Bez tego wojsko byłoby uziemione w Trójmieście

Marcin Dobrzyński
19 kwietnia 2026, godz. 12:00
Opinie (96)
Transport czołgów koleją. Na platformie czołg typu Leopard-2 użytkowany w Wojsku Polskim

Logistyka wojskowa to m.in. transport żołnierzy czy ich sprzętu. O wojsku w Gdańsku czy Gdyni w różnych okresach XIX czy XX w. napisano już wiele. Jednak brak szerszych informacji, jak np. przemieszczano sprzęt ciężki czy setki żołnierzy z koszar gdańskich na ul. Słowackiego na dalsze odległości, np. na poligony. Otóż odbywało się to za pomocą długiej rampy kolejowej. Składem nazywanym w wojsku "eszelonem", czyli kolumną transportową, składającym się z wagonów do transportu żołnierzy (zadaszone) lub pojazdów (odkryte).



Pamiętasz Trójmiasto z przeszłości?

Gdański Wrzeszcz. Okolice dworca PKP. Pamiętam doskonale w latach 90. XX w. rząd wagonów ustawionych wzdłuż długiej rampy kolejowej. Wsiadali do nich żołnierze, na platformy wjeżdżały wojskowe pojazdy.

Dzisiaj w tym miejscuMapka znajdujemy jedynie nowoczesny układ torów. Brak rampy. Gdzie się podziała? Czyżbyśmy już nigdy mieli jej nie zobaczyć?


Układ torów koło Galerii Bałtyckiej w Gdańsku
A jednak jest taka mała, niewielka "wisienka na torcie". Znajdujemy w sieci zdjęcia z różnych okresów używania rampy kolejowej w gdańskim Wrzeszczu do transportu wojsk.

Zapewne została zbudowana ok. 1900 r. właśnie w celu ułatwienia transportów wojskowych z okolicy.

Przenosimy się w czasie i widzimy... pruski pułk "Huzarów Śmierci", na tej samej rampie, szykujący się do transportu lub powracający do jednostki w towarzystwie elit Cesarstwa Niemieckiego.

  • Rampa we Wrzeszczu, ok. 1905 r. Zdjęcie prawdopodobnie "odwrócone". W tle wiaduktu - obecna ul. Kościuszki
  • Dzień Dziecka na rampie? Widoczne dzieci oraz m.in. żołnierze. Zdjęcie sprzed 1914 r. Zwraca uwagę fakt, iż dzieci stojące na platformie nie mają butów. Zapewne pochodziły z biedniejszych rodzin.
Następnie rampa pojawia się na zdjęciach z początku II wojny światowej. Widzimy "eszelon", czyli kolumny transportowe wojsk niemieckich.

  • Wojska III Rzeszy na rampie. Widoczny charakterystyczny budynek nastawni na drugim planie
  • Rampa ok. 1941 r. Widoczna wieża kościoła we Wrzeszczu. W załadunku m.in. czołgi Panzerkampfwagen serii I-III. Przygotowania do uderzenia na ZSRR?
W czasach PRL mamy w Gdańsku dyslokowaną przede wszystkim niemal całą dywizję wojskową - 7. Łużycką Dywizję Desantową, a także inne jednostki wyposażone m.in. w czołgi lekkie czy średnie. Było co transportować eszelonem.

Czołgi średnie typu T-62 w koszach na Słowackiego. Ok. 1995 r.
Nie odnalazłem jednak zdjęcia z używania przez nich wiadomej rampy. Na pewno była mocno eksploatowana.

Jak i gdzie przygotowywano się w Gdańsku do III wojny światowej Jak i gdzie przygotowywano się w Gdańsku do III wojny światowej
Czołgi pływające typu PT-76 na placu w jednostce
Bywało, że korzystali z niej w tamtych czasach m.in. sprzedawcy nowych samochodów, rozładowując do pobliskich salonów z ul. Grunwaldzkiej transporty aut.

W 2001 r. jednostki wojskowe z koszar na ul. Słowackiego zostają ostatecznie zlikwidowane lub przeniesione do Lęborka. Rampa może odpocząć po niemal 100 latach wykorzystywania. Robi się na niej cicho.

Pojawia się zdjęcie z przyjazdu drezyny na rampę. Gdzieś na początku XXI w.



  • Zdjęcie niedatowane. Widoczny szyld Stowarzyszenia "Kompas"
  • I jeszcze jedno zdjęcie. Pojawia się tzw. dziki parking pomiędzy torowiskami. Doskonale widzimy długość rampy.
  • W 2006 r. rozpoczyna się budowa pobliskiej Galerii Bałtyckiej. Rampa zostaje "wchłonięta" przez poprowadzony tamtędy nowy przebieg ul. Dmowskiego. Nie ma rampy. Po prawej budowa galerii.
  • Być może widoczne na zdjęciu pojazdy parkują na pozostałościach rampy.

O autorze

autor

Marcin Dobrzyński

pasjonat historii, eksplorator, były żołnierz, licencjonowany przewodnik miejski

Opinie wybrane

Wszystkie opinie (96)

alert Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

Najczęściej czytane