Fakty i opinie

stat

5,5 tys. dawnych zdjęć Gdańska, Gdyni, Sopotu i Pomorza on-line

artykuł historyczny
Widok z Królewskiego Wzgórza (Königshöhe) na zabudowany już górny Sopot. Pokaźny budynek na pierwszym planie to dawna ujeżdżalnia koni, wzniesiona w 1909 r. według projektu Adolfa Bielefeldta; dzisiaj - Urząd Skarbowy. Ok. 1920 r.
Widok z Królewskiego Wzgórza (Königshöhe) na zabudowany już górny Sopot. Pokaźny budynek na pierwszym planie to dawna ujeżdżalnia koni, wzniesiona w 1909 r. według projektu Adolfa Bielefeldta; dzisiaj - Urząd Skarbowy. Ok. 1920 r. ze zbiorów MuzeumPomorza.pl

Miłośnicy historycznych zdjęć i pocztówek już mogą planować wieczory przed monitorami swoich komputerów. W sieci pojawiły się dwa duże zbiory takich materiałów. Udostępniły je miejskie Muzeum Gdańska oraz prywatne - wirtualne - Muzeum Pomorza.



Gdy oglądasz stare zdjęcia swojego miasta:

porównuję je z tym, w którym dziś żyję 72%
myśle o ludziach, którzy wówczas żyli 25%
nie nachodzą mnie żadne refleksje 3%
zakończona Łącznie głosów: 2198
Od czasu pojawienia się przed ćwierćwieczem na rynku księgarskim albumów z cyklu "Był sobie Gdańsk", popularność publikacji zawierających przedwojenne zdjęcia i pocztówki Gdańska, Gdyni, Sopotu i całego Pomorza, nieustannie rośnie. Kolejne publikacje zdobywają swoich fanów, a dzięki nim rozwija się dyskusja o tym, jak wyglądały nasze miasta przed 100 laty i jak mogłyby wyglądać dziś, gdyby nie przewaliła się przez nie wojenna zawierucha.

Od forów dyskusyjnych po zbiory oficjalnych archiwów



Jeszcze większą popularnością cieszą się internetowe serwisy z fotografiami czy pocztówkami z epoki. Początkowo publikowane one były na forach dyskusyjnych zrzeszających pasjonatów historii (np. Wolne Forum Gdańsk czy Forum Dawny Gdańsk, potem trafiały do ogólnopolskiego serwisu ze zdjęciami Fotopolska.eu (swoje podstrony mają tu Gdańsk, Gdynia, Sopot), w końcu pojawiły się na oficjalnych stronach różnych instytucji, np. Narodowego Archiwum Cyfrowego.

W ostatnich tygodniach liczba takich pamiątek dostępnych on-line wzrosła skokowo, bo w sieci pojawiły się dwa duże zbiory fotografii, które w większości wcześniej nie były publikowane.

3 tysiące dawnych zdjęć ze zbiorów Muzeum Gdańska



Dziewczynka podziwiająca panoramę Gdańska z tarasu widokowego Bazyliki Mariackiej, statki zacumowane przy nadbrzeżu Motławy, tłum ludzi przy straganach na Targu Rybnym, krajobraz urokliwej Oliwy z wieży na Pachołku - takie obrazki można znaleźć w zbiorze pocztówek z okresu międzywojennego, które właśnie udostępniono na stronie Dziedzictwo-gdansk.pl


Pierwszy zbiór stanowi 1459 zdigitalizowanych pocztówek, które Muzeum kupiło w 2018 r. Prezentowane na nich fotografie pochodzą z polskich wydawnictw, które w okresie międzywojennym wydawały karty pocztowe z widokami Gdańska.

Drugi zbiór liczący 1600 negatywów czarno-białych 6x6cm obejmuje kolekcję autorstwa Kazimierza Lelewicza, fotografa związanego z Gdańskiem.

Odbudowa Gdańska oczami Kazimierza Lelewicza



Kazimierz Lelewicz był członkiem Wileńskiego Towarzystwa Miłośników Fotografii, a po wojnie współzałożycielem Gdańskiego Towarzystwa Fotograficznego, wieloletnim pracownikiem Studium Fotografii na Wydziale Architektury Politechniki Gdańskiej.


- Negatywy Kazimierza Lelewicza ukazują mozolny proces odbudowy miasta po zniszczeniach wojennych, począwszy od lat 40. aż po lata 70. zeszłego stulecia. Kadry dokumentują nie tylko architekturę, ale również ludzi zaangażowanych w powstawanie miasta od nowa - opowiada Waldemar Ossowski, dyrektor Muzeum Gdańska. - Materiały te stanowią niezwykle ciekawy zbiór do badań i studiów nad powojenną odbudową Gdańska, ale mamy też nadzieję, że udostępnione online będą cieszyć się dużym zainteresowaniem osób nie związanych zawodowo z historią czy architekturą - dodaje.

2,5 tys. pozycji w Muzeum Pomorza



Drugą dużą kolekcją dawnych zdjęć zawiera wirtualne Muzeum Pomorza, udostępnione w sieci pod koniec ubiegłego roku. Te zbiory zawierają fotografie, pocztówki, grafiki i dokumenty wykonane na przestrzeni ponad 100 lat.

Domy na Oksywiu uszkodzone w czasie kampanii wrześniowej.
Domy na Oksywiu uszkodzone w czasie kampanii wrześniowej. ze zbiorów MuzeumPomorza.pl
- Na razie publikujemy ok. 2,5 tysiąca zdjęć, grafik i dokumentów, ale ten zbiór cały czas rośnie, ponieważ zgłaszają się do nas osoby chcące udostępnić swoje kolekcje - mówi Andrzej Ługin, prezes fundacji Dla Gdańska i Pomorza, która stworzyła Muzeum Pomorza. - Na zeskanowanie czeka pudło zawierające co najmniej 500 pocztówek. Niebawem prawdopodobnie udostępnimy także zbiór dokumentów ze szkół z Wolnego Miasta Gdańska, w tym świadectwa ówczesnych uczniów.
Legitymacja Stowarzyszenie Niemieckich Cyklistów (Bund Deutscher Radfahrer) o numerze 23492 wydana w Gdańsku. Strona wewnętrzna.
Legitymacja Stowarzyszenie Niemieckich Cyklistów (Bund Deutscher Radfahrer) o numerze 23492 wydana w Gdańsku. Strona wewnętrzna. ze zbiorów MuzeumPomorza.pl
Najstarszym obiektem w Muzeum Pomorza jest pochodząca z 1870 roku pamiątka odprawienia pierwszej mszy świętej przez księdza Jakóba Fankidejskiego ze Skurcza (taka pisownia wówczas obowiązywała).

Kartka upamiętniająca Ofiarę Mszy Świętej, którą odprawił Ksiądz Jakób Fankidejski (1844-1883) z 12 czerwca 1870 w kościele parafialnym w Skurczu (pisownia oryginalna).
Kartka upamiętniająca Ofiarę Mszy Świętej, którą odprawił Ksiądz Jakób Fankidejski (1844-1883) z 12 czerwca 1870 w kościele parafialnym w Skurczu (pisownia oryginalna). ze zbiorów MuzeumPomorza.pl
Najnowsze to fotografie z lat 70. i 80 XX wieku.

Prezentowane w Muzeum Pomorza zbiory pochodzą z kilku źródeł. Przede wszystkim jest to prywatne archiwum gdańskiego kolekcjonera i wydawcy Krzysztof Gryndera, ale także zdjęcia ze zbiorów Instytutu Pamięci Narodowej oraz Muzeum II wojny światowej.

- Z tego ostatniego pochodzą zdjęcia wykonane przez marynarza niemieckiego okrętu, który odwiedził Gdańsk w czasie wojny. Album jest prezentowany na wystawie, ale nie można go wertować. My prezentujemy wszystkie zdjęcia w nim zawarte - mówi Andrzej Ługin.
Na zdjęciu widoczny jest zwodzony, dwuklapowy Most Krowi. Dzięki odpowiedniemu mechanizmowi możliwe było podnoszenie przęseł mostu, co umożliwiało żeglugę Starą Motławą nawet dużym jednostkom pływającym.
Na zdjęciu widoczny jest zwodzony, dwuklapowy Most Krowi. Dzięki odpowiedniemu mechanizmowi możliwe było podnoszenie przęseł mostu, co umożliwiało żeglugę Starą Motławą nawet dużym jednostkom pływającym. ze zbiorów MuzeumPomorza.pl
Serwis Muzeum Pomorza powstał w ramach rządowego programu "Kultura cyfrowa" i został dofinansowany przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Karta pocztowa z 1930 r. z herbami miast wchodzących w skład Wolnego Miasta Gdańska. Pod herbami, flagi używanymi przez instytucje Wolnego Miasta Gdańska.
Karta pocztowa z 1930 r. z herbami miast wchodzących w skład Wolnego Miasta Gdańska. Pod herbami, flagi używanymi przez instytucje Wolnego Miasta Gdańska. ze zbiorów MuzeumPomorza.pl