Fakty i opinie

200 tys. gapiów oglądało egzekucję zbrodniarzy ze Stutthofu

artykuł historyczny
Najnowszy artukuł na ten temat

"Polskojęzyczne gestapo". Tablice zakłamują historię

Gapie zgromadzili się nie tylko przy szubienicach, ale w całej dzielnicy. Egzekucję mogło oglądać nawet 200 tys. osób.
Gapie zgromadzili się nie tylko przy szubienicach, ale w całej dzielnicy. Egzekucję mogło oglądać nawet 200 tys. osób.
Proces załogi KL Stutthof w Gdańsku. W pierwszym rzędzie od lewej siedzą Elisabeth Becker, Gerda Steinhoff, Wanda Klaff, w drugim rzędzie od lewej Erna Beilhardt (zakrywa twarz) i Jenny-Wanda Barkmann.
Proces załogi KL Stutthof w Gdańsku. W pierwszym rzędzie od lewej siedzą Elisabeth Becker, Gerda Steinhoff, Wanda Klaff, w drugim rzędzie od lewej Erna Beilhardt (zakrywa twarz) i Jenny-Wanda Barkmann.
Tam, gdzie ponad 60 lat temu stracono nazistowskich zbrodniarzy, stoi dziś biurowiec i niedokończony budynek mieszkalny.
Tam, gdzie ponad 60 lat temu stracono nazistowskich zbrodniarzy, stoi dziś biurowiec i niedokończony budynek mieszkalny. fot. trojmiasto.pl

Po II wojnie światowej w Polsce wykonano tylko trzy publiczne egzekucje na zbrodniarzach wojennych. Jedna z nich odbyła się w Gdańsku. 4 lipca 1946 roku na szubienicach zawisło 11 oprawców z obozu koncentracyjnego Stutthof. Przyglądało się 200 tysięcy osób.



Tego dnia dawny Stolzenberg, zwany później Wysoką Górą, przeżył prawdziwe oblężenie. Już trzy dni wcześniej gazety donosiły o terminie egzekucji. 4 lipca było bardzo ciepło, świeciło słońce. Zakłady pracy ogłosiły dzień wolny i zapewniały pracownikom transport na miejsce kaźni. Na egzekucję mogli przyjść wszyscy. W efekcie gapiów było tak wielu, że nie mieścili się na placu przy ul. Pohulanka, gdzie ustawiono szubienice.

- Ludzie wypełnili wszystkie sąsiednie partie miasta, od Szpitala Kolejowego, aż po Powstańców Warszawskich. Powchodzili na drzewa i stali na dachach - mówi Teresa Dec, która jako 12-latka, przyglądała się wydarzeniom na Pohulance.

Siły bezpieczeństwa obawiały się, że w każdej chwili może dojść do linczu. Milicja i wojsko i tak z trudem panowały nad ogromnym tłumem.

Ciężarówki ze skazańcami wyjechały z aresztu przy ul. Kurkowej, przejazd ulicami Strzelecką i Pohulanką zajął kolumnie kilkanaście minut. Punktualnie o godz. 17, jedenaście ciężarówek zajechało pod ustawione już szubienice. Na platformie każdej z nich siedział na wysokim, drewnianym stołku jeden skazaniec - sześciu mężczyzn i pięć kobiet. Pętle na szyje zakładali im ubrani w pasiaki byli więźniowie ze Stutthofu. Dawne ofiary zamieniły się w katów.

Do każdego ze skazanych podszedł duchowny.

- Stałam bardzo blisko jednej z nadzorczyń. Była ubrana w wysokie buty z cholewami, dopasowany kostium i charakterystyczny turban. Kiedy zakładano jej pętlę na szyję krzyknęła: "Heil Hitler" - wspomina Teresa Dec.

Na dany przez prokuratora znak ciężarówki ruszyły. Wszystkie, oprócz jednej. Gdy kilka razy kierowcy nie udało się zapalić silnika, więźniarka z obozu zepchnęła z platformy skazaną. Tłum zafalował. "Za naszych mężów, za nasze dzieci" - krzyczeli ludzie.

Według relacji świadków jeden ze skazanych wisiał żywy na szubienicy przez prawie 20 minut. Zaawansowany nowotwór krtani uniemożliwiał pętli przerwanie rdzenia kręgowego. Zgromadzeni ludzie mieli wołać, by skrócić cierpienie powieszonego. Nadzorujący egzekucję kazali jednak czekać, aż mężczyzna umrze.

- Kiedy umarł ostatni skazany, siły porządkowe dopuściły do szubienic tłum. Ludzie wyrywali guziki, odcinali kawałki materiału, kopali i tłuki zwłoki. Nie trwało to długo - wspomina pani Teresa.

Zgromadzonych odgoniono i zdjęto ciała z szubienic. Zabrał je Zakład Anatomii i Neurobiologii Akademii Medycznej w Gdańsku. Posłużyły jako pomoc naukowa na zajęciach z anatomii.

Kogo wieszano 4 lipca 1946 roku w Gdańsku? Obozowych katów ze Stutthofu. Proces rozpoczął się kilka miesięcy wcześniej, 25 kwietnia. Na ławie oskarżonych zasiedli: SS-man, nadzorczynie i więźniowie funkcyjni: Johann Pauls, Gerda Steinhoff, Wanda Klaff, Jenny-Wanda Barkmann, Ewa Paradies, Elisabeth Becker, kapo Józef Reiter, kapo Wacław Kozłowski, kapo Jan Breit, kapo Franciszek Szopiński, Tadeusz Kopczyński, Erna Beilhardt i sztubowy Kazimierz Kowalski.

Co ciekawe, większość z nich po wojnie nie opuściła terenów dawnego Wolnego Miasta Gdańska. Jeden z oskarżonych zmarł w trakcie procesu, trzech innych skazano na kary więzienia.

Jenny-Wanda Barkmann, zwana "Pięknym Widmem", sadystyczna nadzorczyni z obozu, praktycznie jako jedyna zachowała kamienny spokój, zarówno podczas procesu, jak i egzekucji. Po ogłoszeniu wyroku stwierdziła: "Życie rzeczywiście jest przyjemnością, a przyjemności zwykle trwają zbyt krótko". Pozostali w ostatnim słowie przeważnie płakali i prosili o łaskę. W momencie ogłaszania wyroku zachowywali się biernie, jakby otępiali nie mogąc uwierzyć w to, co ich czeka.

Dwa tygodnie po egzekucji w Gdańsku, 21 lipca 1946 roku w Poznaniu publicznie powieszono Arthura Greisera, namiestnika Rzeszy w Kraju Warty, a w latach 1934-1939 prezydenta Senatu Wolnego Miasta Gdańska. W Lublinie stracono winnych zbrodni popełnionych na więźniach obozu koncentracyjnego Majdanek.

Kolejny zbiorowy proces, tym razem 23 esesmanów i jednego kapo ze Stutthofu, wśród których znalazły się takie "osobistości" jak zastępca komendanta obozu Theodor Meyer, komendant obozu żydowskiego i jeden z największych oprawców obozowych Ewald Foth czy kierownik obozowego Gestapo, Erich Thun, zakończył się 31 stycznia 1947 roku. W tym przypadku 10 orzeczonych wyroków śmierci wykonano już w więzieniu.

Opinie (365) ponad 10 zablokowanych

  • Nie ma to jak "cudowny temat" na letni poranek :/ (13)

    • 229 62

    • (5)

      W sam raz do porannej kawy przed rozpoczeciem pracy ;)

      • 57 6

      • (3)

        Nigdzie nie jest powiedziane, że życie składa się tylko z przyjemności i porannych kaw.
        Może czasami warto dowiedzieć się czegoś nawet mało przyjemnego, zamiast ciągle pasjonować się ukrywającą się w lasach pumą czy kolejnym koncertem w mieście.

        • 98 4

        • (2)

          masz racje, ale czy to news na portal regionalny? tragedia obydwu narodow, ludzi, historia, ktora nalezy przypominac w szkole a nie we sloneczny srodowy poranek, lookajac co tam w miescie:(

          • 7 61

          • to nie czytaj, nie chodz do szkoly, zajmuj sie swoja letnia dyskoteka i nie marudz innym

            • 62 3

          • Jak by nie patrzeć, jest to właśnie historia naszego regionu. Warto znać ją z każdej, nie tylko "przyjemnej, w sam raz do kawy" strony :)

            • 19 1

      • Ja dopiero mialem czas zajrzec tu o 16-tej.

        • 12 0

    • ale czytając to ... (2)

      stwierdzam, że dobrze im tak - oko za oko

      • 49 11

      • ale czytając Twój komentarz stwierdzam, że ... (1)

        głupek za głupka

        • 12 45

        • Bez komentarza odnośnie twojego komentarza

          głupka to widzisz zawsze kiedy w lustro patrzysz!

          • 18 4

    • Po co to pisać? (3)

      Przyjechałem tu na wakacje a nie by sie rano oblać zimnym potem...

      Moze trwa jakis konkurs na najlepszy pseudo-news w okresie ogórkowym.

      Kolejnym bedzie dramat kieszonkowców z dworca głownego...

      • 3 63

      • jak jestes na wakacjach to 'wakacjuj'..

        .. a nie na internecie siedzisz! ot, co!

        • 25 1

      • o który dworzec główny Ci chodzi .szczegóły proszę.

        • 2 0

      • Katowni nie bedziesz zwiedzal? Stutthofu? Poczty Polskiej w Gdansku?

        • 4 0

  • (2)

    taaa heheh :)

    • 5 24

    • Scorpion moze ktoś napisać o nim więcej?

      http://pl.wikipedia.org/wiki/Paweł_Tuchlin

      • 5 3

    • i tak rzadzil krocej niz budyn "a w latach 1934-1939 prezydenta Senatu Wolnego Miasta Gdańska."

      • 0 0

  • Śniadaniowy temat (5)

    Do kakałka i bułeczki z dżemem. :))))

    • 120 22

    • Na talerzu masz pewnie holocaust, a wielce się dziwisz jakimiś tam egzekucjami (1)

      Świnie, krowy, kurczaki i inne zwierzęta codziennie przetrzymuje się w obozach koncentracyjnych w imię przewodniej idei "chęci zabijania", a jakiś ludzik się dziwi szubienicami sprzed 70 lat. Mniej antropocentryzmu, a więcej rozumu.

      Życie to nie jest hedonistyczna przyjemność!

      • 7 14

      • nawiedzony trawożer...

        • 9 5

    • http://pl.wikipedia.org/wiki/Paweł_Tuchlin

      • 1 2

    • do porannego piwka jak znalazł

      • 2 0

    • Po co...

      brałeś kakao? Nie odmieniaj. Poczytaj rano słownik.

      • 1 0

  • ludzie to zwierzęta (14)

    • 57 52

    • nie obrazaj zwierzat!

      • 19 8

    • (1)

      nie obrazaj zwierzat

      • 11 8

      • nie obnażaj zwierząt

        • 11 2

    • Homo sapiens sapiens

      mówiąc dokładnie. :)

      • 4 2

    • zwierzeta??? to ludzie ludzia zgotowali ten los...

      • 9 4

    • odwrotnie

      zwierzęta to ludzie

      • 4 4

    • (1)

      to nie ludzie - to wilki!!!

      • 5 3

      • !

        • 3 1

    • co ty gadasz czlowieku!, jakie zwierze jest zdolne do takich rzeczy?!

      • 8 1

    • obrażasz zwierzęta

      • 8 2

    • ??? Amerykę odkryłeś :)

      a chodziłeś do szkoły na biologię??? Człowiek ma zabijanie we krwi, w odpowiednich warunkach KAŻDY może stać się mordercą, co zostało zresztą naukowo dowiedzione.

      • 9 2

    • 2009-07-15 07:13 2009-07-16 00:54 ludzie (1)

      Po pierwsze : zwierzęta przechodzą do porządku dziennego nad zmarłymi swego gatunku
      Po drugie pomieszkaj trochę w obozie, wyślij tam dzieci na wakacje i rodziców to będziesz wiedział jakich uczuć się doznaje
      Po trzecie czytaj ofermo-- ,,Zgromadzeni ludzie mieli wołać, by skrócić cierpienie powieszonego''
      Po czwarte gyby nie ,,te emocje'' nikt nie ścigałby zbrodniarzy - i to!!!! właśnie wyróżnia nas od zwierząt
      a po piąte - bez obrazy! - prędzej ty jesteś zwierzę bo kierujesz się utartymi przekonaniami narzucanymi Ci przez nawiedzonych humanistów w mediach
      a nie spełniasz podstawowego warunku - człowieka myślącego -samodzielnego wyciągania wniosków i stawiasz dobro katów nad podstawowym pojęciem każdej kultury --sprawiedliwością, prawdą, złem zabójstwa -- bez czego człowiek niebyłby człowiekiem tylko małopą.
      Jak nie wierzysz spytaj szympansy w Oliwie.

      • 6 4

      • wiesz, ze dzwonia ale nie wiesz w ktorym kosciele, takie pomieszanie 3/4 prawdy, reszta rozne ideologie

        • 0 2

    • nie obrazaj zwierzat

      • 2 3

  • Dzis jest 15 lipca a dlaczego... (4)

    dlaczego temat nie ukazał się 4 lipca w kolejną rocznicę tej egzekucji?

    Teraz to musztarda przed obiadem ;]

    • 76 11

    • bo dzisiaj jest rocznica bitwy pod Grunwaldem... tu Niemcy, tam Niemcy... przeciez to jeden pies, nie?

      • 14 1

    • Teraz to zrobili pod górkę deweloperowi (1)

      który buduje te mieszkania. Ja bym w TAKIEJ lokalizacji nic nie kupił. Brrrrr....

      • 17 2

      • ale nazwa kamienicy moglaby byc ciekawa - "dom pod szubienica"

        • 0 0

    • mowi sie musztarda PO OBIEDZIE....

      • 3 3

  • Zwyrodnialcy (8)

    Takim samym złem jest jego czynienie, jak też jego akceptacja przez bierne patrzenie na nie.

    • 32 91

    • (2)

      tak, oddajmy niemcom majatki, przeprosmy za wypedzenia, za wyroki wykonane na oprawacach z obozow... oni nie byli niczemu winni, to wszystko wina adolfa h. ZENADA!!!

      • 27 6

      • bo Hitler.. (1)

        ich naćpał i kazał iść na wojnę.

        • 4 4

        • uwierzyli w to co mieli napisane na sprzaczkach pasow

          • 2 0

    • Taaaa (1)

      To nie było bierne patrzenie...

      "- Kiedy umarł ostatni skazany, siły porządkowe dopuściły do szubienic tłum. Ludzie wyrywali guziki, odcinali kawałki materiału, kopali i tłuki zwłoki. Nie trwało to długo - wspomina pani Teresa."

      • 5 3

      • no i tak powinno byc w tym spektaklu, inaczej bylby niedosyt

        • 1 0

    • To teraz wyobraź sobie jaki musiał być ładunek cierpienia

      jaka krzywda, żal, ból, niewyobrażalna trauma musiała siedzieć w tych Polakach, że pchało ich do takiej zemsty!

      • 15 2

    • (1)

      Latwo jest formulowac takie oceny z dzisiejszej perspektywy- siedzac sobie wygodnie przed komputerem, gdy wojne zna sie juz tylko z opowiadan.

      Zeby jednak ocena byla pelna i sprawiedliwa trzeba uwzglednic okolicznosci towarzyszce temu zdarzeniu.

      Dlatego ja mimo wszystko uwazam, ze postepownie tych ludzi (tj. organizatorow egzekucji i gapiow) bylo usprawiedliwione.

      • 17 3

      • zgadzam się w 100%. niby dla mnie zachowanie tych ludzi wydaje się makabryczne, jednak co ja mogę wiedzieć. historię znam z książek, nie doświadczyłem tego na skórze. poza tym teraz patrzymy przez pryzmat: codziennie rano świeży chlebek, kawka, o komputerach czy telewizorach już nie wspomnę. żadnych masowych mordów, głodu, cierpienia na miarę tamtych czasów.

        • 11 2

  • wstyd mi to czytac,ze zrobili orgie zemsty (29)

    Nalezalo tych oprawcow stracic ,ale nie w sposob przypominajacy propagandowy cyrk.

    • 83 171

    • (16)

      Dokładnie.

      Obrzydliwość!!!!

      A wszyscy ci, którzy uczestniczyli w tej makabrze, zniżyli się poziomem do skazanych.

      • 19 54

      • Nie oceniaj tych ludzi. Wojna dopiero się skończyła, ich przeżycia są nie do wyobrażenia.

        • 69 1

      • Dziecko, Ty nie wiesz co Ci ludzie przeżyli, jakiego terroru doznali, więc się nie wypowiadaj.....po takim czymś każdemu siąść psycha. Jeżeli ktoś stracił wtedy swoich bliskich chciał zobaczyć oprawców (zwykle Ci co ich widzieli nie mogli już tego potwierdzić) i raczej nie życzył im dożycia później starości

        • 55 4

      • (10)

        ciekawe co byś zrobił-robił gdybyś żonę,dzieci,rodziców, przyjaciół stracił w tym obozie.................
        -proponuję sie tam wybrac wcale nie jest tam tak daleko i wtedy zobaczymy jakie zdanie bedziesz mił na ten temat

        • 50 5

        • (9)

          No pewnie. Katolicki naród polski, któremu siadła psycha, jest usprawiedliwiony w robieniu szopek typu publiczne egzekucje, bezczeszczenie zwłok itp.

          Poza tym sprawiedliwość należy do organów państwa, a nie motłochu. Skazanych można było pozbawić żywota w zaciszu więzienia, a nie używać ich do zaspokajania najniższych instynktów gawiedzi.

          • 21 51

          • (3)

            Coś łatwo Ci przychodzi ocenianie.

            • 35 4

            • (2)

              Jak i innym pozytywne komentarze z robienia sobie szopki wobec aktu umierania.

              • 7 21

              • "Jak i innym pozytywne komentarze z robienia sobie szopki wobec aktu umierania."

                Wczoraj Dąbek, dzisiaj ludność zaraz po wojnie... kto następny?

                • 2 2

              • to byla egzekucja wymierzona przez sad a nie przez motloch. dobrze zrobili

                • 21 2

          • niby czemu? (1)

            Przynajmniej wprowadza trochę strachu przed taką karą. Powinno się teraz robić to samo z pedofilami.

            • 15 6

            • oraz z autorami tak durnych komentarzy

              • 9 16

          • Baltyk Gdynia (1)

            Powiesili komuniści nazistów i tyle w temacie.

            • 1 0

            • przyszlo 200 tys, byla powszachna akceptacja a nawet potrzeba

              • 2 0

          • Dobry kapo to martwy kapo...

            • 1 0

      • ..

        Człowieku o czym ty piszesz to nie był koleś który zadzgał 1 osobe to byli ludzie którzy zabili setki, tysiące osób . A jak ty bys się zachował wobec człowieka który wymordowałby Ci całą rodzinę? Ja chciałbym mieć prawo go powiesić ...poprawiłoby mi to chyba samopoczucie ..ta wiedza że już nigdy nic złego nikomu taka menda nie zrobi..

        • 34 5

      • dlaczego katownia nie działała wtedy??
        miasto mogło by zarobić na atakcjach typu łamanie kołem ss'mana albo za 30 zł przypalanie skazańca itp hehe czysty biznes :)

        • 2 13

      • w kazda niedziele miliony uzestnicza w takiej "obrzydliwosci" jak piszesz majac skazanca po egzekucji w centralnym miejscu

        • 1 0

    • pitolisz facet

      taki "cyrk" z udzialem oprawcow roznej kategorii powinien byc robiony do dnia dzisiejszego.

      przyszla Baltic Arena pomiesci 40 tys widzów

      • 37 8

    • (1)

      Propaganda i socjotechnika. Wówczas w Gdańsku były problemy w zaopatrzeniu w żywność i panował głód.Więc władza urządziła igrzyska. Udział w nich dawał dzień wolny od pracy. Żeby było jeszcze ciekawiej, każdy dorosły który stawił się na placu miał podobno prawo dostać butelkę piwa.

      • 14 5

      • Jakby teraz tak wieszali pedofilów, morderców i mafiozów to też bym przychodził

        piwo nawet mógłbym sam kupić

        • 16 8

    • nie żałuję tych GNID !!!

      • 23 2

    • Ci ludzie mieli prawo do zemsty a ja ciesze sie, ze je wykorzystali.

      • 21 3

    • gdyby mi matkę i ojca zabili...... na moich oczach - to też bym stała i patrzyła I co to jest 20 minut konania na szubienicy...Ci ludzie konali powoli tyle czasu...

      • 15 3

    • Mordercy

      Zasłużyli na to by ich wieszać publicznie. Jak mordowały publicznie na apelplatzu w sztutchofie to wszystko ok?

      • 10 1

    • Nalezało ich zabijać na raty, systematycznie i boleśnie

      tak aby sam moment śmierci odczyli jako wybawienie i nagrodę

      • 8 2

    • Cyrk

      Bardzo dobrze z
      Że zrobili cyrk, przecież zwierzęta wieszaki. Bydło na szacunek nie zasługuje, przepraszam- krowy obrażam.

      • 0 0

    • Odpowiedż

      Fajnie się gada po 70 latach.Ciekawe czy jakby ci zatłukli rodziców albo zagłodzili na śmierć też byś był takim humanistą tam i wtedy.

      • 2 0

    • re

      Trzeba pamiętać kiedy to było. Dzisiaj nikt nie robiłby publicznej egzekucji (zresztą nie ma już kary śmierci) ale wtedy gorycz ludzi była bezgraniczna i chęć odwetu również. Pokolenie skażone wojną nie było normalne bo i czasy nie były normalne lecz ekstremalne.

      • 1 0

    • ludziom ktorzy przeszli pieklo obozow nalezal sie ten widok

      • 0 0

  • DO PIEKŁA!!!

    DO PIEKŁA!!!

    • 57 18

  • tak za bardzo niewiele rozumiem z tego zdania. (4)

    "Na platformie każdej z nich siedział na wysokim, drewnianym stołku się jeden skazaniec"

    Być może to przez tak wczesną porę.

    • 33 6

    • (1)

      Masz rację, to ta wczesna pora.

      • 2 2

      • aczkolwiek

        nie jest to zdanie logicznie złożone. Wczesną porą to chyba buszował "redaktor".

        • 3 0

    • powinno być:

      • 2 1

    • a czego się spodziewacie po trojmieście.pl; regionalny (mały?) portal to i redaktorzy niskich lotów...

      • 3 2

  • dzis jakby miała się odbyc egzekucja to na jutubie pewnie krązyłyby filmiki (3)

    • 55 4

    • oprawcy (1)

      Nie wiem czy to była jakaś ulga dla dręczonych i umęczonych więźniów obozu, ale jeżeli tak to należała sie oprawcom taka pokazówka . Byłam niedawno w "muzeum Sztuthof"to co tam zobaczyłam to było straszne, a przeżyć w takich warunkach to po prostu było niemożliwe.Teraz przy smacznym śniadanku to można sie mądrzyć i dywagować czy to publiczne wieszanie było humanitarne wtedy to był zbyt krótki czas zeby zapomnieć te kaźnie w obozie

      • 29 0

      • nie powinni ich zabijać tylko bardzo ciężko okaleczyć żeby sami musieli się zabic :) to byłoby fajne i słuszne :)

        • 2 9

    • zdjecia

      Filmików może nie ma ale jest dużo zdjęć:
      http://www.geocities.ws/epjacobs4/biskupiae.htm

      • 2 1

alert Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.