Historia Wiadomości

Facebook X E-mail Messenger WhatsApp Kopiuj link

Więcej

Kościół, po którym została tylko ulica

Piotr Kallalas

6 stycznia 2026, godz. 09:00

Opinie (80)

Przy obecnej ul. Kościelnej w Gdańsku przez 44 lata funkcjonował luterański kościół Zbawiciela, po którym obecnie nie zostały praktycznie żadne ślady. Niegdyś 50-metrowa wieża kościelna, która elementami architektonicznymi nawiązywała do gdańskiej Wieży Więziennej, stanowiła dominantę Siedlec.

Jadąc ul. Kartuską, na terenie gdańskich Siedlec, wielokrotnie mijałem prostopadłą, boczną uliczkę prowadzącą do Placu im. Jacka Malczewskiego, opatrzoną znakiem "ul. Kościelna"

.

Dopiero jednak w ostatnim czasie zakiełkowała wątpliwość - jak to ul. Kościelna, skoro kościoła brak, a najbliższy znajduje się prawie kilometr stąd?

Ogłoszenia.trojmiasto.pl – Ile kosztują mieszkania w gdańskiej dzielnicy Siedlce?

1 150 000 zł

Gdańsk Siedlce

Mieszkanie

4 pokoje 112 m²

790 000 zł

Gdańsk Siedlce

Mieszkanie

2 pokoje 58 m²

835 000 zł

Gdańsk Siedlce

Mieszkanie

2 pokoje 46 m²

Więcej w serwisie Ogłoszenia (128)

Dzieło architekta z Rusocina

Niewiele osób zdaje sobie sprawę, że w tym miejscu faktycznie stała świątynia. Kościół Zbawiciela (Heilandskirche lub Evangelische Kirche Schidlitz) wzniesiono dla wspólnoty luterańskiej, która zorganizowała się i rozpoczęła budowę obiektu na przełomie XIX i XX w.

Twórcą koncepcji architektonicznej został Ludwig von Tiedemann - uznany niemiecki architekt, który pochodził z pobliskiego Rusocina i odznaczył się szeregiem projektów budynków między innymi w Berlinie, choć mieszkańcy Trójmiasta mogą kojarzyć jego twórczość z kościołem garnizonowym w Sopocie. Neogotycki kościół w Siedlcach został wybudowany na planie prostokąta.

Ilu wiernych chodzi do kościoła? Poznaliśmy najnowsze wyniki badań

Cesarzowa na inauguracji

Wieża kościelna z dzwonami sięgała 50 m i stanowiła okoliczną dominantę, obok znajdował się również obiekt plebanii wraz z domem parafialnym. Wprawne oko może zauważyć również na zdjęciu kościoła elementy architektoniczne nawiązujące do Wieży Więziennej w Gdańsku. Świątynia mogła pomieścić przeszło pół tysiąca wiernych.

Budowę ukończono po roku w maju 1901 r., a w ceremonii poświęcenia wzięła udział nawet Augusta Wiktoria, królowa Prus i cesarzowa niemiecka, która wsparła wcześniej finansowo budowę świątyni.

Filmy

więcej

Kościół działał 44 lata

Kościół funkcjonował przy zbiegu obecnej ul. Kościelnej i Kartuskiej 44 lata. W 1945 r., z powodu ciężkich uszkodzeń (zniszczona została m.in. połać dachowa i wieża), historia tego obiektu została bezpowrotnie przerwana. Nie podjęto się również odbudowy świątyni - pozostałości murów rozebrano 10 lat później.

Dziś pozostała tu jedynie ulica nazwaną "Kościelną". Po drugiej stronie ul. Kartuskiej znajduje się natomiast miejski park, gdzie można doszukiwać się starodrzewia po przykościelnym cmentarzu, co również zostało opisane na specjalnej tablicy.

Przy przygotowaniu artykułu korzystałem z następujących źródeł:
1. Tekst "Kościół Zbawiciela (Heilandskirche) w Gdańsku-Siedlcach": dr Anna Frąckowska,
2. M. Gliński, KOŚCIÓŁ ZBAWICIELA (II), "Gedanopedia" : https://gdansk.gedanopedia.pl/gdansk/?title=KO%C5%9ACI%C3%93%C5%81_ZBAWICIELA_(II) (dostęp: 23. 12. 2025)

Katalog.trojmiasto.pl – Muzea historyczne

Dwór Artusa

Zabytki

Gdańsk, Długi Targ 43/44
Dom Uphagena

Zabytki

Gdańsk, Długa 12
Muzeum Stanisława Szukalskiego

Muzea

Gdynia, Orłowska 53
MSM

Muzea

Gdynia, Janiny Porazińskiej
Muzeum Bursztynu

Muzea

Gdańsk, Wielkie Młyny 16

więcej

Piotr Kallalasp.kallalas@trojmiasto.pl

Zgłosiłeś tę opinię do moderacji -
2026-01-06 09:29

Ale to miejsce jest upamiętnione

Tam jest tablica ze zdjęciem i historia tego kościoła. Przynajmniej było ostatnio, kiedy przechodziłem.

1 tydzień
- 97 0
Twoja opinia

Zmień treść

Tam jest tablica ze zdjęciem i historia tego kościoła. Przynajmniej było ostatnio, kiedy przechodziłem.
Regulamin dodawania opinii
Zgłosiłeś tę opinię do moderacji -
2026-01-07 16:41

marny poziom

dzisiejszego dziennikarstwa, wystarczy pogrzebać w internecie, by napisać kilka banałów, nawet nie trzeba nawet pojechać na miejsce, o którym się pisze

6 dni
- 0 0
Twoja opinia

Zmień treść

dzisiejszego dziennikarstwa, wystarczy pogrzebać w internecie, by napisać kilka banałów, nawet nie trzeba nawet pojechać na miejsce, o którym się pisze
Regulamin dodawania opinii
Zgłosiłeś tę opinię do moderacji -
2026-01-06 15:30

(1)

Państwo powinno wreszcie zrewidować ilość katolików w Polsce bo są największym beneficjentem budżetu państwa ! Ksiądz mówił sąsiadce że z bloku 10 piętrowego przyjęło go 3 lokatorów, może tak specjalnie żeby nie ujawniać przychodu bez podatku . Trudno wywnioskować , ale skoro na 60 rodzin tylko 3 to jak to jest z tymi statystykami ??

1 tydzień
- 43 69
Twoja opinia

Zmień treść

Państwo powinno wreszcie zrewidować ilość katolików w Polsce bo są największym beneficjentem budżetu państwa ! Ksiądz mówił sąsiadce że z bloku 10 piętrowego przyjęło go 3 lokatorów, może tak specjalnie żeby nie ujawniać przychodu bez podatku . Trudno wywnioskować , ale skoro na 60 rodzin tylko 3 to jak to jest z tymi statystykami ??
Regulamin dodawania opinii
- Zgłosiłeś tę opinię do moderacji -
  2026-01-07 09:25
  
  zerwac konkordat, opodatkowac, wywalic ze szkol, urzedow, wojska i calosc kwoty zaoszczedzonej przeznaczyc na NFZ. bo modlenie sie o zdrowie niestety nie pomaga !
  
  6 dni
  - 8 8
  Twoja opinia
  
  Zmień treść
  
  zerwac konkordat, opodatkowac, wywalic ze szkol, urzedow, wojska i calosc kwoty zaoszczedzonej przeznaczyc na NFZ. bo modlenie sie o zdrowie niestety nie pomaga !
  Regulamin dodawania opinii