Fakty i opinie

Jak postawić w Gdańsku pomnik?

artykuł historyczny
31 sierpnia 2012 roku przy kościele św. Brygidy odsłonięto pomnik kapelana Solidarności ks. Henryka Jankowskiego. Powstał dzięki składkom społecznym.
31 sierpnia 2012 roku przy kościele św. Brygidy odsłonięto pomnik kapelana Solidarności ks. Henryka Jankowskiego. Powstał dzięki składkom społecznym. fot. Krzysztof Mystkowski/KFP

W minionym roku w Gdańsku stanęły dwa pomniki: ks. Henryka Jankowskiego oraz prezydenta Reagana z Janem Pawłem II. W tzw. zamrażarce z pomnikami jest kilka pomysłów, jak tablica ku czci żołnierzy wyklętych, pomnik Kazimierza Jagiellończyka czy odtworzenie zarysu dawnej Wielkiej Synagogi. Co właściwie należy zrobić, by postawić pomnik?



Choć pomniki stawiano już w starożytności, to gdy współcześnie pojawia się pomysł na kolejny, zdania mieszkańców, a także przedstawicieli władz miasta, są często podzielone. Dlatego we Wrocławiu trzy lata temu głośno dyskutowano na temat projektu uchwały dotyczącej zasad sytuowania pomników. Dlaczego? Tamtejsi radni borykali się z dziesiątkami przeróżnych pomysłów na stawianie pomników. W końcu podjęto uchwałę ze szczegółowymi zapisami. Jeden z nich określa, że wniosek na postawienie pomnika mogą złożyć mieszkańcy w liczbie nie mniejszej niż tysiąc osób.

- To ciekawa opcja, taka liczba osób uwiarygadnia istotę postawienia pomnika. Nie wykluczone, że zastanowimy się, czy taki zapis nie powinien też obowiązywać w Gdańsku. Choć wydaje się, że nasze obecne procedury są łatwiejsze i szybsze - podkreśla Marek Bumblis, radny PO, przewodniczący komisji kultury i promocji, a także członek komisji opiniującej wnioski dotyczące lokalizacji i wznoszenia pomników w Gdańsku.

W Gdańsku kwestię pomników reguluje zarządzenie prezydenta z 2008 roku, który w tym celu powołał dziewięcioosobową komisję opiniującą wnioski dotyczące lokalizacji i wznoszenia pomników oraz niektórych tablic pamiątkowych. Co mieszkańcy Gdańska muszą zrobić gdy chcą postawić pomnik?

- Najpierw należy złożyć wniosek do prezydenta miasta z wiadomością do komisji kultury i promocji w Radzie Miasta. Po drugie, inicjatorzy muszą zebrać fundusze na ten cel. Co ważne, projekt pomnika musi pochodzić z otwartego konkursu. Ustawianie pomników ma też podobną rangę, jak ustawianie obiektów budowlanych, nie może stać na infrastrukturze podziemnej, musi tworzyć spójną całość z ładem przestrzennym. Gdy jest bardzo ważny cel społeczny pomnika, to Gdańsk dokłada się poprzez przygotowanie otoczenia pomnika, małą architekturę i zieleń ścieżki - wyjaśnia Bumblis.

Gdy wniosek - zawierający szacunkowe koszty i sposoby finansowania projektu, wypis z rejestru gruntów, wyrys z mapy ewidencyjnej w skali 1:1000, zgodę właściciela terenu, a gdy jest to konieczne, także konserwatora zabytków - zostanie złożony, zajmie się nim najpierw komisja pomnikowa, a następnie komisja kultury i promocji. Ostatecznie zgodę w formie uchwały wydają radni.

- Jest dużo pomysłów na pomniki, a dobrymi chęciami jest piekło wybrukowane. Jeżeli pomnik powstaje ze zbiórek społecznych, to jest bardziej zakorzeniony w historii i substancji miasta. Powinno go też determinować miejsce, jak w przypadku ks. Jankowskiego czy pomnika Poległych Stoczniowców - tłumaczy Bumblis.

Zobacz wszystkie gdańskie pomniki.

Czy Gdańsk ma jasne zasady stawiania pomników?

tak, wnioski są weryfikowane na kilku poziomach 16%
przydałoby się wprowadzenie jednej czytelnej uchwały 32%
nie, zgoda lub jej brak to sprawa uznaniowa urzędników 52%
zakończona Łącznie głosów: 204
W ubiegłym roku w Gdańsku ze zbiórek społecznych, za 100 tys. zł postawiono pomnik ks. Jankowskiego, koło kościoła św. Brygidy. Postawiono też społecznie pomnik Reagana i Jana Pawła II. Jednak przez kilka lat był problem z zaakceptowaniem lokalizacji, ostatecznie stanął w parku Reagana.

Ale są też pomniki, które z różnych przyczyn utknęły w zamrażarce. Jest to m.in. pomnik Ofiar Pomorza 1939-45, który miał stanąć już w 2009 roku między ul. Marii Skłodowskiej-Curie i Smoluchowskiego, ale inicjatorzy nie zebrali 400 tys. zł.

Czytaj też: Pomniki w Gdańsku z opóźnieniem

Od kilku lat mówiło się też o pomniku Kazimierza Jagiellończyka, który miał stanąć między bramą Wyżynną a Katownią. Zarząd Dróg i Zieleni w Gdańsku w 2009 roku zorganizował nawet konkurs na ten pomnik, ale nie znaleziono sponsorów na wyłożenie około 250 tys. zł.

Z problemami formalnymi boryka się pomysł sprzed dwóch lat, kiedy chciano upamiętnić pierwszą ofiarę stanu wojennego w Gdańsku: Antoniego Browarczyka. Na skwerze przy Okopowej miała powstać tablica. Pod wnioskiem w tej sprawie do prezydenta podpisało się 3 tys. osób, zebrano też 35 tys. zł na wykonanie tablicy, ale miasto go odrzuciło. Urzędnicy tłumaczyli, że to pomnik, a nie tablica, co wymaga innej procedury wydania zgody na budowę.

Są też jednak sytuacje, gdy miasto wykłada niemal całą sumę na pomnik. 860 tys. zł wyłożył Gdańsk w 2009 roku na pomnik Kindertransportu przy dworcu PKP. 65 tys. zł miasto wyłożyło na fundament i cokół pod pomnik Tatara na Oruni.

- W przyszłym tygodniu na komisji kultury będziemy rozpatrywać wiosek Związku Solidarności Kombatantów o umieszczenie tablicy upamiętniającej żołnierzy wyklętych. Miałaby być umieszczona obok bramy aresztu na Kurkowej [w więzieniu zamordowano Inkę - przyp. red.]. Ale nie wiadomo kto to ma finansować - wyjaśnia radny.

Wiadomo też, że planowane jest upamiętnienie miejsca, gdzie stała Wielka Synagoga w Gdańsku, przy ul. Bogusławskiego zobacz na mapie Gdańska. Została ona zburzona w maju 1939 roku po tym, jak w Wolnym Mieście Gdańsku do władzy doszli naziści. Z propozycją upamiętnienia wystąpił do prezydenta Gdańska Mieczysław Abramowicz z gdańskiej gminy żydowskiej.

- Jeśli dojdzie do realizacji, to na powierzchni ziemi zaznaczony zostanie kontur dawnej synagogi. Będzie to np. kształt wyłożony kostką brukową innego koloru od tego, z którego wykonana jest dotychczasowa nawierzchnia. W wyznaczonym miejscu stanąć miałaby też tablica i makieta dawnej synagogi - wyjaśnia Katarzyna Kaczmarek, rzecznik Zarządu Dróg i Zieleni w Gdańsku.

ZDiZ zlecił już wykonanie dokumentacji projektowej. Dokumenty nie są jeszcze gotowe. Po zakończeniu opracowania znany będzie szacunkowy koszt wykonania.

Opinie (223) ponad 20 zablokowanych

  • Kraj pomników,krzyży,biedronek,wysokich podatków,niskich pensji. (24)

    marnotrawstwa pieniędzy..

    • 195 27

    • i jeszcze kościołów co 100 metrów, które świecą pustkami (14)

      dziurawych dróg, fotoradarów i radia z torunia. Taki fenomen na skalę światową

      • 44 17

      • poczekaj beda meczety - to cie maczetą zmusza (7)

        do tego co tak bardzo nienawidzisz! a nienawisc skierunja na ciebie

        • 20 12

        • dodam jeszcze ze mamy: (6)

          • 0 0

          • (5)

            1. stocznie im. Lenina
            2. NIEZALEZNA prokurature
            3. bezdroza zamiast drog
            4. amber gold i synusia premiera
            5. jak moj tata mowi ze czegos nie zrobi to nie robi a jak cos mowi ze zrobi to mowi
            6. damskiego baksera NIESIOLA
            7. katarskich inwestorow
            8. wiecej generalow niz w chinach
            9. koko koko
            10. zadluzone samorzady
            11. kredyt na 25 lat po 40 mln rocznie za PEGELE
            12. szadolki
            13. nowa ustawe smieciowa
            14. inwigilacje i kamery na kazdym kroku
            15. radary tam gdzie sa bardzo potrzebne
            16. inspekcje drogowe itp
            17. sztuczne zeby w szczekach klamcow
            18. obiektywnych dziennikarzy lis, kuczynski, pochanke, werner, gugale, olejnik...
            19. tvn, wyborcza
            20. lemingow na ulicach
            21. zydowskie pomniki
            22. UB'kow i SB'kow u wladzy
            23. umowy smieciowe
            24. rozrost administracji
            25. walka z prawica i prawda
            26. cenzura i brak wolnosci slowa

            • 11 6

            • Buahahahaha cenzura i brak wolności słowa? A co, mało pisiorom - mają "nasz dziennik", "gazetę polską", "w sieci" itd. A najciekawszym paradoksem jest, że nawet na łamach tych tytułów wielokrotnie poruszany jest temat braku wolności słowa. Czyli co? Waszym zdaniem pisanie opozycyjnych artykułów w legalnie wydawanej opozycyjnej prasie to brak wolności słowa? Radio swoje też macie... Tylko cały czas trwa batalia o telewizje, bo tylko dzięki niej pisiory są w stanie dotrzeć do tempaków, którym mogą faszerować mózgi swoimi bredniami o zamachach itd. Bo człowiekowi analizującemu tekst, który czyta - ciężko jest wyprać umysł.

              • 5 6

            • 26. cenzura i brak wolnosci slowa (3)

              Jak ja kocham jak na takie tematy sie wypowiada gimbus, ktorego na swiecie nie bylo w czasach komuny.
              Dziecko drogie: wolnosc slowa jest!
              WOLONO kazdemu napisac, powiedziec publicznie co mysli (prawdopodobnie nie istnialy by fora, ani mozliwosc komentowania, jak tutaj.
              Gdyby tej wolnosci nie bylo, juz za samo obrazanie wladzy bys zostal surowo ukarany, a twa wypowiedz zniknelaby.
              A teraz uwaga! Korzystam z wolnosci slowa i obrazam premiera - Tusk ty zasmarkany oszuscie! Mam nadzieje ze sploniesz w piele!!!
              I co? Obrazilem premiera i nic mi nie zrobi, conajwyzej l**kę.
              Co innego Kaczynski ktory karal menela za zniewazenie go - to dopiero brak wolnosci slowa.
              Zastanow sie co piszesz i sie ciesz ze masz prawo do pisania komentarzy, wytykania rzadowi co robi a czego nie robi, za komuny bys nawet nie mial 10% wolnosci ktora masz dzis

              • 7 5

              • Bardzo dobrze powiedziane.

                • 3 3

              • kiedys ktos powiedzial

                "demokracje i wolnosc slowa mamy ALE NA TLE KOMUNIZMU" - pasuje do twojej argumentacji jak ulal. Wiele wpisow jest usuwanych nawet na tym smiesznaym portalu. Gdzie rzetelne programy z obiektywnymi dziennikarzami (no chyba przed domem grasia o 1 w nocy). Nie trzeba byc wcale bystrym zeby nie zauwazyc ze dzisiejsze media zaklamuja rzeczywistosc a dziennikarzy zwalnia sie lub skazuje na banicje, np Sumlinski. Poczytaj jego ksiazki to moze zrozumiesz o czym mowa. "Jezeli fakty nie pasuja do teorii...

                • 2 1

              • porozmawiaj ze staruchem...

                za wolnosco slowa dostal 8 miesiecy!

                • 2 2

      • Chyba nie rozumiem ... (2)

        Jakim problemem dla przeciętnej osoby, są pustki w kościele lub radio z Torunia? Mi to np. nie przeszkadza, bo przecież nikt mi nie karze ustawiać częstotliwości na toruńską radiostację. Za to ogromnie mnie dotyczą, wysokie podatki w przeróżnych formach, głupota władzy, która bezsensownie wydaje publiczne czyli nasze pieniądze. To są rzeczy o których trzeba pisać, a biedronki, kościoły i radiostacje nie kolidują ze światopoglądem wolnego człowieka.

        • 16 4

        • (1)

          A płacenie księżom katechetom z budżetu jest normalne ?

          • 12 4

          • Leszek Miller wynegocjował konkordat dograli za Buzka a Kwach podpisał.

            w 1998. To do palikociarni i lemingów. Nawet jak plujecie to nie wiecie na kogo. Konkordat to umowa międzynarodowa w świetle prawa i zerwać ją można na podstawie woli dwóch stron jak każdą umowę. Teraz już wiecie głąby przez kogo płacicie katechetom

            • 2 0

      • Pustki nie świecą :) (1)

        • 2 4

        • Znasz pojęcie związku frazeologicznego?

          • 3 0

      • nalezy ludnosc tubylcz uczyc moresu

        i stawiac pomniki tylko z kregu ludzi honoru

        • 0 0

    • (3)

      Byłaś kiedy za granicą światowa Andzeliko, choćby w Niemczech? I nie widziałaś tam żadnych pomników?

      • 14 12

      • Pewnie, że mają np. "Bohaterów znad Wołgi". Oni są normalni i nie wstydzą się swojej kultury i historii (oczywiście nieoficjalnie).

        • 0 3

      • (1)

        Ja bylem wiele razy i nigdy nie widzialem tam pomnika ich bohaterow.
        Oni wstydza sie swoich bohaterow narodowych.
        To WIADOMO KTO postawil na nogi ich kraj i to WIADOMO KOMU obecnie Niemcy to potega gospodarcza.
        A oni wstydza sie wymowic jego imie i nazwisko....

        • 1 0

        • JAKI BOHATER TAKA I JEMU CHWAŁA :(((

          • 0 0

    • Kraj malkontentów, marudów, hejterów i wiecznie niezadowolonych ludzi (2)

      którzy nie wiedzą o co i po co to... za kasę z pomnika nie postawisz drogi, ale naprawisz przestrzeń publiczną, by kurcze lepiej się żyło, przyjemniej było, a jak uważasz coś za bardziej potrzebne, to może trza ruszyć 4 litery i wskazać magistratowi to palcem...?

      • 14 11

      • ?

        marudów ??? co to?

        • 3 0

      • generalizowanie

        jest oznaka plytkiego pojecia i marnego rozumienia swiata

        • 0 0

    • nie podoba się

      to fora ze dwora

      • 0 3

    • Pomniki

      Uważasz, że wszystkie pomniki są marnotrawstwem pieniędzy?

      • 2 0

  • To wstyd, że Gdańsk nie ma jeszcze mauzoleum wiecznego Pana Prezydenta Budynia (7)

    • 116 31

    • (3)

      Za życia to się tylko papieżowi stawiało, Budyń ma czas, lepiej o kartoflu pomyśleć.

      • 20 7

      • co tak z rana się zaplułeś.

        • 10 14

      • bo ryżego to schowamy do lisiej nory

        • 8 9

      • Nie tylko, Lech Walesa tez ma swoje pomniki, ulice, a nawet lotnisko.

        • 3 2

    • Mauzoleum to rodzaj grobowca hmmm .....

      • 3 0

    • Budyń po śmierci zostanie skremowany, prochy zapakowane w torebkę z logo Dr.Oetker i wystawione na widok publiczny ;)

      • 6 3

    • jak to nie ma a ECS to niby co ...

      • 4 0

  • A jak tam wygląda pomnik Zygmusia III Wazy (4)

    na górce sąsiedniej do Pachołka? Tak samo od lat prawda? Zdewastowany. A może spróbować go odnowić... Może już ludzie się ukulturalnili...

    • 65 6

    • Mówisz o tym, który był adoptowany do Bitwy pod Oliwą?

      • 5 0

    • nie możn się przy nim podlansować

      to upadnie do reszty

      • 4 1

    • Ale on nie dla Zygmusia III był stawiany, poczytaj: (1)

      historia.trojmiasto.pl/Pomnik-na-Pacholku-pamiatka-nie-po-krolu-ale-krolowej-n39801.html?&id_news=39801&strona=2

      • 11 1

      • ba, ja wiem, że nie dla niego

        ale ostatnia postać (pomnika) była właśnie ZIIW. Gdańsk też więcej lat się nazywał Danzig, ale nie piszemy tak prawda?

        • 6 3

  • Kloss, czterej pancerni i pies

    Co jak co, ale wstyd, że miasto nie pamięta o swoich bohaterach z czasów II wojny.
    To przecież ulicami Gdańska przechadza się i knuje przeciwko III Rzeszy najsłynniejszy polsko-radziecki agent J-23.
    Podobnie ma się sprawa z pancernymi i psem.

    • 40 8

  • Tylko po co? (3)

    nie ma na chodnik koło neptuna a pomiki chcą stawiać.

    • 59 7

    • Miasto natomiast wyłożyło 860 tys. zł na pomnik Kindertransportu. (2)

      I to jest przykład skrajnej niegospodarności,
      wątpliwej postawy moralnej i braku patriotyzmu.
      Za tą decyzję należy się dłuższy pobyt w zakładzie penitencjarnym.

      • 4 4

      • kto to jest antysemita? (1)

        "nie ten kto nie lubi zydow ale ten kogo nie lubia zydzi"
        Narodzie zydowski, dziekujemy ci za spiskowanie z oprawcami z NKWD (np. Jakub Berman, Jedwabne) w ramach podziekowania Polakom za ofiarna pomoc podczas II wojny swiatowej. Powinnismy postawic pomnik Polakom ofiarom represji zydowskich a nie pomnik zydom i synagogi.

        • 1 1

        • doloze...

          Hilary Minc

          • 1 1

  • a dlaczego brak przy jankowskim ministranta ? (6)

    Było by 2 w jednym.

    • 70 32

    • Nie przy jedzeniu, no jak Boga kocham, no!

      • 19 2

    • autor-ale z ciebie truteń

      • 5 13

    • Jest

      Tylko go nie widać, bo klęczy pod sutanną....

      • 28 6

    • To Jankowski był w końcu kapusiem i wtyką UB "Delegatem", czy nie? (2)

      Jeśli tak, to lipa z tym pomnikiem...

      • 9 1

      • nie wiem, ale mial sprawe o molestowanie chlopca (typowe dla klechy) (1)

        z tego co wiem to bardzo lubil blekitnookich blondynow w wieku 7-11.
        typowych aryjskich chlopcow podobnych do tych z hitlerjugend.

        • 3 1

        • lewaku...

          ..."z tego co wiem" czyli skad?

          • 0 0

  • synagoga (2)

    • 12 17

    • Jak to powstanie to oficjalnie - czekam na wojne by niemcy znowu ją zburzyli. (1)

      To jest Polska, nie izrael dla którego jesteśmy "katolickimi s#kami".

      • 6 6

      • popieram, zydzi niech wracaja do siebie.

        Mamy i tak nie malo roboty z ruskimi i ich agentura

        • 3 2

  • Pomniki jak za PRL (3)

    Ciekawe kiedy Adamowicz postawi sobie pomnik w Gdańsku, a Karnowski w Sopocie.

    • 30 15

    • Projekty już są, tylko czekają na odpowiedni moment. Nawet zaplanowali już huczne uroczystości z pierwszym sekretarzem KCPO na czele.

      • 5 2

    • A ECS to nie pomnik? I to całkiem spory...

      • 2 1

    • Pomnik Karnowskiego ? Niezły pomysł. Powinen stanąć przed prokuraturą,

      aby przypominać wszystkim debilizm służalczych prokuratorów.

      • 2 0

  • Postawcie pomnik wielki, WIELKIEJ KUPY!!! (1)

    ...DOOKOŁA MAMY JUŻ WIELE MNIEJSZYCH POMNICZKÓW KUP .... W 5D :-)

    • 33 14

    • tak!

      pomnik WIELKIEJ KUPY!

      • 2 2

  • Co należy zrobić ? zapytajcie Janka ze stogów TYGRYSA (8)

    Postawił synowi pomnik żadnych pozwoleń nic :) Miasto milczy i się boi :)

    • 54 4

    • Po cherbacie. (4)

      Dobrze że nie będzie już jego następcy.Były by większe straty dla obywateli grodu.A tak po kłopocie.

      • 7 3

      • Herbacie raczej.... Żeby w dobie worda itp. robić takie byki to trzeba być wybitnym talentem.... (3)

        • 18 2

        • Herbacie raczej...

          Może miał na myśli posłodzoną, taki skrót myślowy

          • 9 0

        • zjedz obiat to przestaniesz marudzić

          • 5 3

        • od czasu gdy prezydentem jest hrabia "bul" w dobrym tonie jest zrobienie siedmiu błędów ortograficznych w jednym zdaniu

          • 9 5

    • A niech tam. (1)

      Zapytajcie mieszkańców Stogów o zdanie.Wielu z nich uważa,że Jan P.pozytywnie wpływa na porządek w dzielnicy
      - co prawda nie mamy dostępu do statystyk, ale w wielu dziedzinach wyręcza policję.Wyremontował zabytkowe budynki na Przeróbce.Pomaga biednym i parafii.Coś jakby Janosikowy Robin Hood.Porządnym nie szkodzi-chyba,że piją wódkę z jego sklepów.Skoro od tylu lat działa bez przeszkód znaczy,że władza go ceni z wzajemnością.

      • 5 5

      • tygrys, tygrys

        a jak ten pan się nazywa i czemu jest tygrys a nie koza, papuga albo dżdżownica?

        • 4 0

    • Już po tobie

      Długo cię znajdę????

      • 2 2

alert Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.