Fakty i opinie

Odnowiony cmentarz i wystawa stała na Westerplatte w 2022 r.

artykuł historyczny
Konferencja prasowa na Westerplatte. Dr Karol Nawrocki, dyrektor Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku, oraz Filip Kuczma, kierownik prac archeologicznych na Westerplatte.
Konferencja prasowa na Westerplatte. Dr Karol Nawrocki, dyrektor Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku, oraz Filip Kuczma, kierownik prac archeologicznych na Westerplatte. fot. Edyta Steć/Trojmiasto.pl

1 września 2022 r. otwarcie w nowej formie cmentarza, a w ostatnim kwartale 2022 r. przestrzeni wystawienniczej w budynku dawnej elektrowni - w piątek zaprezentowano plany budowy Muzeum Westerplatte i Wojny 1939. Zakończenie tej wieloetapowej inwestycji zaplanowano na 2027 r.



Czy zamierzasz odwiedzić Muzeum Westerplatte i Wojny 1939?

tak, tak szybko, jak to możliwe 40%
tak, ale bez pośpiechu 24%
być może, nie wykluczam tego 18%
nie, to nie dla mnie 18%
zakończona Łącznie głosów: 1418
Przypomnijmy: w sierpniu ubiegłego roku zaprezentowaliśmy koncepcję budowy Muzeum Westerplatte i Wojny 1939, zlokalizowanego na terenie dawnej Wojskowej Składnicy Tranzytowej.

Placówka ma mieć charakter plenerowy, a złoży się na nią m.in. sześć odbudowanych budynków, nowo wybudowany cmentarz obrońców i zlokalizowany obok kopca budynek muzealny z ekspozycją o powierzchni ok. 3,5 tys. m kw.

Koszt inwestycji, który zostanie pokryty z budżetu państwa, został oszacowany na ok. 200 mln zł.

Zaprezentowano założenia programowe Muzeum Westerplatte i Wojny 1939

Nowa placówka będzie filią Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku, które na mocy specustawy z 2019 roku otrzymało w zarząd dawne pole walki na Westerplatte.

Ambicją twórców jest stworzenie na Westerplatte muzeum atrakcyjnego dla gości z całego świata. Koncepcja nowej placówki została stworzona m.in. w oparciu o doświadczenia największych muzeów-pól bitewnych świecie, np. Gettysburga i Pearl Harbour w Stanach Zjednoczonych, Maratonu w Grecji, Waterloo w Belgii, Verdun we Francji i Gallipoli w Turcji.

Elementy architektoniczne obecnego cmentarza, w tym krzyż kapitana Dąbrowskiego, zostaną zachowane i znajdą się w przyszłej przestrzeni muzealnej.
Elementy architektoniczne obecnego cmentarza, w tym krzyż kapitana Dąbrowskiego, zostaną zachowane i znajdą się w przyszłej przestrzeni muzealnej. fot. Edyta Steć/Trojmiasto.pl

Tymczasowe złożenie szczątków w bazylice św. Brygidy



Pierwszymi obiektami, które wejdą w skład nowego muzeum, będzie nowo wybudowany cmentarz westerplatczyków oraz odremontowana i przystosowana do celów wystawienniczych dawna elektrownia.

Zostaną one otwarte do zwiedzania w drugiej połowie przyszłego roku.

Zobacz projekt cmentarza Żołnierzy Wojska Polskiego na Westerplatte

- Cmentarz Obrońców Westerplatte będzie sercem półwyspu, miejscem zadumy i refleksji. Już w najbliższych dniach, po uzyskaniu zgody od rodziny majora Sucharskiego oraz IPN-u, odbędą się ekshumacje szczątków naszych bohaterów, a więc majora Sucharskiego i kaprala Kowalczyka - zapowiada dr Karol Nawrocki, dyrektor Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku. - Na czas prowadzenia prac na cmentarzu nasi bohaterowie spoczną w bazylice św. Brygidy, która jest miejscem wolności i solidarności. To tam przecież spotykali się działacze Solidarności w latach 80. To niezwykle wymowne połączenie, a więc tych dwóch, tak ważnych w naszej historii symboli, jakimi są Westerplatte i Solidarność.

Zobacz, jak będzie wyglądał nowy cmentarz obrońców Westerplatte


Pierwsze efekty będą widoczne w 2022 r.



Oficjalne otwarcie cmentarza na Westerplatte nastąpi w 83. rocznicę wybuchu II wojny światowej. Wtedy także odbędzie się uroczysty, państwowy pogrzeb nie tylko szczątków przechowywanych w bazylice św. Brygidy, ale także dziewięciu westerplatczyków, których odnaleziono podczas badań archeologicznych w 2019 r.

Dyrektor MIIWŚ zapowiada, że choć cmentarz uzyska zupełnie nową formę, tworzące go dotychczas elementy zostaną zachowane.

- Ten cmentarz został zbudowany przez samych westerplatczyków w 1946 r. Zarówno krzyż kapitana Dąbrowskiego, jak i inne części składowe cmentarza, zostaną w pełnym reżimie konserwatorskim przyjęte do magazynów naszego muzeum, a czasem staną się częścią ekspozycji w przestrzeni muzealnej. Na szczęście wszystko przebiega zgodnie z harmonogramem. Prace budowlane na cmentarzu rozpoczną się w grudniu tego roku. Cmentarz w nowej formule, wyłonionej w drodze międzynarodowego konkursu, zostanie uroczyście otwarty 1 września 2022 r. Prace przy remoncie i adaptacji elektrowni także rozpoczną się grudniu tego roku, zaś jej udostępnienie do zwiedzenia nastąpi w ostatnim kwartale 2022 r. - uzupełnia dr Nawrocki.
W ostatnim kwartale bieżącego roku zostanie ogłoszony konkurs - również w formule międzynarodowej - na dwa kolejne etapy inwestycji. Obejmą one budowę nowego obiektu muzealnego przy kopcu, na którym stoi pomnik Obrońców Wybrzeża, oraz adaptację i częściową rekonstrukcję dawnych budynków składnicy, m.in. stacji kolejowej i placówki Fort.

Jeśli uda się utrzymać zaplanowane tempo prac, Muzeum Westerplatte i Wojny 1939 powinno być w pełni ukończone w 2027 r.


Kontynuacja prac archeologicznych i saperskich



Oprócz prac budowlanych muzealnicy będą równocześnie koordynować prace archeologiczne, geofizyczne i saperskie. Jednym z głównych celów tych działań jest wykluczenie, że na terenie dawnej składnicy mogą jeszcze zalegać szczątki bohaterskich obrońców.

- Podczas tego etapu badań archeologicznych skoncentrujemy się na odkryciu i udokumentowaniu reliktów Wartowni nr 5 oraz Willi Oficerskiej. Ich relikty będą eksponowane w strefie wejścia na nowy cmentarz. Będziemy również kontynuować prace w pobliżu miejsca odnalezienia mogił dziewięciu polskich żołnierzy. Do tej pory, tj. w sezonie 2019/2020, udało nam się przebadać obszar 500 m kw. W tym roku zamierzamy przebadać kolejne 200 m kw., by upewnić się, że w tym miejscu, gdzie powstanie cmentarz, nie ma kolejnych pochówków. Jeśli chodzi o prace saperskie, żołnierze Wojska Polskiego objęli pracami teren o powierzchni 3,5 ha. W tym roku zwolnimy z materiałów niebezpiecznych kolejne 6,5 ha - tłumaczył Filip Kuczma, kierownik Działu Archeologicznego Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku.
Półtonowa bomba lotnicza zalegała zaledwie ok. 30 cm pod powierzchnią gruntu.
Półtonowa bomba lotnicza zalegała zaledwie ok. 30 cm pod powierzchnią gruntu. mat. pras.

Unikatowe badania geofizyczne



Na uwagę zasługuje fakt, że prace saperskie nie stanowią jedynie dopełnienia formalności. Jak udowodniła praktyka, na Westerplatte wciąż zalegają niewybuchy i niewypały. Tylko w zeszłym roku saperzy wydobyli ok. 1500 takich przedmiotów, w tym pociski artyleryjskie, granaty moździerzowe oraz bombę lotniczą o wagomiarze pół tony.

Czytaj więcej: Bomba lotnicza znaleziona na Westerplatte

- W drugiej połowie marca rozpoczniemy także kompleksowe badania geofizyczne terenu Westerplatte. Będą to pierwsze w historii, wykonywane kilkoma metodami kompleksowe badania terenu dawnej składnicy. Mamy nadzieję, że w tym roku uda nam się tymi badaniami objąć obszar łącznie 18 ha. Dzięki pozyskanym w ten sposób informacjom chcemy udokumentować i zlokalizować wszystkie - niewidoczne dzisiaj - relikty obiektów archeologicznych. Będzie to bezcenna pomoc przy planowaniu przyszłych badań archeologicznych - dodaje Kuczma.
Quiz 8 pytań o historyczne Trójmiasto Średni wynik 54%

8 pytań o historyczne Trójmiasto

Rozpocznij quiz

Opinie wybrane


wszystkie opinie (485)

alert Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

Najnowsze

więcej artykułów »