Przemoc wobec kobiet, choć niestety powszechna, w dalszym ciągu przefiltrowywana bywa przez społeczne wyobrażenia gwałtu i wizerunku ofiary. Temu zagadnieniu poświęcony jest dramat sądowy "Jej słowo. Jego słowo", który premierowo zobaczyliśmy na scenie Malarnia Teatru Wybrzeże w reżyserii Adama Orzechowskiego.
Sytuacja nakreślona w sztuce niemieckiego dramatopisarza Ferdinanda von Schiracha "Jej słowo. Jego słowo" bazuje na mało wyszukanym schemacie. On, Christian Thiede, to rzutki biznesmen, a ona, Katharina Schlüter, jest pewną siebie dziennikarką telewizyjną. Ich znajomość szybko przeradza się w płomienny romans.
cze
9
Gra
Scena Teatralna NOT
Oboje mają partnerów, dzieci, ale marzą o tym, by porzucić dotychczasowe życie i być ze sobą oficjalnie, bez ciągłego okłamywania bliskich. Ten "idealny" plan jednak dziwnym trafem ciągle odkładany jest na później, aż do momentu, gdy romans się kończy.
Autora dramatu nie interesuje moralny wydźwięk ich postępowania, tylko to, co wydarzyło się pomiędzy nimi później i co doprowadziło do tego, że widzimy ich na sali sądowej. Bezpośrednim powodem jest spotkanie kilka miesięcy po rozstaniu. Wszystko, co dzieje się na scenie, jest konsekwencją tego feralnego wieczoru. Ona zeznaje w sądzie, że została wtedy zgwałcona. Obrończyni oskarżonego przekonuje, że do żadnego gwałtu nie doszło, a Katharina mści się na Christianie za porzucenie.
Stopniowo na światło dzienne wychodzą nowe fakty. Dowodami w sprawie są nagrania monitoringu i sukienka, którą miała na sobie domniemana ofiara. Jako widzowie stajemy się ławnikami. To do nas skierowane zostaną mowy końcowe i to my mamy wydać werdykt, co tak naprawdę wydarzyło się pomiędzy kochankami.
Ciekawa scenografia
Magdaleny Gajewskiej bardzo umownie nawiązuje do wystroju sali sądowej. Jest stół sędziowski, ale już oskarżająca i oskarżony siedzą na krzesłach zwróconych do siebie po dwóch stronach sceny. Od pierwszych chwil, gdy wchodzimy na widownię Malarni Teatru Wybrzeże, zaskakuje wielka widząca nad sceną prostokątna bryła, przypominająca górną część
pudełka, dzięki czemu bohaterowie znajdują się w wizualnie ciasnej, klaustrofobicznej przestrzeni, udekorowanej czerwonymi ledami i ekranami.
Wizualizacje, których motywem przewodnim są obrazy związane z przebiegiem sprawy, to zasługa
Natana Berkowicza. Pełną niepokoju muzykę, wypełniającą momenty, gdy na scenę wchodzą kolejni przesłuchiwani, przygotował
Marcin Nenko. Reżyser
Adam Orzechowski daje aktorom dużo przestrzeni, uzupełniając zeznania Kathariny o scenę miłosną z Christianem, którą widzimy w trakcie, gdy ona przywołuje wspomnienia z kluczowego dla sprawy spotkania.
To zresztą bodaj najsłabszy moment przedstawienia, bo pomiędzy grającą Katherinę
Katarzyną Kaźmierczak a wcielającym się w rolę Christiana
Maciejem Konopińskim nie ma podczas tej sceny żaru namiętności, który cechował znajomość ich bohaterów. Oboje jednak wypadają wiarygodnie w roli ofiar (ona jako rzekoma ofiara byłego kochanka, on w roli rzekomej ofiary pomówienia i zemsty za odrzuconą miłość).
Sprawę rozpatruje sąd, którego sędzia przewodniczący, grany przez
Marka Tyndę, sprowadzony tu do roli sumiennego, zdystansowanego śledczego i dyscyplinującego
prawników stron rozjemcy. Ciężar prowadzenia akcji przeniesiony jest na
adwokatów - grająca obrończynię Christiana, Gretę Lange,
Anna Kociarz swoją postać buduje na nieprzyjemnym, napastliwym tembrze głosu, przez który jej bohaterka z miejsca wydaje się antypatyczna, tym bardziej, że rola ta daleka jest od empatii i współczucia dla rzekomej ofiary gwałtu.
Z kolei prawnik Kathariny, oskarżyciel posiłkowy Biegler w wykonaniu
Roberta Ninkiewicza, często gdera, mamrocze i nieelegancko przerywa wypowiedzi obrończyni, a przy tym akcentuje dramatyczne położenie swojej klientki, która z wszelkimi detalami musi publicznie opisywać swoją relację romantyczną z oskarżonym, następnie sam gwałt wraz z konsekwencjami. Ponieważ są postaciami publicznymi, dramat ten nagłośniony jest w mediach, a Katharina mierzy się z hejtem w social mediach, rozpadem małżeństwa i utratą możliwości wykonywania zawodu.
Historię uzupełniają nam zeznania świadków - a tych epizodycznych rolach nie ma za wiele czasu na zbudowanie postaci, ale
Sylwii Górze (w roli Valerie, przyjaciółki Kathariny) oraz
Jackowi Labijakowi jako poczciwemu taksówkarzowi udaje się całkiem nieźle.
Jak jesteśmy przekonani i wiemy, to robi się niebezpiecznie
Inni raczej przekazują informacje, z których najważniejsze pochodzą od biegłej psycholożki Pii (przekonująca
Ewa Jendrzejewska). W zamyśle autora sztuki ma ona przede wszystkim edukować publiczność na temat faktów i mitów związanych z gwałtem. Dane statystyczne przekonują, że najczęściej dokonywane są one na kobietach w dobrze im znanym otoczeniu - w domu, pracy czy na imprezie u znajomych - a gwałciciel to przeważnie osoba znana ofierze.
Tak drobiazgowy i znakomicie odwzorowany przebieg rozprawy o gwałt pewnie byłby niemożliwy, gdyby autor Ferdinand von Schirach nie był aktywnym prawnikiem, który na co dzień ma do czynienia ze sprawami karnymi. Cały przebieg przywołanej sprawy jest nieoczywisty, reakcje i słowa obojga kluczowych bohaterów oraz zeznania świadków wymuszają właściwie na widzu prowadzenie własnego detektywistycznego śledztwa, które pozwoli ocenić, co tak naprawdę wydarzyło się u Christiana Thiede podczas wizyty Kathariny w jego domu.
Poruszony w przedstawieniu temat wymaga od inscenizatorów wiele taktu.
Adam Orzechowski stanął na wysokości zadania i bardzo sprawnie rzecz wyreżyserował. Odpowiednia do tempa akcji dramaturgia sprawia, że zeznania kolejnych bohaterów nie brzmią monotonnie i pomimo aż stu minut bardzo statycznej formy przedstawienia, spektakl nie ma dłużyzn. To rzetelny i ważny głos w sprawie przemocy wobec kobiet i tego, jak płynne są granice "zgody na seks".
Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. 
