Fakty i opinie

Krzywa ściana dawnego gdańskiego kościoła

artykuł historyczny

Po 150 latach od ostatnich prac przy elewacjach kościoła św. Jana zobacz na mapie Gdańska, w tym roku została przeprowadzona konserwacja ostatniej, wschodniej ściany, skrywającej dodatkowe wejście, zamurowane okno i cyfrę dziewięć. Do świątyni, po 70 latach, wróciła loża żeglarzy.



Czy byłeś kiedyś w kościele św. Jana w Gdańsku?

tak, kilka razy 71%
jeszcze nie 26%
nie, wolę inne zabytki 3%
zakończona Łącznie głosów: 929
Kościół św. Jana w Gdańsku długo był symbolem II wojny światowej. Po zniszczeniach w 1945 roku, świątyni nie odbudowano, ani też nie przekazano Kościołowi. Nastąpiło to w 1991 roku, a w 1995 roku archidiecezja gdańska postanowiła oddać obiekt w użytkowanie Nadbałtyckiemu Centrum Kultury. Umowę użyczenia kościoła św. Jana zawarto na okres 50 lat, w celu jego odbudowy, konserwacji i adaptacji na cele kulturalne.

Proces odbudowy przez NCK trwa od 10 lat. W 2008 roku zaczęto pozyskiwać na to fundusze unijne. Do tej pory na prace wydano łącznie ponad 30 mln zł. Właśnie zakończono drugi etap prac w ramach dofinansowania unijnego.

- Z wielką dumą mogę powiedzieć, że zakończyliśmy obecnie prace we wnętrzu kościoła. Odnowiliśmy parę zabytków ruchomych, loże żeglarzy i kamienne epitafium Jana Storcha. Zakończyliśmy też prace przy wszystkich elewacjach - podkreśla Larry Ugwu, dyrektor NCK.

Krzywa elewacja odkryła swoje tajemnice



Ostatnie prace przy elewacjach przeprowadzano w drugiej połowie XIX wieku. Na obecny remont trzeba wiec było czekać około 150 lat i rozpoczęto go w 2007 roku. W 2017 roku wykonano konserwację ostatniej, wschodniej elewacji kościoła św. Jana, znajdującej się od strony prezbiterium. Wymagała nakładu bardzo dużych prac.

Prezbiterium już w drugiej połowie XVII wieku było bliskie zawalenia się. Od XVI wieku do 1939 roku przeprowadzono wiele prac wzmacniających fundamenty, mury i sklepienia. To wynik zbyt płytkiego posadowienia ław i stóp fundamentowych, wynikającego z grząskiego gruntu w tym rejonie miasta.

- W elewacji wschodniej można zobaczyć jak mocno odchylona jest ściana kościoła, to skutek tego, że jest on posadowiony blisko Motławy i na niestabilnych gruntach. Ozdobne szczyty z tego powodu spadły z tej ściany w XVII wieku. W efekcie elewacja została wzmocniona, zrobiono ściągi i przypory, ostatnią przyporę wykonano w 1948 roku, by zatrzymać destrukcję odchylania się narożnika północno-wschodniego - wyjaśnia Iwona Berent, kierownik biura odbudowy kościoła św. Jana.
Czytaj więcej: Za ponad 9 mln zł dokończony będzie remont kościoła św. Jana.

W czasie prac odsłonięto jedno z okien elewacji wschodniej, które było zamurowane po wojnie, ale też drzwi, które zostały obecnie odtworzone.

- Bardzo rzadko się zdarza, że są drzwi we wschodniej ścianie kościoła. Po portalu widać, że jest ono oryginalne i wyjątkowe. Do czego służyły? - zastanawia się Berent.
Jest okazja, by od strony ul. Warzywniczej zobacz na mapie Gdańska, podziwiać odnowioną elewację wschodnią. Ta działka została niedawno sprzedana, wkrótce mogą tam stanąć kamienice. Tymczasem tylko z tego miejsca widać na szczycie ściany datę 1679. W tym roku zdjęto szczyty i ustawiono potężne przypory wschodniej ściany, by ścianę, która jest odchylona od pionu na blisko metr, uratować przed osunięciem. Co ciekawe, oryginalna cyfra 9 jest zasłonięta przyporą (część 9-ki jest widoczna), obecna cyfra została zawieszona niedawno.

Loża żeglarzy już jest, będą organy i 36 metrowa empora



W ramach obecnych prac w kościele ustawiono ocalałą niemal w całości konstrukcję loży żeglarzy z 1724 r., którą poddano konserwacji, odnowiono też kamienne epitafium Jana Storcha z 1629 r.

Jan Storch to bohaterski dowódca polskiej piechoty morskiej w bitwie pod Oliwą w 1627 r., zdobywca galeonu Tigern w bitwie na redzie Gdańska. Epitafium w wyniku działań wojennych uległo jednak sporemu zniszczeniu. Obecnie jest częściowo zrekonstruowane.

Dzięki funduszom unijnym po ponad 70 latach, do świątyni mają powrócić także inne elementy jej historycznego wyposażenia, leżące do niedawna w magazynach, takie jak 36-metrowa empora [rodzaj balkonu - red.] z XVII wieku, przebiegająca przez całą nawę południową kościoła. To bardzo dekoracyjny element, z obrazami i rzeźbami, który już jest konserwowany, na szczęście został zachowany w 95 proc.

Kolejnym elementem jest prospekt organów bocznych z XVIII wieku, wykonany przez rzeźbiarza Henryka Mejsnera, także zachowany w 95 proc. Sam instrument nie ocalał, ale ma być odtworzony przez szwajcarską firmę, wyłonioną niedawno w przetargu.

Ponadto, w ramach już niemal ostatnich prac związanych z odbudową kościoła św. Jana, ma nastąpić adaptacja poddasza na funkcje wystawiennicze, przełożenie bruku w Zaułku Zachariasza Zappio, konserwacja ołtarza głównego. Ma powstać także system tablic informacyjnych o historycznym wyposażeniu, digitalizacja kościoła i zabytków ruchomych, stworzenie wirtualnej kolekcji zabytków, wirtualnego spaceru i aplikacji mobilnej.

Całkowity koszt realizacji projektu wynosi ponad 9 mln zł, z czego dofinansowanie z budżetu środków europejskich stanowi 60 proc., a wkład własny samorządu województwa i miasta 40 proc.

Podczas oprowadzania uczestników konferencji natknięto się na zwłoki na tyłach kościoła.

Opinie (100) 2 zablokowane

  • zachwycamy się starą zabudową, kościołami . (13)

    Co my zostawimy potomnym? Którym budynkiem chcemy pochwalić się następnym pokoleniom?

    • 85 18

    • po nas zostaną galerie handlowe...:( (3)

      • 47 3

      • Z Forum Gdańsk na czele :-(

        • 29 1

      • Przykład świątyni mamony masz na powyższych zdjęciach..

        • 11 17

      • Nie zostaną. Wystarczy że ktoś zechce walnąć tam wieżowiec i będą orane bez szacunku.

        • 0 2

    • Proponuję budynek LOTu

      • 13 0

    • piękny protestancki kosciół (1)

      ładny

      • 6 6

      • przez pierwsze dwa wieki swego istnienia nie należał do protestantów!

        • 1 1

    • (2)

      ECS z zakłamaną historią

      • 16 7

      • (1)

        Jeszcze będzie tam stał pomnik Jarosława własnoręcznie obalającego komunę

        • 11 5

        • jeszcze kiedyś wyjdzie na jaw cała gorzka prawda o nim i jego braciszku

          • 6 0

    • Jakim pokoleniom...

      Niebawem realizacja proroctwa z Księgi Daniela 2:44 i Mt.5:5

      • 0 6

    • np bursztynowy oltarz w św Brygidzie

      • 2 2

    • Zastalismy Polske ceglano-murowana a

      zostawimy szklano-aluminiowa.

      • 3 1

  • Za g*wniarza (7)

    właziło się do tego kościoła pobuszować w gruzach. Pamiętam jak udało mi się dotrzeć na wierzę, kolega wszedł po drabinach na iglicę, mi zabrakło odwagi. Czy teraz można go zwiedzać
    najlepiej z przewodnikiem?

    • 38 4

    • (4)

      Wieża pisze się przez "ż"!

      • 22 2

      • taki hohlik ;) (1)

        • 10 0

        • a nie alkochochlik?

          • 7 2

      • nie wieżę Ci

        • 15 3

      • Miało pewnie być ...udało mi się dotrzeć w wierzę ...od wiary.

        • 6 1

    • i na wieży uwierzyłeś? stąd ta freudowska pomyłka?

      • 2 1

    • A kiedy było „za młodu”? ;-)...

      ... bo we wczesnych latach 90. ubiegłego wieku i mnie udało się tam... dostać. Piękny, wysoki, kamienny ołtarz robił w ciemnościach piorunujące wrażenie. Do tego lapidarium od południowej strony. I skrzynie z ludzkimi kośćmi w nawie głównej. Na wieżę łatwo się wchodziło, choć trzeba było uważać na stalowe liny, które zabezpieczały tę część kościoła i kwadratowy otwór pierwotnie prawdopodobnie służący do prowadzenia lin uruchamiających dzwony.

      • 0 0

  • (13)

    Jestem mieszkanką Gdańska od 12 lat ,a kocham to miasto tak jak bym się tu urodziła .I nie tylko miasto, ale i mieszkancow bo są wyjątkowi.
    Każda taka zmiana cieszy.

    • 62 14

    • Ale autko pewnie nadal NNI? (2)

      • 13 13

      • nieeee, NNM :) (1)

        • 14 0

        • a Ty masz G0 SLOIK

          • 16 2

    • (6)

      Jak płacisz tu też podatki, to cieszymy się razem z Tobą.

      • 24 2

      • bez Twoich podatkó cała renowacja nie przysparza szcześcia przybyszom zza Buga osiedlonych tu o jedno pokolenie wcześniej (5)

        • 4 13

        • Są w Gdańsku także mieszkańcy "z dziada pradziada" jak my (3)

          • 7 1

          • (2)

            Jestem z Gdanska w czwartym pokoleniu. Przedtem ze zburzonej Warszawy ...

            • 1 3

            • akurat... (1)

              Jak masz 55 lat, to nie możesz być gdańszczanką w 4 pokoleniu "po" zburzeniu Warszawy. Sama mam 50 lat i jestem w drugim pokoleniu gdańszczanką (choć na gdańskich cmentarzach leżą moi dziadkowie i prababcia). Z pochodzenia jestem takim kundlem, bo przodkowie mieszkali i w Warszawie, i w Kielcach, Puławach, Wilnie...

              • 5 1

              • z pewnością jesteś fajnym "kundelkiem"

                i nie ma problemu, że 50 letnim :)
                ważne, że masz dystans do siebie

                • 1 0

        • Nie wszyscy są z terenów obecnej Ukrainy, moi przodkowie pochodzą z Torunia a to chyba z tej strony Wisły, nieprawdaż. Ale sprawdź swoje pochodzenie gardząc innymi może napisałeś o sobie?

          • 5 0

    • czemu tak gardzisz i odcinasz się od ojczystej ziemi?

      • 9 1

    • Dobrze, że przybysze doceniają...

      ...bo urodzonym w Gdańsku już tak się w d....ch poprzewracało, że nic im nie dogodzi.

      • 6 0

    • Znaczy sloik?

      • 0 0

  • kilka artykulow wczesniej info o denacie w zakamarkach...

    ... faktycznie odkrywa swoje tajemnice, az strach pomyslec co odkryje dalej ;)

    • 49 9

  • Jak odnowią to kościół zażąda zwrotu (6)

    10 lat renowacji i za pewne drugie tyle i czarni poczują że Bóg ich wzywa aby chwałę głosić

    • 63 33

    • ale kościół Mariacki czy jakiś inny?

      • 5 5

    • Przecież jest napisane, że oddali na 50 lat

      • 13 3

    • Tak

      Czarne sukienki dobrze kombinują.

      • 9 4

    • (1)

      Biedni ludzie budowali kościoły, plebanie i salki katechetyczne za darmo, poświęcali swój czas i zdrowie myśląc, że będą to miejsca służące lokalnej społeczności, a tymczasem stały się one źródłem zarobków księży.

      • 5 5

      • a skąd wiesz, czy nie budowali z głębokiej wiary - na potrzeby KK?

        Co ty wybudowałeś za darmo - dla potrzeb lokalnej społeczności?

        • 5 0

    • Zabiorą!

      Przecież umowa jest na 50 lat Miasto wyremontuje zainwestuje masę kasy, a po pięćdziesięciu latach powiedzą przecież to nasze. Tak właśnie odbierają majątki, Nawet te za które dostali rekompensatę.

      • 4 2

  • Jak zaczną kopać pod ołtarzem, to dopiero odkryją tajemnice (1)

    • 17 6

    • Taaa, kocie szkielety chyba......

      • 0 1

  • czy to podczas ogladania elewacji budynku tam znaleźli sztywniaka? (4)

    • 12 3

    • kiedys szedlem obokl załamany i usłyszałem z tamtąd muzyke. wszedłem (3)

      poznalwm wspanialych ljdzi dziwki temu. koniec lat 90....

      • 9 7

      • eeeee.....

        powinieneś dokładniej czytać co napisałeś przed naciśnięciem Enter ;) serio

        • 17 0

      • (1)

        nie ważne, czy miłość była płatna czy nie, grunt, że stanąłeś na nogi!

        • 26 1

        • bylo extra. i nadal jest

          • 1 1

  • (1)

    lepiej odkryjcie tajemnicę życia i śmierci Człowieka którego pod tym przybytkiem nie tak dawno znaleziono...

    • 11 13

    • Kto tu ma odkrywać? idź chlać dalej berberuluchę.

      • 1 2

  • niektórzy twierdzą (5)

    że w Gdańsku nie ma starówki i wszystkie budowle są nowe, he, he

    • 14 28

    • (4)

      bo Starówki nie ma, jest Stare Miasto, Główne Miasto itd

      • 15 2

      • (3)

        a starówka geniuszu jest? - bo nie napisałeś

        • 4 6

        • nie ma

          • 5 7

        • (1)

          niektórym trzeba pisać "nie ma" po dwa razy, żeby dotarło

          • 1 3

          • a i tak nie dociera :)

            • 0 0

  • Czy to ten zaprzyjazniony (3)

    Z amber gold ksiadz tam pracował a potem zmienił zawod?

    • 8 15

    • nie, nie tam (2)

      • 3 0

      • (1)

        Nie. Ambergold to Dominikanie. Zresztą niby tacy super otwarci bracia, a zawsze jakieś kwasy u nich - był chyba ostatnio taki co znalazł sobie kobietę i odszedł z zakonu...

        • 5 1

        • 60% ksieży na babę na boku a 20% chłopca

          • 2 0

alert Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.