Historia
Historia
Dodaj raport
Historia Wiadomości
Facebook X E-mail Messenger WhatsApp Kopiuj link Obserwuj nas na Google News Obserwuj nas na Google News Więcej

Podziemny kolektor zabytkiem i nową atrakcją Wyspy Sobieszewskiej?

Karolina Wirkus
14 stycznia 2026, godz. 07:00
Opinie (58)
Komora łącząca dwa odcinki rurowe z kolektorem głównym.

Komora łącząca dwa odcinki rurowe z kolektorem głównym.

fot. Michał Klugmann

Pod Wyspą SobieszewskąMapka kryje się mało znany relikt techniki sprzed ponad pół wieku. Mowa o nieczynnym już podziemnym kolektorze, czyli fragmencie dawnej infrastruktury kanalizacyjnej. Zdaniem pasjonatów historii techniki mógłby już dziś kwalifikować się do wpisu do gminnej ewidencji zabytków i stać się nietypową atrakcją turystyczną.



Kolektor podziemny w pierwszej połowie lat 70. XX wieku transportował ścieki oczyszczone jedynie mechanicznie, które trafiały do Przekopu Wisły na północ od Świbna. Na początku XXI wieku instalacja została definitywnie zamknięta, a nowy system odprowadzania ścieków - z pełnym oczyszczaniem chemicznym i biologicznym - znacząco poprawił jakość wód w tym rejonie.

Infrastruktura wpływająca na granice administracyjne miasta



Dawny kolektor na Wyspie Sobieszewskiej jako atrakcja turystyczna to:

To właśnie takie inwestycje infrastrukturalne były jednym z głównych powodów, dla których w 1973 r. władze PRL zdecydowały o włączeniu Wyspy Sobieszewskiej w granice administracyjne Gdańska.

Podziemne instalacje miały zapewnić rozwój turystyczny i sanitarny tej części miasta, która wówczas zaczynała być postrzegana jako zaplecze wypoczynkowe aglomeracji.

Choć kolektor od lat nie pełni już swojej pierwotnej funkcji, wciąż istnieje - w dużej części zachowany, imponujący skalą i rozwiązaniami technicznymi.

Nielicznym udało się jeszcze przed laty zwiedzić fragmenty tych podziemnych korytarzy. Dziś dostęp do nich jest zamknięty, a sama instalacja pozostaje niemal całkowicie poza świadomością mieszkańców i turystów.

Zejście do komory wstępnej kolektora przez właz rewizyjny.

Zejście do komory wstępnej kolektora przez właz rewizyjny.

fot. Michał Klugmann

Pomysł wpisania reliktu do zasobów gminy jako zabytku techniki sprzed ponad pół wieku zaproponował na jednej z grup facebookowych Rafał Jan Krause.

- Mało znany relikt, który kwalifikuje się już chyba do wpisu rejestrowego w zasobach gminy, jako zabytek techniki sprzed ponad pół wieku. Może przyszła podziemna atrakcja krajoznawcza dla turystów na Wyspie Sobieszewskiej? - pisze nauczyciel historii i krajoznawca.
Podziemne zbiorniki wodne w Gdańsku pełnią dziś funkcję atrakcji turystycznych, czemu nie mogłoby się tak stać i w tym przypadku.

Szlak Wodociągów. Nietypowa atrakcja już dostępna Szlak Wodociągów. Nietypowa atrakcja już dostępna

Inspiracja dla literatury



Co ciekawe, obiekt ten ma już swoje miejsce w literaturze - konkretnie thrillerze psychologicznym "Forsterówka" Damiana Wiśniewskiego.

- Potwierdzam, że kolektor na Wyspie Sobieszewskiej był dla mnie ważną inspiracją i odgrywa istotną rolę w mojej książce - mówi autor. - Trzeba jednak pamiętać, że "Forsterówka" to fikcja literacka. Realne miejsce było jednym z punktów wyjścia do opowieści, a nie jej dosłownym opisem.

Pomysł intrygujący, ale pojawiają się pytania o bezpieczeństwo



Pomysł udostępnienia fragmentu dawnego kolektora wzbudził spore zainteresowanie wśród internautów. W komentarzach pojawiają się głosy, że byłaby to nietypowa i bardzo ciekawa atrakcja turystyczna, przyciągająca osoby szukające mniej oczywistych form zwiedzania Gdańska. Część czytelników podkreśla jednak, że kluczową kwestią byłoby bezpieczeństwo - odpowiednie zabezpieczenie obiektu, kontrola stanu technicznego oraz jasne zasady ewentualnego zwiedzania.

Zdaniem pasjonatów potencjał jest ogromny. W innych miastach Europy podobne obiekty zostały udostępnione turystom w formie tras tematycznych. Fragment dawnego kolektora mógłby zostać zabezpieczony, oświetlony i udostępniony do zwiedzania, a na powierzchni mogłyby pojawić się plansze informacyjne przybliżające historię gdańskich systemów kanalizacyjnych.

2
  • Osad na bocznej ścianie kolektora.
  • Jedno z kilkunastu zejść rewizyjnych na parukilometrowym przebiegu kolektora od Sobieszewa do Przekopu Wisły.

Osad na bocznej ścianie kolektora.

fot. Michał Klugmann

Nie brakuje też sceptycznych głosów. Jeden z anonimowych użytkowników skomentował sprawę krótko: "Kolektor ściekowy jako zabytek? Kto by chciał chodzić po rurach".

Jaki będzie los tego zapomnianego fragmentu technicznej historii? Czy zostanie podziemną atrakcją krajoznawczą dla turystów, czy też pozostanie ukrytym reliktem przeszłości?

Zobacz także

Więcej w kategorii Historia

Opinie (58) 2 zablokowane

  • 2026-01-14 07:41

    Opinia wyróżniona

    (4)

    Ja jestem na tak, zbiornik Stary Sobieski jest udostępniony do zwiedzania, tak samo można by udostępnić ten kolektor :)

    1 miesiąc

    • 55 11

    • 2026-01-14 08:46

      Zbiornik Stary Sobieski to czysta woda. (3)

      Nie ma więc żadnych zagrożeń. Tym kolektorem płynęły ścieki i jest cały od wewnątrz oklejony grubą warstwą osadów z tych nieczystości. Przecież tamtędy przepływała cała tablica Mendelejewa.

      1 miesiąc

      • 7 2

      • 2026-01-14 09:17

        większość tej tablicy masz już teraz w zasięgu ręki, nie wiem w czym problem (2)

        1 miesiąc

        • 7 0

        • 2026-01-14 10:22

          W stężeniu.

          Mag

          1 miesiąc

          • 1 0

        • 2026-01-14 10:05

          Badania zawartości ścian nie są drogie

          1 miesiąc

          • 5 0

  • 2026-01-14 07:13

    Tak, ale jako parkur (2)

    co jakiś czas puszczamy wodę i kto nie zdąży ten berek.

    1 miesiąc

    • 54 3

    • 2026-01-14 07:43

      Ja bym w tej zabawie puścił ścieki

      Więcej emocji

      Wesoły Gdańszczanin

      1 miesiąc

      • 7 0

    • 2026-01-14 09:38

      Escape pipe.

      1 miesiąc

      • 3 0

  • 2026-01-14 07:16

    Kogo to interesuje? Kto będzie to utrzymywał? (4)

    Bez przesady ale miasto ma ważniejsze wydatki na które wiecznie nie ma pieniędzy.

    Tomasz

    1 miesiąc

    • 10 21

    • 2026-01-14 08:12

      w Łodzi kawałek kanału jest sporą atrakcją

      grunt to reklama

      1 miesiąc

      • 0 2

    • 2026-01-14 08:52

      A co tam jest do utrzymywania? Samo stoi od tylu lat i nic się nie dzieje. (1)

      Jakiś cieć na wejściu i monitoring zwrócą się ze sprzedaży biletów.

      1 miesiąc

      • 0 0

      • 2026-01-14 09:25

        kanarinios

        tylko nie cieć , jak już to pracownik agencji ochrony

        ja

        1 miesiąc

        • 0 0

    • 2026-01-14 13:21

      Właśnie to ma zarabiać

      1 miesiąc

      • 0 0

  • 2026-01-14 07:32

    Obiekt zdecydowanie bardziej wart wpisania listę zabytków niż dworzec PKS. (1)

    1 miesiąc

    • 20 8

    • 2026-01-14 08:53

      Pan deweloper sam tak wcześnie z rana pisze komentarze czy ma od tego ludzi?

      1 miesiąc

      • 1 2

  • 2026-01-14 07:41

    Opinia wyróżniona

    (4)

    Ja jestem na tak, zbiornik Stary Sobieski jest udostępniony do zwiedzania, tak samo można by udostępnić ten kolektor :)

    1 miesiąc

    • 55 11

    • 2026-01-14 08:46

      Zbiornik Stary Sobieski to czysta woda. (3)

      Nie ma więc żadnych zagrożeń. Tym kolektorem płynęły ścieki i jest cały od wewnątrz oklejony grubą warstwą osadów z tych nieczystości. Przecież tamtędy przepływała cała tablica Mendelejewa.

      1 miesiąc

      • 7 2

      • 2026-01-14 09:17

        większość tej tablicy masz już teraz w zasięgu ręki, nie wiem w czym problem (2)

        1 miesiąc

        • 7 0

        • 2026-01-14 10:05

          Badania zawartości ścian nie są drogie

          1 miesiąc

          • 5 0

        • 2026-01-14 10:22

          W stężeniu.

          Mag

          1 miesiąc

          • 1 0

  • 2026-01-14 07:43

    Lepiej rozebrać, teren zrekultywować

    I wrócić naturze

    Wesoły Gdańszczanin

    1 miesiąc

    • 5 12

  • 2026-01-14 07:45

    na bunkry idealne!

    1 miesiąc

    • 10 1

  • 2026-01-14 07:54

    Pół wieku a nie za Niemca? (1)

    Kto u nas za komuny by do zbudował?

    1 miesiąc

    • 1 11

    • 2026-01-14 08:06

      Bob budowniczy

      Ten sam co wybudował Port Północny i Rafinerię czyli Edward Gierek.

      M

      1 miesiąc

      • 11 1

  • 2026-01-14 07:55

    na wynajem krótkoterminowy jak znalazł

    deweloperzy zacierają ręce, widok na morze przez peryskop

    1 miesiąc

    • 10 1

  • 2026-01-14 07:56

    Był by to idealny schron na cięzkie czasy

    1 miesiąc

    • 8 4

  • 2026-01-14 07:57

    Pecunia

    Non olet (:

    1 miesiąc

    • 4 4

1
2
3
4

alert Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

Tego nie czytałeś

Katalog.trojmiasto.pl – Muzea

więcej

Sprawdź się

Sprawdź się

Jaki budynek obecnie znajduje się w tym miejscu?

 

Najczęściej czytane