Jak to z gdyńską rzeźnią było?

Marcin Dobrzyński
15 marca 2026, godz. 09:00
Opinie (82)
Rzeźnia w Gdyni, rok 1938.

O ile na temat Zakładów Mięsnych w Gdańsku pojawiło się już kilka opracowań, to podobny zakład działający kiedyś w Gdyni nie został wcześniej dokładnie opisany. Jego dzieje i los pozostają całkiem nieznane. Można co prawda odnaleźć kilka zdjęć, opis początków, ale nic więcej. Spróbujmy opowiedzieć o tym kombinacie mięsnym.



Gdynia, jako dynamicznie rozwijające się miasto, potrzebowała oczywiście żywności, w tym wyrobów mięsnych. Z racji obecności portu handlowego eksport czy import tego typu produktów był ułatwiony.

Już w 1930 r. trafiamy na zapis w lokalnej prasie o otwarciu rzeźni dla drobiu w porcie gdyńskim. Skromny budynek z halą uboju i chłodnią. Wytworzone dobra przeznaczono na eksport. Oczywiście cały czas funkcjonowały w mieście i okolicach małe, rodzinne masarnie, jednak coraz większe miasto potrzebowało zaopatrzenia pochodzącego z wielkiego zakładu.

Budowę gdyńskiej rzeźni rozpoczęto w 1936 r.



Lokalizacją dla obiektu stał się rozległy terenMapka wzdłuż końcowej części obecnej ul. Unruga na gdyńskim Pogórzu Dolnym.

Fragment mapy wojskowej z 1931 r. Zakład powstał na terenach powyżej napisu "Chylonja".
Budowę Rzeźni Miejskiej rozpoczęto w połowie 1936 r. Poszczególne części obiektu budowano aż do wiosny 1939 r. Powstał nowoczesny zakład, w skład którego wchodziły hale uboju bydła, drobiu, peklownia, chłodnia oraz magazyny. Wyposażenie sprowadzono zarówno od polskich firm, jak i z zagranicy. Poza typowym ubojem zakład prowadził także produkcję wyrobów wędliniarskich.


Co do struktury własnościowej, znaczące udziały musiał mieć przedwojenny polski koncern górniczo-hutniczy "Wspólnota Interesów Górniczo-Hutnicznych". Zdjęcia rzeźni znajdujące się w Narodowym Archiwum Cyfrowym pochodzą bowiem z wydawnictwa promującego w latach 1938-1939 przedsiębiorstwa grupy.

Była stacja kolejowa, były też plany przedłużenia kanału w porcie



  • Inne ujęcie obiektów zakładu.
  • Hala główna zmechanizowanego uboju.
Ciekawym tematem jest budowa tzw. Kanału Przemysłowego w porcie gdyńskim. Obecnie sięga on do Estakady Kwiatkowskiego, jednak - jak czytamy w prasie z epoki - miał sięgać o wiele dalej, aż do rzeźni. Jednak przedłużenia tego nigdy nie zrealizowano.

Notka w prasie gdyńskiej.
Zakład był dość dobrze skomunikowany, także poprzez budowę i eksploatację przystanku kolejowego "Gdynia Rzeźnia", wyłączonego z użytku dopiero w 1994 r. Obecnie pozostała tam zarośnięta trawą, rozległa, betonowa rampa. W bezpośredniej bliskości zlokalizowano także zakład utylizacji resztek poubojowych oraz bydła padniętego w czasie transportu.

Stacja Gdynia Rzeźnia obecnie.
Podczas wojny zakład pracował na rzecz niemieckiego wojska. Cała okolica z polsko brzmiącego "Pogórza" została zmieniona na "Górę Gotów". Po zakończeniu wojny kontrolę nad zakładem przejęło zaś państwo. Jednak z uwagi na powojenną rozbudowę Gdyni oraz napływ nowych mieszkańców zakład nie był już w stanie pokryć zapotrzebowania miasta na swoje wyroby. Ratowano się kontraktowaniem wyrobów mięsnych z Wejherowa, Gdańska czy Pucka.

W III RP sytuacja z gdyńskim zakładem była bardzo podobna do gdańskiego. Próby stworzenia spółki akcyjnej, restrukturyzacja, sprzedaż zbędnego majątku. A na koniec zmiany nazwy - ostatnia to MEAT SA Zakłady Mięsne w Gdyni.


Stan likwidacji, który trwa do dziś



W 1996 r. zakład postawiono w stan likwidacji, który według rejestru KRS trwa do dzisiaj.

Na terenie byłych zakładów funkcjonuje wiele różnych firm, a główny budynek wygląda nadal, jakby czas się w nim zatrzymał.

Teren zakładu na aktualnej mapie.
W 2019 r. doszło tam nawet do pożaru.

A tak już na zakończenie mała refleksja. Po wysłuchaniu relacji byłych pracowników tego typu przedsiębiorstw, jak wyglądał taki zakład (i zapewne niejeden wygląda do dzisiaj) od kulis, aż chce się zostać wegetarianinem...

O autorze

autor

Marcin Dobrzyński

pasjonat historii, eksplorator, były żołnierz, licencjonowany przewodnik miejski

Opinie wybrane

Wszystkie opinie (82)

alert Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

Wydarzenia

Wiosenne spacery historyczne - wycieczki

30 zł
spacer

Katalog.trojmiasto.plMuzea

Sprawdź się

Sprawdź się

Jak nazywa się najstarszy dom mieszkalny w Gdańsku?

 

Najczęściej czytane