- 1 Nowe zasady naliczania stażu pracy (28 opinii)
- 2 Czy umowa zlecenie wlicza się do emerytury? (28 opinii)
- 3 Od stycznia podwyżki, ale nie dla wszystkich (96 opinii)
- 4 Dłuższy urlop i okres wypowiedzenia. Staż nie tylko z umową o pracę (40 opinii)
Czy można pożyczyć koledze samochód służbowy?
Powierzenie samochodu służbowego pracownikowi powinno odbyć się na mocy umowy o powierzeniu mienia. Umowa ta określa m.in. zasady użytkowania pojazdu. Jednak co zrobić w przypadku, gdy nasz przełożony nakazuje nam te zasady złamać? Z takim pytaniem zwrócił się do nas czytelnik.
Mój zakład pracy dysponuje dwoma samochodami służbowymi. Jeden jest powierzony mnie, a drugi koledze. Tak się złożyło, że jeden z samochodów się zepsuł, a naprawa potrwa z trzy tygodnie. Szef kazał nam przez ten czas dzielić się pozostałym samochodem. Chciałbym zapytać, kto będzie odpowiadał za ewentualne szkody? W umowie z firmą mam obowiązek wyłącznego użytkowania tego pojazdu. Boję się, że kolega coś zepsuje, a odpowiedzialność będzie spoczywała na mnie.
- Odpowiedzialność materialna za mienie powierzone pracownikowi
- Odpowiedzialność materialna na zasadach ogólnych k.p.
Na pytanie odpowiada Patrycja Roszczyniała - adwokat z Kancelarii Adwokackiej Patrycja Roszczyniała.
Powierzenie samochodu służbowego pracownikowi jest często spotykanym rozwiązaniem w wielu branżach, które usprawnia wykonywanie obowiązków pracowniczych. Do skutecznego powierzenia auta strony umowy o pracę są zobowiązane do zawarcia osobnej umowy o powierzeniu mienia, w której wskazują m.in. dane pojazdu, zasady użytkowania przez pracownika mienia należącego do pracodawcy, sposoby rozliczeń za utrzymywanie pojazdu oraz reguły odpowiedzialności pracownika za powierzone mienie.
W Kodeksie pracy (dalej jako: k.p.) znajdują się przepisy dotyczące odpowiedzialności materialnej pracowników, które określają, w jakich przypadkach pracownik może ponosić negatywne konsekwencje finansowe za wyrządzenie szkody pracodawcy lub osobie trzeciej. Nadmienić należy, że odpowiedzialność ta ma zastosowanie tylko wtedy, gdy szkoda powstanie podczas wykonywania obowiązków służbowych. W Kodeksie pracy wyodrębniono:
- odpowiedzialność materialną na zasadach ogólnych (art. 114 k.p.),
- odpowiedzialność materialną za mienie powierzone pracownikowi z obowiązkiem zwrotu lub do wyliczenia się (art. 124 k.p.).
Odpowiedzialność materialna za mienie powierzone pracownikowi
Brak takiego związku może np. wynikać z faktu wyrządzenia szkody w mieniu powierzonym wyłącznie na skutek działania osoby trzeciej. Istotnym jest, że w przypadku oparcia roszczenia na przepisach dotyczących odpowiedzialności za mienie powierzone pracodawca wykazuje jedynie powierzenie mienia pracownikowi oraz szkodę. Z faktu bowiem, że mienie zostało prawidłowo powierzone, wypływa wniosek, że ujawnione w nim braki są następstwem zaniedbań pracownika. Dlatego też, gdy pracownik twierdzi, że szkoda powstała z przyczyn, za które nie ponosi odpowiedzialności, to na nim - w tym zakresie - spoczywa ciężar dowodu i jeżeli nie zdoła tego wykazać, ponosi odpowiedzialność materialną za szkodę (zob. uchw. SN (7) z 29.12.1975 r., V PZP 13/75, OSNCP 1976, Nr 2, poz. 19).
Odpowiedzialność materialna na zasadach ogólnych k.p.
Analizując sytuację czytelnika, należy wskazać, że konieczność współdzielenia samochodu z innym pracownikiem wynikająca z polecenia pracodawcy powoduje, że czytelnik nie ma możliwości sprawowania pełnej pieczy nad mieniem. tj. w czasie, gdy samochodu używa drugi z pracowników. Zgodnie z treścią art. 124 § 3 k.p. "niezapewnienie przez pracodawcę warunków umożliwiających zabezpieczenie powierzonego mienia" skutkuje uwolnieniem się od odpowiedzialności za mienie powierzone. Jednocześnie w takim przypadku prawnie nie dochodzi do prawidłowego powierzenia mienia, gdyż to właśnie możliwość sprawowania pieczy nad mieniem jest warunkiem koniecznym zaostrzonych rygorów odpowiedzialności za mienie powierzone (tj. z art. 124 i 125 k.p.). W opisanej sytuacji pracownik nie tyle uwalnia się całkowicie od odpowiedzialności, ile od odpowiedzialności za mienie powierzone.
Do odpowiedzialności pracownika będą zatem miały zastosowanie uregulowania art. 114 i n. Zmiana podstawy prawnej odpowiedzialności pracownika skutkuje przede wszystkim zmianą ciężaru dowodu. Zgodnie bowiem z art. 116 k.p. to pracodawca będzie obowiązany wykazać okoliczności uzasadniające odpowiedzialność pracownika oraz wysokość powstałej szkody. W związku z powyższym w razie dochodzenia od pracownika odszkodowania na pracodawcy spoczywa ciężar udowodnienia wszystkich przesłanek odpowiedzialności, czyli: szkody, winy pracownika oraz normalnego (adekwatnego) związku przyczynowego między powstaniem albo zwiększeniem szkody a zachowaniem się pracownika. Nieudowodnienie jednego z tych elementów będzie skutkować oddaleniem powództwa.
Należy również zaznaczyć, że poza zakresem regulacji Kodeksu pracy znajdują się przypadki, gdy pracownik wyrządza pracodawcy szkodę "przy okazji" realizowania obowiązków pracowniczych (zob. wyr. SN (7) z 19.6.1975 r., V PRN 2/75, OSNCP 1976, Nr 4, poz. 70). Nie jest objęta regulacją Kodeksu pracy szkoda wyrządzona, co prawda, w mieniu pracodawcy, ale po zakończeniu realizacji obowiązków pracowniczych (zob. wyr. SA w Szczecinie z 14.2.2013 r., I ACa 778/12, Legalis; wyr. SN z 9.6.1980 r., IV PR 185/80, Legalis). W takich przypadkach pracownik ponosi odpowiedzialność na zasadach ogólnych (art. 415 i n. kodeksu cywilnego). Wobec tego każde uszkodzenie samochodu służbowego i okoliczności temu towarzyszące zawsze należy analizować indywidualnie.
Podsumowując, jeśli pracodawca będzie chciał pociągnąć do odpowiedzialności za wyrządzoną szkodę w samochodzie służbowym czytelnika lub drugiego pracownika, to na nim będzie spoczywał ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających odpowiedzialność pracownika (szkody, winy, związku przyczynowego między powstaniem albo zwiększeniem szkody a zachowaniem pracownika), gdyż nie doszło do prawidłowego powierzenia mienia (na czas naprawy drugiego samochodu służbowego). W związku z tym, co do zasady, odpowiedzialność za szkodę będzie ponosiła osoba, która daną szkodę wyrządziła, o ile zostanie w sposób właściwy udowodniona.
O autorze
Patrycja Roszczyniała
adwokat, Kancelaria Adwokacka Patrycja Roszczyniała
Miejsca
Opinie wybrane
-
2024-10-25 14:04
Samochód służbowy powinien służyć wyłącznie do celów służbowych. (8)
Czas skończyć ze złodziejami VATowskimi masz auto służbowe to nie wykorzystuj go do celów prywatnych i parkuj go na parkingu firmowym a nie pod blokiem.
- 14 58
-
2024-11-06 21:37
A czas po pracy do celów prywatnych, wyłączamy telefony
Chyba że to nasza firma
- 0 0
-
2024-10-27 10:17
masz auto służbowe to nie wykorzystuj go do celów prywatnych
Według art. 12 ust. 2b ustawy o pdof pracodawca musi ustalić wartość świadczenia za każdy dzień używania samochodu w wysokości 1/30 wspomnianych kwot. To oznacza, że stawka za 1 dzień wykorzystywania samochodu służbowego do celów prywatnych wyniesie 8,33 zł (250 zł : 30) lub 13,33 zł (400 zł :30).1 wrz 2023
- 1 0
-
2024-10-25 16:41
To napisz geniuszu co zrobić mam ja. Firma mieści się w Warszawie, a ja jestem pracownikiem tej firmy na region północny. Czy mam po pracy codziennie odstawiać samochód do Warszawy? (a czas pracy mam nienormowany).
Zapewniam Cię, że byli już mądrzejsi od Ciebie co sobie na tym temacie zęby połamali.- 23 2
-
2024-10-25 14:13
(4)
Co się pultasz? Parkuję na miejscu postojowym albo we własnym garażu albo w hali garażowej. Na miejscu, za które zapłaciłem i za które płacę podatki. Nic ci do tego co parkuję na swoim miejscu. Mogę parkować hulajnogę, samochód prywatny, służbowy albo nawet wrotki jak będę chciał. Zajmij się swoimi sprawami.
- 20 1
-
2024-10-25 14:25
Oddawaj VAT oszuście! (3)
Oszustwa podatkowe a zwłaszcza wyłudzenia VATu powinny być zagrożone karą bezwzględnego więzienia.
- 1 25
-
2024-10-25 14:55
(1)
Hahahahaha, dawno się tak nie ubawiłem. Komentarze na tym portalu niezmiennie poprawiają humor :D W miesiąc płacę więcej VAT-u niż ty przez 5 lat, więc przestań mamrotać. A jeśli uważasz, że popełniam przestępstwo to zgłoś odpowiednim służbom. Ale z tego co widzę to póki co miałbym większe podstawy do oskarżenia ciebie o bezpodstawne pomówienia niż ty mnie o rzekome wyłudzenia.
- 17 3
-
2024-10-26 23:28
Ci co się prują nigdy nie będą prowadzić firmy
Siedzą cicho na etacie i przyklaskują managerom wyższego szczebla
- 2 0
-
2024-10-25 14:41
Zazdrosnik i etatowiec
- 13 1
-
2024-10-25 14:03
(4)
Po pierwsze - dobry zwyczaj nie pożyczaj. Po drugie - żony i samochodu nie pożyczam. Kropka. Ale to tak prywatnie. Być może w firmy i samochody służbowe rządzą się swoimi prawami.
- 7 6
-
2024-10-25 14:27
To przysłowie dotyczy pożyczania od kogoś nie komuś.
Borrow nie lend.
- 1 0
-
2024-10-25 14:24
No żonę to może, ale auto nigdy
- 1 0
-
2024-10-25 14:12
(1)
Naucz się cieszyć powodzeniem innych bo żółć zazdrości już Cię zżera od środka kolego. Odpusć bo długo nie pociągniesz.
- 2 0
-
2024-10-25 14:17
Nie wiem o co ci chodzi, ale szczerze mówiąc i tak mam to gdzieś :) Powodzeniem innych? To raczej tych innych zżera, że mi się powodzi, ale co ja ci będę tłumaczył. Pozdro
- 1 0
-
2024-10-25 15:11
Czy tylko ja mam wrażenie, że tworzy się niepotrzebne demagogiczne tematy? (1)
Odpowiedź jest prosta
Dostajesz coś służbowego? - nie jest to twoja własność ,dostajesz to do wykonywania pracy.
W każdym innym wypadku, pytasz właściciela o pozwolenie!
Koniec. Dziękuję za uwagę.- 20 0
-
2024-10-26 17:47
Czy do wykonania pracy to nie koniecznie
Nam stary kupił białą Corsę, żebyśmy dojechali we czwórkę do pracy. Służbowy jak nic, ale na dojazdy. Bo komunikacją to dookoła ze 3 godziny. A praca stajnonarna.
- 0 0
Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.