Fakty i opinie

Złoto na sklepieniach kaplicy przy kościele św. Józefa

artykuł historyczny
Najnowszy artukuł na ten temat

Wyjątkowy papieski parasol dominikanów już oczyszczony

Złocenia na żebrach sklepień pochodzą z XIX wieku.
Złocenia na żebrach sklepień pochodzą z XIX wieku. fot. Łukasz Unterschuetz/trojmiasto.pl

Średniowieczne zacheuszki na ścianach i złoto na żebrach sklepień odkryto podczas prac konserwatorskich w znanej ze spowiedzi Kaplicy Wieczystej Adoracji przy kościele św. Józefa w Gdańsku zobacz na mapie Gdańska. To jednak podobno dopiero początek odkryć, bo jak przyznaje jeden z konserwatorów: "co rusz jesteśmy mile zaskakiwani takimi niespodziankami".



Jeden z odkrytych zacheuszków.
Jeden z odkrytych zacheuszków. fot. J. Gilewicz/trojmiasto.pl
Z uwagi na kolejne odkrycia prace konserwatorskie ulegną najpewniej wydłużeniu.
Z uwagi na kolejne odkrycia prace konserwatorskie ulegną najpewniej wydłużeniu. fot. J. Gilewicz/trojmiasto.pl
A tak niegdyś wyglądała kaplica.
A tak niegdyś wyglądała kaplica. repr. ze zbiorów PWKZ w Gdańsku

Czy byłe(a)ś kiedykolwiek w Kaplicy Wieczystej Adoracji przy kościele św. Józefa?

tak, u spowiedzi 34%
tak, pomodlić się 8%
tak, w celu adoracji 5%
tak, miałe(a)m okazję zwiedzić to miejsce 5%
nie, ale być może w przyszłości wybiorę się tam 8%
nie byłe(a)m nigdy w tej kaplicy 9%
nie wiedziałe(a)m nawet, że takie miejsce istnieje 31%
zakończona Łącznie głosów: 773
- To jest koło, w które wpisany jest krzyż. Tu jest pierwsze ramię, a tu drugie - wskazuje palcem o. Tomasz Ewertowski, rektor kościoła św. Józefa.

Niepozorne i wyblakłe malowidło ukazało się na ścianie kaplicy po zdjęciu kolejnej warstwy tynku. Pierwszą niespodzianką był czas jego powstania, czyli prawdopodobnie XV wiek. Drugą - to, czym okazało się być malowidło.

- To średniowieczny zacheuszek, czyli jeden z dowodów konsekracji kościoła. A konsekracja to uroczystość, w czasie której biskup przyjeżdża w dane miejsce, namaszcza świętym olejem ołtarz i namaszcza zacheuszki czyniąc znak krzyża - wyjaśnia zakonnik.

Wedle tradycji, na ścianach kaplicy, powinno znajdować się dwanaście zacheuszków. Od czerwca, kiedy rozpoczęto prace konserwatorskie, odkryto ich już siedem.

- Kaplica kryje wiele ciekawostek. Na przykład zacheuszki wstępnie datowane są na XV wiek, a to stulecie, w którym budowano kościół św. Józefa. Tymczasem wiemy, że na długo przedtem, bo w XIV wieku, kaplica działała jako niezależny obiekt, więc być może konsekrowana została wcześniej - zastanawia się Dariusz Chmielewski, wojewódzki konserwator zabytków.

Czytaj także: Świątynia ekstremalnych spowiedników, czyli historia kościoła św. Józefa

O tym, że kaplica była niezależną świątynią, ma świadczyć również odkryty w piątek otwór. Badacze sądzą, że jest to pierwotne wejście. - W środku są średniowieczne tynki na ościeżach. Widać też ślady po zamurowaniu - analizuje Piotr Jabłoński, konserwator dzieł sztuki.

W kaplicy, gdzie przez wieki posługiwali karmelici, następnie księża diecezjalni, a po II wojnie światowej działają oblaci, odkryto także symbole na zwornikach sklepień. Wśród nich są m.in. symbol Baranka Paschalnego, Ducha Świętego oraz IHS. Zakończono ponadto analizę materiału, którym pokryte są żebra sklepień. - Okazało się, że to prawdziwe złoto. Ponadto podczas badań podkładów pod złoceniami, zidentyfikowany został konkretny pigment, który wynaleziono około 1830 roku - opowiada Piotr Jabłoński.

- Sprawa złoceń z tego czasu, jest o tyle dziwna, że był to okres między kasacją zakonu karmelitów, a powstaniem w 1840 r. parafii, w której posługiwali księża diecezjalni - zastanawia się o. Tomasz.

- Co rusz jesteśmy miło zaskakiwani takimi niespodziankami - komentuje Janusz Tarnacki. Miejski konserwator zabytków nie kryje radości, ale też zdaje sobie sprawę, że kolejne odkrycia wydłużą zaplanowane prace: - Zakładaliśmy, że do końca roku uda się odsłonić wcześniejsze tynki i polichromie, uzupełnić ich braki i przygotować się do przyszłorocznych rekonstrukcji. W obecnej sytuacji, trudno powiedzieć, kiedy zakończą się prace.

- Oczywiście, chcielibyśmy jak najszybciej zaprezentować finalny efekt mieszkańcom miasta i turystom, ale są to na tyle ważne odkrycia, że trzeba tu działać z dużą ostrożnością i na pewno pośpiech nie jest wskazany - tłumaczy Dariusz Chmielewski.

Wierni odwiedzający Kaplicę Wieczystej Adoracji - a takich osób było dziennie od kilkuset do 1,5 tysiąca - będą musieli uzbroić się w cierpliwość. W związku z pracami konserwatorskimi od lata br. spowiedź i adoracja Najświętszego Sakramentu odbywa się w kościele św. Józefa i tak pewnie będzie przez dłuższy czas. - Godziny, w których posługujemy, nie zmieniły się: od szóstej rano do godziny 18 - zaprasza o. Tomasz.

Materiał archiwalny

Zobacz kościół i kaplicę, gdzie posługują oblaci.

Opinie (61) ponad 10 zablokowanych

  • (10)

    Wielki plus dla autora za Zacheuszki, niewiele osób zdaje sobie sprawę czym one są!

    • 63 8

    • (6)

      a czym sa zacheuszki?

      • 8 11

      • zacheuszki (5)

        Znaki konsekracyjne świątyni, takie jak wmurowane płytki kamienne ze znakiem krzyża i inne malowidła przypominające, że świątynia została konsekrowana i jest poświęcona Bogu.

        • 19 2

        • dzieki. antywirus zablokowal mi wikipedie i google ;)

          • 4 4

        • dociekliwy (1)

          A co to znaczy konsekracyjne i konsekrowana?

          • 3 1

          • Con-, przedrostek odpowiadający np. polskiemu przedrostkowi w-, jak wspólnota (kongregacja);

            Sacr(..) Święt(..) dotyczący religii

            Konsekracja wskazuje na specjalne łaski boskie dzięki obrządkowi - inaczej mówiąc - dzięki modlitwie, metafizyczna przemiana ma nadać temu miejscu wyjątkowe właściwości.

            • 7 1

        • To ja bym chciał wiedzieć co to jest "krzyża". (1)

          • 3 6

          • Krzyża

            Aneta Krzyża, właścicielka firmy zajmującej się sprzedażą i wynajmem mieszkań na ul. Kartuskiej. to już wiesz :D

            • 5 0

    • Anonimek .

      A czym one są ? .

      • 0 2

    • a u nas są tylko 4 zacheuszki :( dlaczego?

      • 0 0

    • Zacheuszki?

      A ja dalej nie wiem. Może by tak ktoś dokładniej wyjaśnił? o przepraszam już znalazłam w odpowiedziach. Dziękuję. Idę do św. Józefa, to sobie obejrzę.

      • 0 0

  • Ruscy przeoczyli złoto ukryte w sklepieniach? (3)

    Pewnie już byli nawaleni jak messerschmidt

    • 84 15

    • albo nawaleni jak pekaesy :D

      • 6 1

    • (1)

      Byli bardziej zajęci szabrowaniem w browarze Heweliusz

      • 8 2

      • albo jak stach z konremu

        • 1 1

  • Ludzie wtedy jedli brukiew i mieszkali w szałasach (4)

    a ci sobie złotem sufit zdobili. Pamiętajmy, że złoto miało wtedy niemal 100x większą wartość niż dzisiaj, a złota folia nie była tak cienka jak obecnie.

    • 70 40

    • A to złoto to nie z darów w dobie ascezy?

      • 8 5

    • A skąd wiesz, że ci co jedli brukiew i mieszkali w szałasach to ludzie, a nie zwierzęta?????!

      • 9 15

    • (1)

      Przecież to jest średniowieczna kaplica - Gdańsk wtedy był jednym z najbogatszych miast świata.

      • 19 1

      • a nie Wszechswiata?:)

        złoto dla zuchwałych księży, bylo to z darów bo ludzie glupi byli wtedy i mysleli ze za zloto sie odkupią z grzechu.
        Teraz jeszcze takich sieją ale mam nadzieje ze sie skonczy zloto za odpusty.

        • 0 0

  • Moze juz w tamtych czasach mieli swoj '' amber gold '' :)))

    potem zapackali tynkiem i zloto znikalo :). Modlitwa modlitwa ale zloto korciło wielu :)

    • 36 15

  • Brawa!

    Jestem częstym gościem kaplicy św. Józefa, i wielokrotnie wzdychałam na myśl o jej dawnym wyglądzie. Bardzo cieszy mnie, że to piękne miejsce odzyska dawny blask. Miło jest wśród codziennych zajęć ukryć się na chwilę w tym małym, gotyckim wnętrzu - tak niesamowitym w samym centrum gwarnego miasta.

    To wspaniałe, że w Gdańsku wciąż żywa jest idea przywracania zabytkowej tkance dawnej świetności.

    • 61 6

  • Cud jakiś chyba

    To chyba jakiś cud że w 1945 roku kacapy nie zauważyli tego złota i go nie wywieźli, no i że nie wysadzili tej kaplicy w powietrze.
    Kacapy to największa szarańcza, wywozili od nas co tylko mogli w 1945, nawet tory kolejowe rozkręcali i wywozili.
    A teraz ze wschodniej Ukrainy wywożą całe fabryki, rozkręcają maszyny i wywożą białymi ciężarówkami, a o tym że już połowie mieszkańcom Doniecka ukradziono samochody to nie wspomnę.

    • 48 7

  • odnosnie ankiety (5)

    a gdzie odpowiedź: bywam regularnie we wszystkich celach podanych w trzech pierwszych punktach

    • 19 3

    • (2)

      też mi brakowało tej odpowiedzi :)

      • 9 3

      • (1)

        Nikt nie przewidział w ankiecie że ktoś może być takim fanatykiem religijnym jak wy

        • 8 15

        • Obrażasz kogoś i coś czego nie rozumiesz.

          Wyłącz TV, włącz myślenie i serce.

          • 0 0

    • (1)

      A dlaczego w tej ankiecie nie ma punktu ,że nie byłem i nie chcę być.

      • 2 7

      • Bo piszący ankietę jest czlowiekiem zakładajacym,

        że Gdańszczanie interesują się swoim miastem - szczególnie zabytkami. A do tego nie trzeba byc ani wierzącym ani niewierzącym.

        • 0 0

  • To reklama kościoła, musicie wiedzieć (4)

    że księża to przede wszystkim biznesmeni , a takie chrzanienie ,że tyle ludzi wali tam do spowiedzi jest kłamstwem ,ale co się nie robi dla kasy.

    • 25 50

    • ty pewnie od palikota

      • 8 6

    • tzw "spowiedż"

      że też ludzie donoszą na siebie obcemu facetowi i robią to na dodatek na kolanach , brrrr..
      tylko pianki brakuje

      • 4 6

    • (1)

      ... że biznesmeni to owszem,ale na pierwszym miejscu to zboki.

      • 3 5

      • tez bys byl zbokiem gdybys musial udawać że kochasz krzyż i obrazy

        a nie ludzi

        • 0 0

  • przydałby się tekst o spaleniu w tym kościele ludzi w 1945 (1)

    po wejściu radzieckich Rosjan do Gdańska. Poświęcone jest temu specjalne epitafium.

    • 31 2

    • w artykule "Zobacz kościół ekstremalnych spowiedników" jest spory fragment na ten temat

      link do artykułu masz w tekście, możesz też spróbować znaleźć go za pomocą wyszukiwarki

      • 2 0

  • Niemcy nawet złote zęby obcęgami wyrywali do kieszeni, a sklepienie w kaplicy omineli. (4)

    Będą pluć sobie w brodę jak się dowiedzą. ..

    • 30 9

    • co ty bredzisz? Po co Niemcy mieli okradać własne miasto? (3)

      i kaplicę zbudowaną rękoma niemieckich, hanzeatyckich rzemieślników?

      • 11 6

      • wnuczek dziadka wermachtu?

        • 4 3

      • Tendencyjne pitolenie. Buta aż huczy pod Studziankami.
        Najlepiej było jak Hanzeaci rzucili sie na duńskiego króla.
        Po klęsce Hanzeaci wyklęli swego ziomka dowódcę pod jakimiś pozorami, wyrwali kupę stronic z zapisów.
        Widać analogię?

        • 0 3

      • Co ty bredzisz volksdojczu od opróżniania nocników swoim panom.

        Miasto ma ponad 1000 lat, ponad 700 należy do Polski reszta to okupacja i kolonizacja jak zrobiono nam rozbiory, wiec nie wiem co Ty bredzisz.
        A z ta hanza to przywaliles hehehe, wszystko dookoła Bałtyku to związek miast handlowych Europy Północnej = czyli hanzatyckich dawniej. ''niemieckich hanzatyckich rzemieslnikow'' :D:D:D

        • 5 1

alert Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.