Czy kartony po sokach i innych napojach, czyli tzw. tetrapaki, także powinny być objęte systemem kaucyjnym? Interpelację w tej sprawie złożył jeden z posłów PiS. Wraca też temat objęcia kaucją małych butelek po alkoholu, czyli tzw. małpek. Ministerstwo Klimatu i Środowiska odniosło się już do sprawy i nie wyklucza rozszerzenia systemu o nowe rodzaje opakowań. Trwają analizy.
tak, zarówno te w kartonach, jak i małpki
21%
nie, nie powinien obejmować ani tych w kartonach, ani małpek
40%
Działający od 1 października 2025 r. system kaucyjny w Polsce obejmuje:
- plastikowe butelki o pojemności do 3 l,
- puszki metalowe o pojemności do 1 l,
- butelki szklane wielokrotnego użytku o pojemności do 1,5 l.
Już od samego początku część producentów zaczęła "kombinować", jak go ominąć.
Jednym z najczęściej stosowanych sposobów jest zmiana opakowania - butelki czy puszki - na wielomateriałowy kartonik, czyli tzw. tetrapak.
Trojmiasto.pl opisywało to już 2 października, a więc zaledwie dzień po wprowadzeniu systemu.
Już znaleźli sposoby na ominięcie systemu kaucyjnego
Problem ten zauważył też
poseł PiS,
Grzegorz Matusiak, który wystosował w tej sprawie
interpelację.
Uciekają z systemu, zmieniając butelki i puszki na kartoniki
- Aktualnie obserwujemy niepokojący trend rynkowy wśród dużych producentów napojów polegający na ucieczce z systemu kaucyjnego poprzez zmianę stosowanych opakowań na napoje objętych systemem kaucyjnym na opakowania, które nie są nim objęte, zwłaszcza na tzw. opakowania kartonowe - napisał poseł. - Wbrew temu, co może sugerować nazwa, opakowania te nie są wykonane wyłącznie z kartonu/papieru. Są to opakowania wielowarstwowe, składające się z połączenia warstw papieru, polietylenu (tworzywa sztucznego) i aluminium. Wielowarstwowość utrudnia recykling tych opakowań.
Poseł pyta, czy ministerstwo obejmie kaucją tetrapaki
Poseł podkreślił, że plastikowe butelki i puszki, choć z uwagi na swoją prostszą budowę nadają się lepiej do recyklingu, to stały się obecnie droższe dla konsumentów o wysokość kaucji.
- A przez to mniej dostępne cenowo w porównaniu do napojów sprzedawanych w opakowaniach nieobjętych systemem kaucyjnym. Jak można było przewidzieć, natychmiast zostało to wykorzystane przez niektórych dużych producentów, którzy swoje napoje zaczęli oferować w wielomateriałowych kartonikach, pozostających poza systemem kaucyjnym i nieobciążonych kaucją. Taka sytuacja szczególnie negatywnie odbija się na konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorców w branży napojowej - napisał poseł.
W swojej interpelacji zapytał więc m.in. o to, czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi prace legislacyjne w celu objęcia systemem kaucyjnym także opakowań wielomateriałowych (tetrapaków).
Ministerstwo: "to zjawisko marginalne"
Anita Sowińska, wiceminister klimatu i środowiska, odpowiedziała na interpelację posła. Zaprzeczyła, by zmiana opakowań z butelek i puszek na kartoniki była wśród producentów trendem.
- Wprowadzanie przez producentów napojów w opakowaniach wielomateriałowych jako swojego rodzaju "protest" przeciw systemowi kaucyjnemu odbywa się na marginalną skalę - podkreśliła.
Analizują rozszerzenie systemu kaucyjnego
Jak jednak poinformowała Sowińska, temat rozszerzenia systemu kaucyjnego o kolejne frakcje - także tę dotyczącą tetrapaków - jest obecnie dyskutowany w czasie
spotkań i debat z branżą.
- Analizujemy zgłaszane w tym zakresie postulaty jednak temat ten musi zostać poddany dyskusji w gronie eksperckim. Objęcie systemem kolejnej frakcji, obok dodatkowego obciążenia sklepów oraz zmniejszenia strumienia danych odpadów w systemie komunalnym wymagałoby istotnych inwestycji w infrastrukturę - napisała wiceminister. - Obecnie systemy kaucyjne zaplanowane są dla frakcji jasno wskazanych w ustawie i dla tych strumieni budowana jest infrastruktura i logistyka. MKiŚ nie wyklucza zmian w tym zakresie w kolejnych latach funkcjonowania systemu. Decyzja o ewentualnej inicjatywie ustawodawczej zostanie podjęta w 2026 r.Najwcześniej ma to nastąpić w czerwcu.
Podczas jednej z ostatnich konferencji prasowych Sowińska powiedziała:
- W innych krajach Unii Europejskiej kartony raczej nie są włączone w system kaucyjny, co nie znaczy, że nie zrobimy tego w przyszłości.
Wraca też temat małpek
Przy okazji analiz dotyczących rozszerzenia systemu kaucyjnego wraca też temat tzw. małpek, czyli małych butelek po alkoholu o pojemności zwykle 100 ml, które zaśmiecają ulice większości polskich miast.
Ministerialni urzędnicy oraz operatorzy systemu deklarują, że popierają włączenie ich do systemu kaucyjnego. Zaznaczają jednak, że temat wymaga jeszcze konsultacji.
Butelkomat nie działa. Jak odzyskać kaucję?
Butelki po mleku i piwie z taryfą ulgową
Przypomnijmy, że obecny system nie obejmuje jeszcze w pełni szklanych butelek zwrotnych.
W lutym znowelizowano ustawę, która przedsiębiorcom napojów w takich butelkach dała możliwość elastycznego podejścia do tematu. Mówiąc prościej: do końca 2028 r. mogą oni jeszcze korzystać ze swoich dotychczasowych systemów zbiórki butelek zwrotnych (czyli głównie tych po piwie).
Systemem kaucyjnym nie są objęte opakowania po mleku i produktach mlecznych - tłumaczono to powodami sanitarnymi. I choć unijne rozporządzenie mówi o tym, że opakowania po mleku powinny także być objęte kaucją do 2030 r., to polskie ministerstwo zapowiada, że będzie się przed tym bronić.
- Mamy pewne wątpliwości, czy rzeczywiście przyniesie to dobry efekt środowiskowy, dlatego będziemy przekonywać Unię Europejską, żeby jednak wycofała się z opakowań po mleku - powiedziała Sowińska.
Szacują, że będzie pół miliarda opakowań miesięcznie
W tym tygodniu ministerstwo podsumowało ostatnie trzy miesiące działania systemu kaucyjnego "na pełnej mocy".
Ponad 0,5 mld butelek i puszek w 3 miesiące. Tyle zebrali w systemie kaucyjnym
Poinformowano, że w tym czasie aż 520 mln opakowań objętych systemem kaucyjnym zostało zwróconych przez klientów, z tego 200 mln w ostatnich dwóch tygodniach.
- Spodziewamy się, że ta liczba będzie stale wzrastać. Szacujemy, że miesięcznie będziemy zbierać ok. pół miliarda opakowań - powiedziała wiceminister Sowińska.
System kaucyjny na filmach naszych czytelników
Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. 
