jądrową, a wykopali... skarb. Beczka leżała na dnie morza 500 lat

Mateusz Groen
6 maja 2026, godz. 12:30
Opinie (39)
Gdańsk: Narodowe Muzeum Morskie zaprezentowało skarb wydobyty z dna Bałtyku.

Gdańsk: Narodowe Muzeum Morskie zaprezentowało skarb wydobyty z dna Bałtyku.

Fot. ROV: Karol Jacob, Baltic Diving Solutions / PEJ

Bałtyk oddał kolejną tajemnicę po latach i tym razem zrobił to w wyjątkowo nieoczekiwanym miejscu. Kilkusetletnia drewniana beczka, prawdopodobnie wypełniona bryłkami średniowiecznego żelaza, wyłoniła się z dna morskiego podczas podwodnych prac przy budowie pierwszej polskiej elektrowni jądrowej i w środę zaprezentowana została w Ośrodku Kultury Morskiej. Zalegała metr pod osadami, nienaruszona od co najmniej 500 lat. Dla naukowców beczka z osmundem to potencjalny klucz do lepszego zrozumienia świata, w którym Bałtyk był autostradą handlową łączącą północną Europę, a Gdańsk jednym z jej najważniejszych węzłów.



Ogłoszenia.trojmiasto.pl – Znajdź oferty pracy w branży morskiej

Elektromonter - Gdańsk

HG Solutions sp. z o.o.

Gdańsk, Młyniska
Prace laminarskie

Galeon

Straszyn
Spawacz aluminium

Muehlhan Polska

Gdańsk
Więcej w serwisie Ogłoszenia (169)


Na dnie Bałtyku czekała kilkaset lat



Czy interesują cię odkrycia archeologiczne?

Podczas podwodnych prac przygotowawczych związanych z budową pierwszej polskiej elektrowni jądrowej natrafiono na drewnianą beczkę liczącą kilkaset lat. Obiekt, wstępnie datowany na okres między XV a XVII wiekiem, wyłonił się z dna morskiego w trakcie prac nad systemem doprowadzenia wody chłodzącej.

Eksperci są zgodni: znalezisko może okazać się cennym źródłem wiedzy o bałtyckich szlakach handlowych epoki późnego średniowiecza i wczesnej nowożytności.

- Odnaleziona beczka to cenny zabytek, który doskonale wpisuje się w znany nam kontekst bałtyckiego handlu żelazem. Pomimo braku części klepek zachowały się dennice ze znakami własnościowymi, których forma i sposób wykonania wykazują wyraźne analogie do oznaczeń znanych z badanych przez muzeum wraków XV-wiecznego statku handlowego tzw. "Miedziowca" czy wraku XVII-wiecznego "Rudowca". Obydwa statki przewoziły niegdyś m.in. beczki z osmundem - mówi dr Anna Rembisz-Lubiejewska z Narodowego Muzeum Morskiego w Gdańsku.

Katalog.trojmiasto.pl – Firmy zajmujące się transportem morskim

więcej

Beczka trafiła już do Narodowego Muzeum Morskiego w Gdańsku, gdzie czekają ją szczegółowe badania i konserwacja. Wydobyli ją nurkowie pod nadzorem archeologa podwodnego z głębokości ok. 19 m, a właściwie spod dna, bo zalegała metr pod osadami morskimi. Sam obiekt robi wrażenie: 70 cm wysokości, 40 cm średnicy i 216 kg wagi.

7
  • Nowe znalezisko pokazane w Narodowym Muzeum Morskim w Gdańsku.
  • Nowe znalezisko pokazane w Narodowym Muzeum Morskim w Gdańsku.
  • Nowe znalezisko pokazane w Narodowym Muzeum Morskim w Gdańsku.
  • Nowe znalezisko pokazane w Narodowym Muzeum Morskim w Gdańsku.
  • Nowe znalezisko pokazane w Narodowym Muzeum Morskim w Gdańsku.
  • Nowe znalezisko pokazane w Narodowym Muzeum Morskim w Gdańsku.
  • Nowe znalezisko pokazane w Narodowym Muzeum Morskim w Gdańsku.

Nowe znalezisko pokazane w Narodowym Muzeum Morskim w Gdańsku.

fot. Paweł Jóźwiak, Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku


W środku najprawdopodobniej bryłki osmundowego żelaza, a na denku coś, co dla historyków może okazać się równie cenne co sama zawartość - zachowane znaki kupieckie, zwane gmerkami. Te charakterystyczne symbole własnościowe były standardowym sposobem znakowania towarów ładowanych na statki aż do końca XVII wieku i mogą pomóc ustalić, do kogo należał ładunek i skąd pochodził.

Beczka najpewniej została zbudowana z drzewa iglastego, ale więcej na temat znaleziska odpowiedzą dokładne ekspertyzy.

Szwedzkie żelazo i gdański port



Zdaniem badaczy beczka była prawdopodobnie częścią ładunku jednego z późnośredniowiecznych lub wczesnonowożytnych statków, które niegdyś przemierzały Bałtyk i które z jakiegoś powodu nigdy nie dotarły do celu. Osmund produkowano głównie w Szwecji, skąd spławiano go do Gdańska, gdzie lokalne hamernie przerabiały go w gotowe wyroby żelazne.

Katalog.trojmiasto.pl – Firmy zajmujące się konserwacją zabytków

więcej

To żelazo w stanie surowym, czekające na kowala i właśnie dlatego tak interesujące dla historyków. Podobne znaleziska odkryte w ostatnich latach na wodach szwedzkich i niemieckich pozwoliły naukowcom lepiej zrozumieć, jak organizowano transport morski, jak znakowano ładunki i jakimi trasami płynęły towary między największymi portami Bałtyku. Gdańska beczka z osmundem może być kolejnym puzzlem w tej układance.

Szukali niewybuchów. Znaleźli skarb



Beczka wypłynęła na światło dzienne niejako przy okazji - podczas kampanii badań UXO, czyli poszukiwań niewybuchów i niewypałów, która ruszyła w marcu 2026 r. Jej właściwym celem było wykrycie i neutralizacja wszystkiego, co mogłoby zagrozić budowie elektrowni: odpadów ferromagnetycznych, pozostałości po dawnych konfliktach zbrojnych i innych potencjalnie niebezpiecznych obiektów zalegających na dnie w rejonie planowanej inwestycji. Znaleziona została na terenie gminy Choczewo.

  • Lubię to Lubię to
  • Super Super
  • Trzymaj się Trzymaj się
  • Ha ha Ha ha
  • Wow Wow
  • Przykro mi Przykro mi
  • Wrr Wrr
  • Wszystkie 0
- Jednym z wyzwań przy realizacji projektu budowy pierwszej polskiej elektrowni jądrowej jest identyfikacja, bezpieczne wydobycie i zabezpieczenie spoczywających na dnie Bałtyku zabytkowych obiektów. Jesteśmy przygotowani na różne ewentualności. Przede wszystkim w tym obszarze dbamy o ochronę dziedzictwa kulturowego.

Prowadzimy wiele monitoringów, zatrudniamy doświadczonego archeologa, współpracujemy z wykonawcami, którzy wspierają nas w zarządzaniu znaleziskami. Ponadto dopełniamy wymaganych działań względem służb konserwatorskich, a także pozostajemy w kontakcie z Narodowym Muzeum Morskim w Gdańsku - mówi dr hab. Grzegorz Matusik, dyrektor Pionu Zgód Inwestycyjnych Polskich Elektrowni Jądrowych.

Katalog.trojmiasto.pl – Firmy zajmujące się nurkowaniem

więcej

Prace prowadzą wyspecjalizowane zespoły, które łączą badania geofizyczne z analizami historycznymi, a jeśli zajdzie potrzeba, zajmują się też fizycznym usuwaniem niebezpiecznych znalezisk. Tym razem zamiast niewybuchu trafili na historię.

Miejsca

Zobacz także

Więcej w kategorii Historia

Opinie wybrane

  • 2026-05-06 13:20

    To też jedna z korzyści z nowych budów.

    Zawsze można odkryć coś ciekawego.

    2 tygodnie

    • 48 4

  • 2026-05-07 22:29

    Co dla ludzi za 500 lat będzie "skarbem" odkrytym z naszych czasów? (2)

    Kosz ze zmieszanymi śmieciamii? samochód z silnikiem spalinowym? drukarka drukująca na papierze?

    Pomeranian

    1 tydzień

    • 9 4

    • 2026-05-08 07:01

      butelka po małpce wyrzucona w lesie

      nawet uda się po DNA z gwintu stalić potomków

      1 tydzień

      • 1 1

    • 2026-05-08 00:43

      Dokładnie. Ciekawe ile budynków przetrwa

      1 tydzień

      • 3 0

  • 2026-05-06 14:39

    Jedno sie niezgadza nikt niebyduje w Plsce alektrowni automowej nawet nie wbili jednej łopaty :) (7)

    2 tygodnie

    • 44 49

    • 2026-05-08 06:52

      Ktoś tu zatrzymał się na etapie łopaty

      Prace przygotowawcze to także proces budowlany. Współczesna elektrownia (zwłaszcza jądrowa) to znacznie więcej niż szopa dziadka.

      1 tydzień

      • 4 1

    • 2026-05-07 11:08

      Tak było za pisu

      2 tygodnie

      • 6 9

    • 2026-05-07 08:52

      Polski język trudny język

      2 tygodnie

      • 15 2

    • 2026-05-07 08:26

      Naucz się pisać

      2 tygodnie

      • 13 2

    • 2026-05-06 19:42

      w punkt !

      ja87655444

      2 tygodnie

      • 5 13

    • 2026-05-06 15:43

      (1)

      Jesteś ruskiem? Bo na pewno nie Polakiem.

      Da

      2 tygodnie

      • 33 12

      • 2026-05-08 01:35

        On jest Banderowcem z Ukrainy dla którego Polacy są ruskimi onucami ponieważ bronią swojej ojczyzny zamiast oddać okupantom wszystko za darmo.

        1 tydzień

        • 6 4

Wszystkie opinie (39)

alert Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

Najnowsze

więcej

Tego nie czytałeś

Katalog.trojmiasto.pl – Muzea

więcej

Sprawdź się

Sprawdź się

Gdzie odbyła się pierwsza edycja festiwalu Opener?

 

Najczęściej czytane