Fakty i opinie

Zobacz bunkry na Stogach zanim zostaną rozebrane

artykuł historyczny

Dawne obiekty wojskowe do wyburzenia na Stogach


Wiosną pełną parą ruszy budowa drugiego terminalu kontenerowego przy ul. Kontenerowej w Gdańsku. Inwestycja ma zapewnić rozwój portu i miasta. Zanim to jednak nastąpi, należało przeprowadzić wycinkę części lasów na Stogach i usunięcia samosiejek, co już wykonano, ale co ważniejsze - rozebrać też kilka dawnych obiektów militarnych. Dlatego postanowiliśmy je uwiecznić i pokazać, zanim staną się częścią historii.



Na końcu ul. Kontenerowej w Gdańsku trwają przygotowania do budowy drugiego terminalu kontenerowego, którego inwestorem jest spółka DCT Gdańsk. Nowy obiekt będzie usytuowany pomiędzy pirsem rudowym a istniejącym już terminalem zobacz na mapie Gdańska. Budowa terminalu ma ruszyć na wiosnę i ma potrwać 18 miesięcy. Nowy terminal, czyli DCT2, ma zostać ukończony w 2016 roku. Inwestycja warta jest ponad 250 mln euro.

By wybudować tak ważny gospodarczo obiekt inwestor musiał zlecić też przygotowanie terenu. W ramach tego zadania była przewidziana wycinka lasu, która dobiega końca, w rejonie ul. Kontenerowej, a także rozbiórka zachowanych dawnych bunkrów, schronów, a także obiektów militarnych. Z racji tego, że przeprowadzona wycinka lasów i usunięcie samosiejki odsłoniły wspomniane budowle, które zostaną rozebrane, postanowiliśmy je uwiecznić.

Obiekty militarne z różnych okresów

Wykonawca budowy terminalu wyburzy w sumie pięć obiektów. Większość z nich przez lata była rozkradana przez zbieraczy złomu lub też demolowana. Obiekty nieodnawiane przez lata nadgryzł ząb czasu.

Tylko dwa bunkry są w stanie zadowalającym. Pierwszy to jedyny ocalały spośród czterech identycznych obiektów, czyli stanowisko ogniowe 25 Baterii Artylerii Stałej. zobacz na mapie Gdańska (współrzędne: 54°23'9"N 18°42'8"E). Bliźniacze obiekty zostały rozebrane dekadę temu w trakcie budowy terminalu zbożowego. Kolejny w miarę dobrze zachowany w kształcie kopczyka obiekt to schron agregatu zobacz na mapie Gdańska (współrzędne: 54°23'07.4"N 18°42'09.6"E), który zasilał całą wspomnianą baterię w sytuacji wstrzymania dostaw energii.

Dlaczego właśnie w lasach na Stogach stanęła 25 Bateria Artylerii Stałej? Po II wojnie światowej uznano, że niezbędny jest proces tworzenia obrony gdańskiego wybrzeża. Dlatego utworzono w sumie kilkanaście baterii, które w większości znajdowały się nad Zatoką Gdańską. Zastosowana technologia wojskowa przy budowie 25 Baterii Artylerii Stałej była przestarzała już w momencie jej tworzenia i po zmianie strategii wojskowej zrezygnowano z niej na początku lat 70., a ostatecznie zaprzestano konserwować obiekty w 1977 r.

Przejdźmy teraz ok. 100 m na wschód - w rejon ul. Kontenerowej, gdzie znajdują się obiekty, po których niewiele już zostało, a muszą również zostać rozebrane. Pierwszy obiekt, który zostanie usunięty, to dawna Bateria Zatokowa zobacz na mapie Gdańska wybudowana w latach 1909-1913 (współrzędne: 54°23'01.9"N 18°42'17.9"E). Do tej pory pozostały po niej jedynie ruiny. W trakcie budowy pierwszego terminala DCT przecięto baterię na pół, by poprowadzić przez nią drogę - ul. Kontenerową. Teraz pozostaje inwestorowi rozebrać w całości jej elementy. Niewykluczone, że wykonawca natknie się tam też na pozostałości jeszcze starszej baterii nr 3 z lat 1897-1898, po której pod zwałami morskiego piachu zalegają ogromne betonowe płyty.

Kawałek dalej znajduje się fundament dawnego baraku zobacz na mapie Gdańska (współrzędne: 54°23'01.0"N 18°42'23.7"E), w którym prawdopodobnie przebywali wojskowi obsługujący baterię przed I i II wojną światową. Trudno nam było ustalić, jakie dokładnie było jego przeznaczenie. Ostatnim elementem, który zniknie z mapy jest dawna brama wjazdowa zobacz na mapie Gdańska na teren baterii (współrzędne:54°22'59.1"N 18°42'23.8"E). Pozostały po niej tylko trzy filary.

Rozlokowanie poszczególnych baterii w ramach Szlaku Fortyfikacji Nadmorskich w Gdańsku.
Rozlokowanie poszczególnych baterii w ramach Szlaku Fortyfikacji Nadmorskich w Gdańsku. mat. prasowe
Obiekty militarne z ochroną konserwatora, ale..

Tereny, na których stoją wspomniane obiekty przez lata znajdowały się w zarządzie gdańskiego portu. Co ważne, były one objęte ochroną konserwatorską, ale nie w pełnym zakresie. Co to oznacza?

- Ochrona wojewódzkiego konserwatora zabytków obejmowała pojedyncze obiekty na terenie, na którym będzie prowadzona inwestycja. Jednak obowiązywała ona do chwili wykorzystania go zgodnie z przeznaczeniem w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, czyli w tym przypadku budowy terminalu. Wystąpiliśmy o zgodę na rozbiórkę obiektów do konserwatora i taką otrzymaliśmy, z jednoczesną prośbą o dokładną inwentaryzację i dokumentację fotograficzną obiektów, które zostaną rozebrane. Archeolodzy, którzy z nami współpracują, wykonali dokładne studium poszczególnych zabudowań - podkreśla Jadwiga Grabowska, rzecznik prasowy DCT Gdańsk S.A.

Obecnie teren wyznaczony pod budowę nowego terminala jest wydzierżawiony spółce DCT Gdańsk przez gdański port.

Władze terminala wiedząc, że część obiektów będzie trzeba usunąć z placu budowy, włączyły się w proces promowania nadmorskich fortyfikacji, których jest wciąż mnóstwo w lasach na Stogach i znajdują się poza terenem samego terminala. M.in. z inicjatywy DCT Gdańsk ustawiona została tablica na gdańskich Stogach opisująca fortyfikacje. Terminal wspiera też miłośników historii, którzy dbają o pozostałe obiekty - sprzątają je.

Ponadto prowadzona jest dla nietoperzy zamieszkujących bunkry kompensacja, która zacznie się po okresie hibernacji, czyli na wiosnę. Do tego czasu schrony nie będą w żaden sposób naruszone właśnie dlatego, by nie budzić nietoperzy.

Zapasowy punkt kierowania ogniem BAS 25. Ten obiekt nie znajduje się na terenie budowy nowego terminala.
Zapasowy punkt kierowania ogniem BAS 25. Ten obiekt nie znajduje się na terenie budowy nowego terminala. fot. Łukasz Unterschuetz/Trojmiasto.pl
Zapasowy punkt kierowania ogniem zostaje

Najbardziej charakterystyczny obiekt militarny, który znajduje się na terenie Stogów, nie będzie rozebrany. Chodzi o zapasowy punkt kierowania ogniem zobacz na mapie Gdańska (współrzędne: 54°23'9"N 18°42'3"E). Obawy zgłaszali nam wielokrotnie czytelnicy. Położony jest on poza terenem inwestycji DCT Gdańsk.

Z racji faktu, że zapasowy punkt kierowania ogniem znajduje się na terenie portowym, dojście do niego jest utrudnione. Na tym obszarze nie mogą przebywać osoby postronne, teren jest pod ochroną Straży Ochrony Portu Gdańsk. Ponadto niemożliwe jest wejście na wieżę wspomnianego obiektu. By zniechęcić turystów do zwiedzania obiektu i jego dalszej dewastacji, wycięto stalowe schody na najniższym poziomie.

Zakaz wchodzenia obowiązuje także na teren budowy drugiego terminalu DCT.

Opinie (157) 8 zablokowanych

  • "Należało przeprowadzić wycinkę części lasów na Stogach, co już wykonano, ale co ważniejsze - rozebrać też kilka dawnych (12)

    A mi bardziej szkoda lasu niż starych betonowych rupieci.
    Co do portu. Niech się rozbudowuje. Tylko czy miasto z tego coś ma? Oby miało bo za coś muzea i stadiony trzeba utrzymać.

    • 53 85

    • kij ci w d*pę Alleluja ci*lu

      • 0 0

    • trochę rozsądku (5)

      Nie przesadzaj. Te bunkry są betonową pozostałością po czasach "komunistycznej świetności" i nic więcej. W wypadku innych zabytków (a nie pseudo ruin) - takich jak Bazylika Mariacka, Twierdza Wisłoujście, fortyfikacje na Westerplatte - trzeba je chronić niezależnie od tego, czy są "ładne", czy istotne z historycznego punktu widzenia (np. takie bunkry na Westerplatte ładne nie są, ale mają swoją niepodważalną wartość historyczną). Ale dajcie spokój betonowym klockom z lat '50 na Stogach - zburzyć to w cholerę.

      • 8 8

      • 50te lata?

        Bunkry ze Stogow nie pochodza z lat 50-tych tylko z poczatku XX wieku. Wiekszosc z nich powstala w latach 1903 - 1911 i rozciagaja sie do Gorek Zach. Takze uwazam, ze warto sie nad nimi troche zastanowic a nie od razu zakladac, ze trzeba je zniszczyc.

        • 3 0

      • Na razie jest tak że poniemieckie zabytki nawet bunkry to świętość polskie można niszczyć, burzyć pod byle pretekstem. Szczególnie to co powstało po II wojnie. Niemcy dbają o niemieckie Polacy też żarliwie dbają o niemieckie. Kto zadba o polskie? Jest w takiej postawie coś samobójczego.

        • 5 4

      • jakie znaczenie z punktu widzenia kultury i historii (1)

        Ma fakt ze obiekty są z lat 50tych ? Bo jeżeli w ten sposób segregujesz zabytki znaczy to ze nie znasz się na tym. Wiele obiektów z lat 50tych w tym militarnych jest unikatowa w skali kraju i zarazem są one ostatnim historycznie przykładem baterii altylerii nadbrzeżnej .

        • 11 3

        • BAS unikatowy? Przecież takich baterii wzniesiono kilkanaście na całym wybrzeżu. Do Redłowa wystarczy się przejechać, 3 z 4 stanowisk stoją, nawet z armatami jeszcze.

          • 5 0

      • bazylika mariacka...

        Gdyby komunistyczni urbanisci mieli takie podejscie jak ty, w Gdansku po wojnie nie byloby wiekszosci kosciolow...

        • 12 0

    • (3)

      Miasto nie ma nic. Porty to znana, szkodliwa obsesja ludzkości. W starożytności Rzym budował wielkie porty morskie i upadł.

      • 31 19

      • ...

        Co ty bredzisz chłopie. Porty to był zawsze impuls do rozwoju.
        Wolisz, żeby towary transportowane były statkami do portów niemieckich i do nas trafiały potem na tirach?

        • 2 0

      • (1)

        Niestety, to nie wszystko. Wielokrotnie się zdarzało, że statki wypływające z portów ulegały katastrofom morskim. Przypadek ?

        • 34 3

        • A czasem cos nawet wpływało do takiego portu

          a potem strzelało - samo zło.

          • 24 1

    • czy to prawda, ze w miejsce bunkrów na Westerplatte ma powstać nowe osiedle oraz galeria handlowa ??

      • 4 2

  • wieża obrotowa

    wieża obrotowa jako dzieciaki bawiliśmy się na niej jeden albo i dwóch siadało na kopule a reszta obracała ją jak najszybciej ciekawe czy jeszcze istnieje.Bunkry super zabawa jeden był taki że nie można było do niego wejść dalej bo strasznie śmierdziało gazem robiliśmy zawody który dalej dojdzie.Szkoda że to wszystko burzą

    • 0 0

  • Porażka

    Żeby niszczyć historię dla jakiegoś terminala. Ludzie tam walczyli i życie oddali a wy tak im sie za to odpłacacie? Wstyd. Ja tam mam duży sentyment do tych bunkrów, wierzy i do tych lasów ponieważ tam spędziłem większość swojego dzieciństwa.

    • 0 0

  • A można się było jakoś bronić przed ruskim desantem... (5)

    Szkoda obiektów skazanych na zapomnienie przez panów konserwatorów. Co zostanie z pięknego Gdańska gdy już zburzą wszystkie zabytki, gdy Pro - Las wytnie resztki lasów okalających Gdańsk i gdy dostawia nam spalarnię w Szadółkach?

    • 65 23

    • Przed ruskim to może nie, bo i nie było potrzeby takiej; ale przed amerykańskim...

      • 0 0

    • Albo można się bęszie bronić przed UPaińskim desantem ze Stiopką Banderą

      • 2 0

    • (2)

      Bazylika mariacka się wali a eksperci będą "chronić" kolejne ruiny

      • 18 6

      • (1)

        Chronić i jedno i drugie a nie wywalać kasę na stadion, ECS, TS i parę innych, łącznie blisko 25 mln rocznie.

        • 16 13

        • Oooo, temat kosztów stadionu i ECS-u jak widać boli PO-wiaków

          • 6 12

  • żenada

    nie sobie "ciężki sprzęt" skurczysyny połamią na tych murach!

    • 0 0

  • Gdańsk stary (4)

    Czy wy ludzie wariaci jesteście? Nic nie zostawiacie dla potomnych dla dalszego pokolenia, wszystko zburzyć i po kłopocie. Ludzie opanujcie się, co wy robicie z Gdańska.

    • 95 18

    • Gdańsk to żywe miasto nie skansen czy muzeum....

      • 0 0

    • gdańsk to jedna wielka BIEDRONKA

      • 1 1

    • bez przesady...

      To jest kawałek betonu postawiony przez komunę po wojnie... Co innego prawdziwe zabytki typu Twierdza Wisłoujście, fortyfikacje na Westerplatte - ale nie dajmy się zwariować betonowym klockom z lat '50, które "nie brały w niczym udziału", nie były polem godnych upamiętnienia wydarzeń...

      • 8 6

    • nie ludzie tylko Partia Obietnic, Obciachu itp... !!!

      wypraszam sobie!

      • 9 9

  • Martwa Wisła

    Ktoś wie kiedy otwierają tunel pod martwą wisłą?

    • 0 0

  • Na filmie widac wyraznie, ze

    te bunkry nie sa tak dawno nieuzywane. Na stanowisku ogniowym numer 1 ktos, jeszcze niedawno, palil ogien.
    Nadpalony pien drzewa jest tego niepodwazalnym dowodem.

    • 0 0

  • Szkoda... mogliby chociaż zrobić jakiś dzień otwarty i pozwolić tam wejść i obejrzeć to ostatni raz, walnąć przewodnika... skoro port tak przyjaźnie nastawiony do historii... a stać go na to!

    • 0 0

  • Pamietam

    Na Meduzie gralem mecze.Zle widze przyszlosc plazy na Stogach,stad moj wczesniejszy wpis. Niedlugo mieszkac bedziemy wsrod fabryk i betonow.A tak na narginesie- czy zyski z bazy kontenerowej wzbogacaja nasz budzet czy wyplywaja za granice.

    • 1 0

alert Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.