Centrum Gdyni na liście UNESCO? Wniosek złożony

Piotr Weltrowski
22 stycznia 2026, godz. 17:00
Opinie (71)
Na zdjęciu przedwojenny biurowiec ZUS, dziś budynek Urzędu Miasta Gdyni przy ul. 10 Lutego 24 - jeden z flagowych przykładów gdyńskiego modernizmu.

Poprawiony i uzupełniony wniosek Gdyni o wpisanie modernistycznego Śródmieścia miasta na listę dziedzictwa UNESCO trafił już do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W najbliższym czasie ma zaś trafić do Paryża, do Centrum Światowego Dziedzictwa. Decyzję w tej sprawie poznamy prawdopodobnie w lipcu.



O wpisanie modernistycznego Śródmieścia na listę UNESCO Gdynia stara się od kilku lat. Już w ub. r. było tego bardzo blisko - w kwietniu stosowny wniosek został złożony, niemniej na ostatniej prostej wycofano go, bo pojawiły się uwagi ekspertów z Międzynarodowej Rady Ochrony Zabytków i Miejsc Historycznych ICOMOS.

Gdynia miała czas do 1 lutego 2026 r. na uzupełnienie aplikacji i ponowne jej złożenie. Po poprawkach dokumenty trafiły już do ministerstwa.

Gdynia poprawiła swoją aplikację



Naniesione poprawki dotyczą granic obszaru Modernistycznego Śródmieścia Gdyni (eksperci sugerowali jego powiększenie o kilka mniejszych obszarów, poszerzenia tzw. strefy buforowej (m.in. o Kamienną Górę) i dokładniejszego wskazania sposobu ochrony zabytków znajdujących się we wspomnianej strefie buforowej).

Chodziło także o doprecyzowanie tego, w jaki sposób modernistyczna architektura Gdyni spełnia wymogi OUV (z ang. Outstanding Universal Value), czyli dlaczego przedstawia wyjątkową, choć uniwersalną, wartość.



Proponowane przez specjalistów uzupełnienia dotyczyły też m.in. weryfikacji wewnętrznych podwórek w części zabudowy, inwentaryzacji wnętrz, które będą także dostępne dla odwiedzających, czy mechanizmu informowania o nowych inwestycjach, które mogą w przyszłości wpłynąć na chroniony obszar.

- Jesteśmy na ostatniej prostej w drodze na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Przypomnę, że skorzystaliśmy z przysługującego nam dodatkowego czasu, aby naprawdę kompleksowo dopracować nasz wniosek i zwiększyć przez to szansę na wpis. Nasza potencjalna obecność na liście UNESCO to wielki prestiż i magnes na turystów, ale też i duża odpowiedzialność za stan tej wyjątkowej architektury oraz jej ochronę. Działania muszą być przez to dobrze zaplanowane i skuteczne. Cieszę się, że udało się dokładnie dopracować gdyńską kandydaturę, jej powodzenie byłoby pięknym akcentem 100-lecia Gdyni - mówi Oktawia Gorzeńska, wiceprezydentka Gdyni.

Co dalej z wnioskiem Gdyni?



W kolejnych miesiącach wniosek ma trafić do Centrum Światowego Dziedzictwa w Paryżu i pod ocenę ekspertów ICOMOS-u (Międzynarodowej Rady Ochrony Zabytków, ang. International Council on Monuments and Sites).



Jeżeli tym razem zostanie oceniony pozytywnie, to w lipcu, podczas sesji Komitetu Światowego Dziedzictwa, zostanie poddany głosowaniu.

Czym jest Lista Światowego Dziedzictwa UNESCO?



Listę Światowego Dziedzictwa utworzono na podstawie Konwencji w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturalnego i naturalnego z 1972 r.

Na liście znajdują się najbardziej wartościowe na świecie dobra kultury i natury, które uznano za cenne z punktu widzenia całej ludzkości. Znalazło się na niej do tej pory 17 miejsc z Polski, w tym historyczne centra Krakowa i Warszawy, kopalnie soli w Wieliczce i Bochni oraz Puszcza Białowieska.

Więcej o staraniach Gdyni o wpis na listę UNESCO



Głosowania w sprawie kandydatur odbywają się na wspomnianych sesjach Komitetu Światowego Dziedzictwa, gdzie o losach wniosków decydują przedstawiciele 21 państw członkowskich.

Obecność na liście z pewnością przekłada się na zainteresowanie turystów, a obiekty, które się tam znajdują, stają się rozpoznawalne na całym świecie.

Opinie wybrane

Wszystkie opinie (71)

alert Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

Najczęściej czytane