Fakty i opinie

stat

Gdańsk uczcił 80. rocznicę wybuchu II wojny światowej

artykuł historyczny

Zobacz naszą relację z obchodów 80. rocznicy wybuchu II WŚ

Najnowszy artukuł na ten temat

W Gdyni miała powstać "cudowna broń" Hitlera

W niedzielny poranek, pod Pomnikiem Obrońców Wybrzeża na Westerplatte odbyły się uroczystości upamiętniające 80. rocznicę wybuchu II wojny światowej. W obchodach wzięli udział przedstawiciele władz Gdańska z prezydent Aleksandrą Dulkiewicz oraz rządu, w tym premier Mateusz Morawiecki. Pojawili się również goście z zagranicy, m.in. wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej Frans Timmermans.



Czy kiedykolwiek brałeś udział w porannych uroczystościach na Westerplatte?

tak, wiele razy 11%
tak, ale tylko raz 12%
nie, ale zamierzam 35%
nie, to nie dla mnie 42%
zakończona Łącznie głosów: 2604
W niedzielny poranek o godz. 4:45 minęła okrągła, 80. rocznica oddania pierwszej salwy z niemieckiego pancernika Schleswig-Holstein w kierunku Polskiej Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte. Właśnie ten moment był symbolicznym początkiem II wojny światowej, najbardziej krwawego konfliktu w dziejach ludzkości, który pochłonął miliony ludzkich istnień, w tym 6 mln obywateli Polski.

Już od ponad 20 lat władze Gdańska organizują w rocznicę wybuchu konfliktu uroczystości rocznicowe na Westerplatte. Jednak o wyjątkowej randze tegorocznych obchodów najlepiej świadczy lista przybyłych gości.

Pod Pomnikiem Obrońców Wybrzeża pojawili się przedstawiciele władz Gdańska z prezydent Aleksandrą Dulkiewicz, członkowie Rady Ministrów - z premierem Mateuszem Morawieckim na czele - oraz marszałek senatu Stanisław Karczewski. Odczytano również napisany specjalnie na tę okoliczność list autorstwa prezydenta RP Andrzeja Dudy. Pojawili się również liczni goście z zagranicy, w tym wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej Frans Timmermans czy burmistrz Londynu Sadiq Khan.

- Chylimy dziś nisko głowy, by jak co roku, oddając hołd bohaterskim obrońcom Westerplatte, wspomnieć o ofiarach tej strasznej wojny. O wszystkich żołnierzach, którzy ginęli z bronią w ręku pod biało-czerwonym sztandarem (...). Chcę z całą mocą podkreślić, że stoimy po stronie pamięci, która służy budowaniu wspólnoty. Wspólnoty narodowej, jedności Europy. Wspólnoty, która umacnia demokrację i wolność. Solidarność i pojednanie. Wzajemny szacunek i tolerancję. Dlatego tu z Westerplatte apelujemy: pokój, nie wojna. Nigdy więcej wojny - mówiła prezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz.
Niestety, nie obyło się bez przykrego incydentu. Podczas przemowy premiera nieliczna grupa osób zebranych wśród publiczności próbowała ją zakłócić poprzez buczenie i gwizdy. Została ona jednak szybko uciszona przez pozostałych uczestników uroczystości.

- I trzeba to podkreślić, że ta czarna noc, która spadła na Polskę 1 września, równo 80 lat temu, oznaczała nie tylko podpalenie polskich domów. Oznaczała również śmierć dla polskich nadziei, polskiej przyszłości, polskiej nauki, gigantyczne materialne zniszczenia. Znamy wszyscy w Polsce wielki wysiłek stworzenia Centralnego Okręgu Przemysłowego czy budowy Gdyni. Straty materialne, zadane przez Niemców, były co najmniej kilkadziesiąt razy większe- mówił premier Mateusz Morawiecki.
Wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej przypomniał, że część jego ojczyzny została wyzwolona przez żołnierzy z orzełkiem na czapkach.

- 80 lat temu na polskie społeczeństwo spadły niewypowiedziane okropieństwa, które musimy pamiętać. Aby nie dopuścić do ich powtórzenia gdziekolwiek w Europie. Czy jesteśmy sobie w stanie wyobrazić ten tłum, że co piąta osoba z siedzących tu osób nagle znika? A to właśnie przytrafiło się polskiemu narodowi, z rąk okrutnych nazistów (...). Chciałbym wyrazić wdzięczność w imieniu narodu holenderskiego, który częściowo został wyzwolony przez polskich żołnierzy, w tym generałów Maczka i Sosabowskiego. To dla mnie także bardzo osobista kwestia. Moi dziadkowie i ojciec zostali wyzwoleni w mieście Breda przez polskich żołnierzy - mówił Frans Timmermans.
Na koniec warto wspomnieć, że tuż po zakończeniu porannych uroczystości, a dokładnie złożeniu przez oficjeli wieńców pod Pomnikiem Obrońców Wybrzeża, odbyło się kolejne, nie mniej ważne wydarzenie. W obecności m.in. premiera Mateusza Morawieckiego, ministra kultury i dziedzictwa narodowego Piotra Glińskiego oraz dyrektora Muzeum II WŚ Karola Nawrockiego wmurowano kamień węgielny pod Muzeum Westerplatte i Wojny 1939. Spoczął on w budynku dawnej elektrowni Wojskowej Składnicy Tranzytowej. Nowa placówka muzealna powinna być gotowa w 2023 roku.

Kolejne wydarzenia i imprezy w niedzielę



Obchody 80. rocznicy wybuchu II wojny światowej nie zakończą się na porannych uroczystościach. W ramach obchodów przygotowano również kilka koncertów. Największym będzie widowisko muzyczne pt. "Tak zaczynała się wojna" w niedzielę o godz. 20 na placu przed Muzeum II Wojny Światowej. Pula biletów została już wyprzedana, co nie oznacza, że muzyki nie będzie można posłuchać z okolicznych ulic. Transmisję na żywo planuje TVP2 i I Program Polskiego Radia.

Podczas dwugodzinnego koncertu wystąpią Bovska, Krzysztof Cugowski, Piotr Cugowski, Grzegorz Hyży, Ralph Kamiński, Dawid Kwiatkowski, Michał Kowalonek, Margaret, Natalia Nykiel, O.S.T.R, Janusz Radek, The Dumplings, Warszawska Orkiestra Sentymentalna i Orkiestra Tomka Szymusia. Wbrew zapowiedziom nie będzie zespołu Sabatton, którego członkowie w drodze na koncert mieli wypadek samochodowy.

W niedzielę o godz. 18 w Filharmonii Bałtyckiej odbędzie się koncert "Wojna i Pokój", na którym wystąpi światowej sławy gambista i wykonawca muzyki dawnej Jordi Savall. Jak informują organizatorzy, program dwuczęściowego koncertu, osadzony w kontekście historycznym "stulecia wojny", nawiązuje do lat 1614-1714 wypełnionych konfliktami zbrojnymi, bitwami, z trudem osiąganymi rozejmami i traktatami pokojowymi. Bilety kosztują 69 zł.

O tej samej porze w Muzeum Westerplatte odbędzie się IV Koncert Niepodległości Westerplatte. Złożą się na niego aranżacje polskich hymnów, piosenek wojskowych i pieśni bardów, w tym liryczna interpretacja "Naszej klasy" Jacka Kaczmarskiego, jazzująca kompozycja instrumentalna "Enigma" czy rockowa aranżacja "Lwowskich Puchaczy", hymnu 307 Nocnego Dywizjonu Myśliwskiego. Wstęp na bezpłatne wejściówki.

Natomiast w niedzielę o godz. 15 zaplanowano światową prapremierę utworu "Trzy Wezwania", który na zamówienie Muzeum Gdańska skomponował Aleksander Nowak z myślą o carillonie znajdującym się na wieży gdańskiego Ratusza Głównego Miasta. Za klawiaturą usiądzie Monika Kaźmierczak.

Rocznicę 80. wybuchu II wojny światowej będzie można też obchodzić na wystawach. W Wartowni nr 4 na Westerplatte będzie można od niedzieli oglądać eksponaty archeologiczne, w Bibliotece PAN w poniedziałek w południe ruszy wystawa "Polska prasa wojskowa 1939-1945", a w Muzeum II Wojny Światowej trwa wystawa "Obywatele polscy podczas II wojny światowej".

Muzeum Gdańska w ramach obchodów rocznicowych organizuje trzecią edycję wydarzenia "Westerplatte. Spotkania z Historią", która odbywać będzie się w sobotę i niedzielę na Westerplatte. Tradycyjnie zobaczymy pokazy grup rekonstrukcyjnych. Pojawią się także współczesne jednostki Wojska Polskiego, wielkoformatowa gra historyczna, pokazy filmowe i kuchnia polowa. Wstęp wolny.

W niedzielę o godz. 11 w ECS zaplanowano debatę "Solidarność i Pokój. Miasto jako europejska wspólnota". Rozmawiać będą Sadiq Khan - burmistrz Londynu, Sawsan Chebli - sekretarz stanu landu Berlin, Rafał Trzaskowski - prezydent Warszawy i Aleksandra Dulkiewicz - prezydent Gdańska.

W niedzielę odbędą się także uroczystość przy tablicy upamiętniającej torturowanych i zamęczonych Polaków w pierwszych dniach II wojny światowej przy dawnej Viktoriaschule na ul. Kładki 24, a o godz. 12 msza święta w intencji poległych pocztowców na placu Obrońców Poczty Polskiej.