Port Północny wciąż w budowie. I tak już od 50 lat

Wioletta Kakowska-Mehring
11 listopada 2024 (artykuł sprzed 1 roku)
Opinie (79)
  • Budowa Portu Północnego w Gdańsku w latach 1970-75. Zdjęcie  z archiwum domowego Magdaleny Afeltowicz.
  • Wizyta pierwszego sekretarza Edwarda Gierka na budowie Portu Północnego.
  • Budowa Portu Północnego w Gdańsku w latach 1970-75. Zdjęcie  z archiwum domowego Magdaleny Afeltowicz.
  • Budowa Portu Północnego w Gdańsku w latach 1970-75. Zdjęcie  z archiwum domowego Magdaleny Afeltowicz.
  • Budowa Portu Północnego w Gdańsku.

Najpierw powstał terminal paliwowy i węglowy. Potem kolejne i kolejne. Najnowszy jest kompleks terminali kontenerowych Baltic Hub. Port Północny ma już 50 lat. A wszystko zaczęło się od śmiałej koncepcji opisanej na potrzeby pracy doktorskiej, wówczas jeszcze magistra Witolda Andruszkiewicza.



Port Północny to potoczna i zbiorcza nazwa dla wszystkich portowych terminali i instalacji zlokalizowanych od strony otwartego morza, na północ od portu wewnętrznego w Gdańsku. Pomysłodawcą jego powstania był ekonomista prof. Witold Andruszkiewicz. Koncepcję opisał jeszcze w swojej pracy doktorskiej, która zaczęła powstawać w 1947 r.

Ten śmiały pomysł omal nie doprowadził do jego osobistej tragedii. Naukowca oskarżono bowiem o szpiegostwo, grożono procesem. Ktoś uznał, że jego projekt jest wywrotowy, bo doprowadzi do uniezależnienia od dostaw ropy naftowej ze Związku Radzieckiego. Na szczęście skończyło się tylko na utracie pracy.

  • Wizyta pierwszego sekretarza Edwarda Gierka na budowie Portu Północnego.
  • Budowa Portu Północnego w Gdańsku.
  • Budowa Portu Północnego w Gdańsku.
  • Budowa Portu Północnego w Gdańsku.
  • Budowa Portu Północnego w Gdańsku.

A potem przyszła odwilż i powrócono do koncepcji. Andruszkiewiczowi udało się nawet obronić swoją pracę doktorską, ale stało się to dopiero w 1962 r. w Katedrze Portów Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Sopocie. Ostatecznie 6 grudnia 1968 r. Komitet Ekonomiczny Rady Ministrów przyjął uchwałę rozpoczynającą procedury przygotowawcze tej ogromnej inwestycji.

Prof. Witold Andruszkiewicz do końca życia był aktywny zawodowo i wciąż wspierał rozwój Portu Gdańsk. Odszedł 28 października 2014 r. w wieku 97 lat.

  • Lubię to Lubię to
  • Super Super 1
  • Trzymaj się Trzymaj się
  • Ha ha Ha ha
  • Wow Wow
  • Przykro mi Przykro mi
  • Wrr Wrr
  • Wszystkie 1

Rozmowa z profesorem Witoldem Andruszkiewiczem, pomysłodawcą portu głębokowodnego w Gdańsku.


Wracając jednak do lat 70., kiedy już koncepcja powstania nowoczesnego portu przeszła do fazy realizacji, szybko stała się jedynym z najważniejszych projektów PRL, porównywanym do budowy Portu Gdynia w okresie międzywojennym. To tu "gospodarskie wizyty" odbywał pierwszy sekretarz Edward Gierek czy premier Piotr Jaroszewicz. To tu jeszcze podczas budowy dla robotników koncertowała Maryla Rodowicz.

Pierwszym statkiem był masowiec z węglem dla Japonii



15 lipca 1970 r. rząd zdecydował, że nowy port zostanie zbudowany, a już 17 sierpnia rozpoczęto faktyczne prace. Wykonawcą była Hydrobudowa Gdańsk. Dyrektorem budowy Portu Północnego został mgr inż. Aleksander Białecki. Inwestycję oddawano etapami. Zaczęło się od budowy falochronu.

  • Masowiec "Uniwersytet Gdański" był pierwszym statkiem załadowanym w terminalu masowym Portu Północnego w Gdańsku.
  • Budowa Portu Północnego w Gdańsku.
  • Budowa Portu Północnego w Gdańsku - Pomost Węglowy.
Pierwszy statek załadowano przy Pomoście Węglowym 9 lipca 1974 r. Był to masowiec "Uniwersytet Gdański", który z 50 tys. ton węgla udał się do Japonii. Co ciekawe, cały załadunek nie odbył się przy nowym terminalu. W ramach technologicznych prób jedynie uzupełniono wcześniej pobrany w porcie wewnętrznym ładunek 38 tys. ton węgla o kolejne 12 tys. ton.

Tego dnia do portu znów przybył Edward Gierek, a w hali warsztatowej odbyło się uroczyste spotkanie dla załogi. A tam same atrakcje, czyli golonka z ziemniakami i kapustą oraz wódka Żytnia, a do tego medale i talony na samochody dla zasłużonych.

Rok później była gotowa Baza Paliw Płynnych, w której uroczyście odebrano pierwszy oficjalny ładunek ropy naftowej 23 lipca 1975 r. z pokładu zbiornikowca "Zawrat". Było to ponad 100 tys. ton ropy naftowej. Jednak nieoficjalny wyładunek odbył się wcześniej. Już 3 marca w ramach prób wszedł zbiornikowiec "Kasprowy Wierch", a 14 lipca zbiornikowiec "Rysy II". Jednocześnie z tą inwestycją trwała też budowa Rafinerii Gdańskiej.

Po oddaniu do eksploatacji tej ogromnej inwestycji globalne przeładunki portu gdańskiego osiągnęły w 1978 r. rekordową wielkość - 27,7 mln ton. Dzięki takiej lokalizacji tutejsze terminale mogły obsługiwać największe jednostki, jakie są w stanie wpłynąć na Bałtyk przez cieśniny duńskie, czyli z zanurzeniem do 15 m głębokości.

  • Budowa Kapitanatu Portu Północnego.
  • Budowa Kapitanatu Portu Północnego.
  • Kapitanat Portu Północnego.

Terminal przeładunkowy zbóż i pasz wciąż nie powstał



Apetyty były jednak większe. W 1989 r. uruchomiono terminal skroplonego gazu LPG. 7 sierpnia jego pracę zainaugurowała wizyta gazowca "Hans Maersk". Rozpoczęto również budowę bazy przeładunku rudy żelaza, przerwaną w grudniu 1981 r. i ukończoną w 2013 r.  Były też plany powstania specjalistycznego terminalu produktów rolnych. W grudniu 1995 r. zawarto nawet umowę na dzierżawę pirsu rudowego w celu powstania "Europortu", czyli terminalu przeładunkowego zbóż i pasz. Niestety już cztery lata później wstrzymano jego budowę, a pozostały po niej charakterystyczne silosy. Teren ten wciąż czeka na zagospodarowanie.

  • Lubię to Lubię to 1
  • Super Super
  • Trzymaj się Trzymaj się
  • Ha ha Ha ha
  • Wow Wow
  • Przykro mi Przykro mi
  • Wrr Wrr
  • Wszystkie 1


W kwietniu 1977 r. został oddany do użytku Kapitanat Portu Północnego. Ten charakterystyczny niebiesko-biały obiekt przy ul. kpt. Poinca 1Mapka góruje nad portem Północnym. 18 czerwca 1984 roku na jego szczycie została uruchomiona latarnia. Co ciekawe, według projektu wieża miała być... czarna.

Nietypowe Budowle Trójmiasta. Kapitanat w Porcie Północnym Nietypowe Budowle Trójmiasta. Kapitanat w Porcie Północnym

Projekt budynku przygotował architekt Leszek Zakrzewski. Okazały obiekt z wieżą ma 56 m wysokości. Budynek miał mieć reprezentacyjny wygląd, dlatego jego elewacja została zaprojektowana w okładzinie z kamienia szlachetnego - czarnego sjenitu. Rozwiązanie to nie zdało jednak egzaminu - nie przewidziano, że odchylenia od pionu, na jakie jest narażona wysoka konstrukcja wieży przy silnych, sztormowych wiatrach, będą naruszały powiązania płyt z żelbetową konstrukcją wieży. Dochodziło do tego, że kamienne płyty odpadały od budowli, dlatego w latach 90. dokonano zmiany elewacji budynku kapitanatu.

  • Gdański terminal Naftoportu.
  • Baltic Hub jest największym terminalem kontenerowym na Bałtyku.
  • Obecnie trwa rozbudowa terminalu kontenerowego Baltic Hub.


Port dalej się rozbudowuje, ale w stronę morza



Najdalej na wschód i jednocześnie najbliżej plaży Stogi znajduje się terminal kontenerowy, który jest najnowszym projektem realizowanym na tym obszarze. Powstał w 2007 r. i wciąż jest rozbudowywany. Początkowo działał pod nazwą Deepwater Container Terminal, obecnie jako Baltic Hub. Przełomowym momentem dla tego terminalu było przyjęcie największych kontenerowców świata, a proces ten zapoczątkowała wizyta statku Maersk Mc-Kinney Møller w sierpniu 2013 r.

Port Północy dalej się rozbudowuje - i tak już od 50 lat. Dziś bardziej na wodzie niż na lądzie. I jeszcze jedno się nie zmieniło. Tym rozwojem, tak jak kiedyś, lubią chwalić się politycy. Gościem terminalu był i premier Donald Tusk, i premier Mateusz Morawiecki.

  • Lubię to Lubię to
  • Super Super
  • Trzymaj się Trzymaj się
  • Ha ha Ha ha
  • Wow Wow
  • Przykro mi Przykro mi
  • Wrr Wrr
  • Wszystkie 0

Miejsca

Opinie wybrane

Wszystkie opinie (79)

alert Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

Najczęściej czytane