Żabi Kruk czy Ropusze Bajoro? Najdziwniejsze nazwy ulic w Trójmieście

Maja Sitkiewicz
14 marca 2026, godz. 12:00
Opinie (197)
  • Ul. Gnilna - dawniej Faulgraben - to w dosłownym tłumaczeniu "Zgniły Rów".
  • Ul. Gnilna.

Mieszkanie w Gdańsku przy ul. TandetyMapkaGnilnejMapka czy CzopowejMapka albo w Gdyni przy ul. ŚliskiejMapka czy MaszopówMapka może wywoływać uśmiech, a czasem budzić nawet lekką konsternację. Każda z tych nazw skrywa w sobie jednak kawałek długiej historii danego miasta - czasem zabawnej, a niekiedy wynikającej ze zwykłej pomyłki.




Historyczne osobliwości Gdańska



Czy nazwa ulicy, przy której mieszkasz, ma dla Ciebie znaczenie?

Pewna mieszkanka Gdańska chciała kiedyś zmienić nazwę ul. Żabi KrukMapka, bo słowo "żaba" wydawało jej się dość osobliwe i niezbyt fortunne. Gdyby jednak wiedziała, że oryginalne niemieckie Poggenpfuhl oznacza w dosłownym tłumaczeniu "Ropusze Bajoro" (choć znane są też inne wersje tłumaczenia), zapewne doceniłaby dotychczasową nazwę wywodzącą się z ludowej legendy o flisaku Wojtku zamienionym w kruka przez czarta. Kiedy ptak złamał skrzydło i wpadł do bajora pełnego żab, te pomogły mu pokonać diabła, a miejsce to na pamiątkę nazwano właśnie Żabim Krukiem.


Z kolei ul. TandetaMapka, jak tłumaczy Aleksander Masłowski, znawca gdańskiej historii, to nazwa dokładnie przetłumaczona z niemieckiego Tagnetergasse, a wzięła się od targu staroci, który niegdyś tam funkcjonował, a nie - jak mogłaby podpowiadać nazwa ulicy - od jakości nawierzchni. Choć po tegorocznej srogiej zimie całkiem możliwe, że jakieś dziury się tam pojawiły.

Gdańsk ze względu na swoją długą historię posiada bardzo ciekawe nazwy ulic, często o zatartym już pierwotnym znaczeniu, jak LastadiaMapka (brzmi egzotycznie, ale pochodzi od łacińskiego słowa oznaczającego miejsce budowy statków, czyli stocznię) czy KrólikarniaMapka (nazwa przypominająca o dawnej hodowli królików mieszczącej się na Dolnym Mieście).

  • Widok z lotu ptaka na Gdańsk.
  • Widok z lotu ptaka na Gdańsk.
  •  Widok na Gdańsk Główny.
Wiele z tych nazw wynika z dosłownego tłumaczenia dawnych nazw niemieckich lub z lokalnych tradycji rzemieślniczych, które dziś już nie istnieją. Na przykład ulice, takie jak Piwna,Mapka ChlebnickaMapka czy RzeźnickaMapka, kiedyś wprost wskazywały, czym zajmowali się ich mieszkańcy. 

Kreatywna cenzura



Niektóre nazwy zmieniano celowo, by brzmiały bardziej... godnie. I tak ulicę Psią, zakładając, że nikt nie chciałby przy niej mieszkać, przemianowano na OgarnąMapka. Z kolei dzisiejsza MieszczańskaMapka w dosłownym tłumaczeniu z niemieckiego mogłaby nazywać się ul. "Skocz po piwo" - co z miejsca tę nazwę dyskwalifikowało. Choć w sumie, czy ktoś miałby dziś coś przeciwko takiej nazwie?


Podobnie było z ul. GnilnąMapka - dawniej Faulgraben, a w dosłownym tłumaczeniu "Zgniły Rów". Ulica o takiej nazwie brzmiałaby wręcz odpychająco. Inspiracja była jednak nieprzypadkowa - w dawnej fosie, mieszczącej się w pobliżu ulicy, zazwyczaj zalegała gnijąca woda. Ot, proste skojarzenie pozostało zapisane w nazwie ulicy, mimo że dziś już nikt o tym, skąd ono się wzięło, nie może pamiętać. W tym przypadku to nawet lepiej.

Gdyńskie ulice i ich sekrety



  • Gdynia z lotu ptaka.
  • Gdynia z lotu ptaka - gdyńska marina.
Nazwy ulic Gdyni, stosunkowo młodego miasta w porównaniu np. z Gdańskiem, w dużej mierze były tworzonymi przez projektantów osiedli oraz radnych miejskich konceptami, tak jak nawiązujące do legend i mitologii nazwy w dzielnicy OrłowoMapka, związane z metalami i pierwiastkami nazwy w dolnej części dzielnicy PogórzeMapka oraz nawiązujące do różnych regionów Polski nazwy w dzielnicy Działki LeśneMapka.


Mimo swojej zaledwie stuletniej historii Gdynia również ma swoje perełki. Znajdują się tu m.in. romantycznie brzmiące ulice: Porannych MgiełMapka, Wschodzącego SłońcaMapka, Droga MlecznaMapka czy BalladynyMapka. Dla kontrastu znajdziemy tu też ul. RtęciowąMapka czy ŚliskąMapka.

  • Gdynia Orłowo. Trójmiasto z lotu ptaka.
  • Gdynia Redłowo. Trójmiasto z lotu ptaka.
  • Widok na Gdynię.
- Wiele z ulic zostało nazwanych dopiero po włączeniu dawnych wsi w granice Gdyni, jak ulice dzielnicy Chwarzno-WiczlinoMapka - np. ul. Śliska, której nazwę nadano w 1973 r. - mówi Michał MiegońMuzeum Miasta Gdyni. - Niektóre nazwy, tak jak ul. MaszopówMapka, której nazwa została nadana w 1996 r., nawiązują do kaszubskiej tradycji regionu. Ulica ta swoją nazwę bierze od maszopów, czyli dawnych kaszubskich rybaków, którzy razem prowadzili połowy na morzu. Niektóre nazwy nawiązują wprost do walorów wizualnych i geograficznych danego obszaru, jak np. ul. WidokMapka w dzielnicy LeszczynkiMapka.

Jak nadać nazwę ulicy?



- O nadaniu nazw ulic w Gdańsku decyduje Rada Miasta Gdańska, podejmując stosowną uchwałę - mówi Paulina Chełmińska z gdańskiego magistratu. - Propozycje nazw mogą pochodzić m.in. od mieszkańców, radnych, rad dzielnic czy instytucji miejskich, a następnie są analizowane i opiniowane w toku procedury przed skierowaniem pod obrady Rady Miasta.
Jeżeli chodzi o współczesne nazewnictwo, często stosuje się nazwy nawiązujące do lokalnej historii, postaci zasłużonych dla miasta lub kraju, a także nazwy tematyczne porządkujące nazewnictwo na nowych osiedlach.

Katalog.trojmiasto.ploni wyremontują Twoje mieszkanie


Czy można zmienić nazwę ulicy?



Nazwy ulic czasem potrafią budzić nawet skrajne emocje, jak w przypadku nadania nowego imienia fragmentowi ul. BażyńskiegoMapka w Gdańsku. Od 10 lutego tego roku to już oficjalnie ul. prof. Marii JanionMapka. Wcześniej w tej sprawie bezskutecznie protestowała Rada Dzielnicy Oliwa. Miejscy radni przyjęli jednak uchwałę w tej sprawie.

Nadanie imienia ul. prof. Marii Janion.
Proces zmiany nazwy ulicy w Polsce wymaga złożenia wniosku przez mieszkańców lub organy gminy, przeprowadzenia konsultacji społecznych oraz podjęcia uchwały przez radę gminy. Zmiana nie wymusza wymiany dowodów osobistych, a dokumenty, takie jak prawo jazdy, zachowują ważność, choć konieczna jest aktualizacja danych w instytucjach. Procedury z tym związane różnią się w zależności od gminy.

Zmienili nazwę ulicy w Oliwie. Protest radnych dzielnicy nic nie dał Zmienili nazwę ulicy w Oliwie. Protest radnych dzielnicy nic nie dał

Miejsca

Opinie wybrane

Wszystkie opinie (197)

alert Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

Najczęściej czytane