Dwa kolejne obiekty z Trójmiasta w rejestrze zabytków

Stacja kolejowa Gdynia Wielki Kack.
Stacja kolejowa Gdynia Wielki Kack. mat. pras. WUOZ w Gdańsku

Został wybudowany na przełomie lat 20. i 30. ubiegłego stulecia w związku z budową magistrali węglowej między Górnym Śląskiem a Gdynią. Do rejestru zabytków został właśnie wpisany zespół budynków stacji kolejowej na Wielkim Kacku. Natomiast kilka dni wcześniej do rejestru trafił największy i najnowocześniejszy budynek wzniesiony w Wolnym Mieście Gdańsku, czyli obecna przychodnia przy ul. Wałowej 27.



Jak wiele zabytków swojego miasta byłbyś w stanie wymienić?

Zobacz wyniki (845)
Wpisany do rejestru zabytków dworzec z Wielkiego Kacka składa się z kilku budynków: budynku dworcowego, magazynu ekspedycji towarowej, ustępu stacyjnego, budynku gospodarczego przy budynku dworcowym, domu zawiadowcy odcinka drogowego oraz magazynu zawiadowcy odcinka drogowego.

Został wzniesiony w latach 1929-1930, w związku z realizacją jednej z największych inwestycji międzywojennej Polski - magistrali węglowej, czyli linii kolejowej, która połączyła zagłębie węglowe na Górnym Śląsku z portem w Gdyni.

Element ważnej inwestycji II RP



- W 1920 r. zapadła decyzja o budowie portu gdyńskiego jako "Tymczasowego Portu Wojennego i Schroniska dla Rybaków". W związku z rozwojem portu w Gdyni i rosnącymi potrzebami transportowymi, sejm II Rzeczypospolitej przyjął ustawę o budowie nowej linii kolejowej, łączącej Górny Śląsk z portem w Gdyni. Magistrala węglowa umożliwiała uruchomienie ciężkiego transportu kolejowego ze Śląska oraz zapewniła niezależność polskiego transportu od Berlina i Wolnego Miasta Gdańska - wyjaśnia Marcin Tymiński, rzecznik prasowy Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku.
Dworzec na Wielkim Kacku był jednym z "serii" jedenastu tego rodzaju obiektów, które wzniesiono według projektu architekta Bolesława Tatarczucha wzdłuż nowej linii kolejowej na odcinku między Bydgoszczą a Gdynią. Warto wspomnieć, że w granicach Trójmiasta znajduje się jeszcze jeden dworzec, zbudowany w ramach tej inwestycji - dworzec w Osowej.

Gdańska perła architektury ekspresjonistycznej



Przychodnia przy ul. Wałowej w Gdańsku.
Przychodnia przy ul. Wałowej w Gdańsku. źródło: wikipedia.org
Zespół dworcowy na Wielkim Kacku to nie jedyny obiekt z Trójmiasta, który w ostatnich dniach trafił do rejestru zabytków. W ubiegły piątek rejestr powiększył się o potężny, ceglany gmach przychodni, który góruje nad ul. Wałową w centrum Gdańska. To zdecydowanie najwspanialszy nad Motławą - i zresztą jeden z niewielu - przykład architektury ekspresjonistycznej.

Biorąc pod uwagę tragiczną historię Gdańska, kolejnym walorem gmachu jest fakt, że przetrwał on pożogę II wojny światowej bez szwanku. Sześciopiętrowy budynek przychodni został wybudowany w latach 1925-1927 i od zawsze służył ochronie zdrowia. Od momentu oddania do użytku do roku 1945 mieściła się tutaj Kasa Chorych (niem. Ortskrankenkasse), zaś w bocznym skrzydle znajdował się zakład balneologiczny.

- Ten obiekt posiada wysoką wartość historyczną jako największa i najbardziej nowoczesna inwestycja budowlana Wolnego Miasta Gdańska w okresie międzywojennym, zaprojektowana przez wybitnego, miejscowego architekta, odzwierciedlająca ważne przemiany w dziedzinie światowej architektury. Jest jednym z najbardziej znaczących dzieł gdańskiego modernizmu i najważniejszym w bogatym dorobku Adolfa Bielefelda. Wyróżnia się przede wszystkim ponadprzeciętnymi wartościami artystycznymi. Jest to okazały, bardzo reprezentatywny przykład ceglanego ekspresjonizmu - tłumaczy Marcin Tymiński.

Opinie (70) 3 zablokowane

  • Jest dużo bardzo pięknych zabytków w Gdańsku (10)

    Moi drodzy i kochani które na Cito potrzebują interwencji bo za chwilę będzie miejsce na nową deweloperską zabudowę. Można stworzyć taką listę.

    • 52 10

    • W magistracie już dawno maja taką (1)

      listę. Nazywają ją testamentem...

      • 5 4

      • Chyba w dziale PR na Nowogrodzkiej

        Razem z innymi instrukcjami, jak paplanie o nieistniejących medialnych wojenkach...

        • 3 2

    • za przychodnią była cenna hala ... była (2)

      • 8 2

      • hala za przychdonią.. (1)

        ...tak była ale ważny jest deweloper a nie historyczne budynki miasta.

        • 5 2

        • szajba odbija wam z tymi zabytkami ... już niedługo całe miasto zabytkujecie?

          w Skandynawii mają zdrowe podejście do zabytków ... jak coś nie było przebudowywane przez ostatnie 100lat - to może być zaklasyfikowane jako zabytek ... w przeciwnym razie nie podlega ścisłej ochronie !!!

          • 3 2

    • U nas w gdyni to byle kosciol to zabytek.

      Byle lapke do tej złej uni europejskiej po kase wyciagnac

      • 5 1

    • (1)

      szkoda ze tylko niemieckie sie chroni, obecnie pilnie na liste zabytkow wpisac trzeba dworzec pks i zieleniak

      • 2 4

      • dorzucilbym jeszcze not

        • 0 1

    • Na zabudowę?

      Raczej na darmowe klepisko do parkowania.

      • 1 0

    • Sven

      Dlaczego masz taką dziwną manierę zwracania się do innych moi drodzy kochani ?
      Czy to jakieś natręctwo?
      Może i wygląda to kulturalnie ale gdy używasz tego w każdym komentarzu, to przestaje to interesujące, Czyżbyś był jakąś zakamuflowaną opcją zniewieściałych facetów ?

      • 1 0

  • (2)

    Piękne dworce są na tej magistrali węglowej, szkoda ,że obecnie cześć z nich są w złym stanie...

    • 50 0

    • Wieżyca najlepszym tego przykładem. (1)

      Bliźniaczy budynek do tego z Kacka. Jak można było doprowadzić budynek do totalnej ruiny w samym centrum zagłębia turystycznego Szwajcarii Kaszubskiej, wie tylko PKP...

      • 8 0

      • Niestety, jak widać , można było....

        Tak poza tym , budynek stacji kolejowej w Wieżycy grał w filmie Gdańsk 1939.
        Był stacją kolejową, posterunkiem celnym w Szymankowie

        Poza tym to przecież ważna stacja nie tylko zimą dla narciarzy przyjeżdżających na narty ale także latem dla letnich turystów
        Miejscowi także korzystają z tego przystanku .....

        • 3 0

  • czy razem z przychodnią na Wałowej (4)

    Wpisano na listę zabytków maszyny zabiegowe?

    • 83 4

    • A czy (1)

      Obsługa jest również zabytkowa? Ale pytanie jest retoryczne...

      • 7 0

      • Jesli obsluga ma więcej niż 50 lat to tak, jest zabytkiem.

        Wiem, bo tez już podlegam ochronie konserwatorskiej i bez zezwolenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nie wolno mnie wywozić za granicę (np. na wycieczkę na Hawaje) ani remontować (przed każdym badaniem lekarz musi uzyskać zezwolenie na ingerencję w integralność mojej tkanki).

        • 2 0

    • Nie wiem o jakich maszynach mowisz

      oddzial fizjoterapii jest dobrze wyposażony i kadra jest OK, mają też np. fibroscan więc chyba tak napisałeś bo napisac coś chciałeś "smiesznego" no ale może chodziło Ci o fotel w gabinecie badania oczu medycyna pracy to fakt, jest zabytkowy

      • 8 1

    • Tak, dotyczy wszystkiego. Teraz przy wejsciu kupujesz bilet i dostajesz specjalne kapcie...

      • 7 0

  • Nie ma czegoś takiego jak nowe zabytki (2)

    One są równie stare albo podobne. A te rejestry to można sobie wsadzić w cztery litery. Zabytkiem jets to co my uważamyvza zabytek

    • 16 29

    • No i to jest właśnie definicja nowego zabytku

      Zaczęliśmy go właśnie uważać za zabytek.

      • 5 0

    • i tak mamy "nowy zabytek" ... badziewny odrażający PRL'owski budynek PKP Gdynia gł.

      bo z dziadowskimi mozaikami ... w których trudno dostrzec ten artyzm, a i kunsztu w tym za grosz.

      • 3 3

  • nowy zabytek to coś jak gorący lód (1)

    oksymoron

    • 43 1

    • z naciskiem na moron (ale to nie jest uwaga do autora posta!)

      • 0 1

  • (1)

    Gmach przychodni robi wrażenie.

    • 44 0

    • Na tym zdjęciu wygląda jak jakaś deweloperska wizualizacja

      Tfu, tfu, wypluć.

      • 2 4

  • Mamy wiele ulic czy nawierzchni (1)

    zabytkowych. Np. Łąkowa przy długich ogrodach,trochę szynek trochę jakiś byle jakich płyt, piękny pomnik płaski a zarazem zabytek

    Ps nie można tego ruszyc bo konserwator trzymie łapę na tym

    • 10 12

    • Jak będzie trza,

      to zdejmie. Wszystko zależy od tego co jest w testamencie...

      • 4 2

  • w Gdańsku zdewastowano lub całkowicie rozebrano wiele cennych zabytków i nikt na to nie zwraca uwagi (4)

    Na przykład po wojnie zachowało się w idealnym stanie piękne targowisko we Wrzeszczu, przy Manhattanie, do dzisiaj stoi tam fontanna targowiska a z drugiej strony budyneczek kierownika targowiska z WC. Ten budyneczek zachowany został w idealnym stanie, wejście do WC było w przyziemiu od strony Oliwy, później zrobiono w nim kantor a budyneczek oszpecono.

    Weźmy np tylko samą dyżurkę ochrony przy wjeździe do UCK od ul Dębinki z 1900 roku - zdewastowana jako zabytek z bankomatem w ścianie włącznie.

    To tylko dwa z malutkich przykładów zbrodniczych wprost działań władz.

    • 49 8

    • Wiesz, warto byłoby (2)

      Choć trochę wiedzieć o czym się pisze. Idź sprawdzić co było w miejscu Manhattanu bo tak jak masz rację co ogółu zjawiska, tak utopisz każdą argumentację taką nieznajomością rzeczy.

      • 10 4

      • Naucz się czytać ze zrozumieniem

        Na miejscu Manhattanu w części stały kamienice przy ulicy odgradzającej je od omawianego rynku / targowiska a w nich była m.in Restauracja "Pod Kominkiem" z dancingiem w której bywałem.

        Targowisko o którym wspomniałem, jego teren, istnieje do dzisiaj, ale istnieje tylko jako w swojej dawnej lokalizacji z jednej strony stoi Manhattan frontem od ulicy Grunwaldzkiej a z drugiej strony masz chodnik i przystanki autobusowe też oczywiście przy grunwaldzkiej.

        • 4 5

      • W miejscu Manhattanu był szeroko pojęty syf

        Resztki zabudowy i błotnisty parking przed "dolarowcem". Taka wyspa nie wiadomo czego.

        • 6 3

    • "Kierownik targowiska z WC"

      to tytuł idealnie podsumowujący funkcję prezydenta Gdańska

      • 2 1

  • władzy zabytki kością w gardle

    Wpisać to nie sztuka zadbać o nie to potrzeba chwili ! W tym mieście stare kamienice zabytki wpisane do rejestru są czyszczone z lokatorów deweloper wyremontuje i hotel jak ta lala. Zostawi fasadę a od tyłu betonowy ogon jak na ul. Długiej tylko pozory że to zabytki !

    • 20 7

  • Budynek na ul.Leczkowa 32.

    No chyba można się zesikać ze śmiechu.UM ma problem.Ten budynek to wielkie dziedzictwo narodowe.Nic tylko pogratulować myślenia poniektórym tłukom z Władz Miasta.

    • 8 12

alert Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.