Zróbmy mozaikę zamiast muralu w tunelu na Wzgórzu

Iwo Rutka
13 marca 2026, godz. 15:00
Opinie (76)
Przykład mozaiki, która mogłaby upiększyć tunel na Wzgórzu św. Maksymiliana wygenerowana przez sztuczną inteligencję.

- Tunel na Wzgórzu to nie jest "zwykłe przejście podziemne", ale realna brama do nowoczesnego centrum Gdyni. Dlatego sposób, w jaki je zagospodarujemy, będzie wizytówką miasta na najbliższe dekady, a nie tylko doraźnym "upiększeniem" - pisze pan Iwo, sugerując stworzenie na jego ścianach trwałej mozaiki.




Które rozwiązanie estetyczne dla tunelu na Wzgórzu św. Maksymiliana uważasz za najlepsze?


Przypomnijmy:
  1. We wtorek informowaliśmy o konkursie na projekt i realizację muralu, który ma powstać na ścianie tunelu na Wzgórzu św. Maksymiliana, pod ul. Władysława IV i Al. Zwycięstwa.
  2. Pomysł pojawił się w 2024 r. w budżecie obywatelskim w sekcji jubileuszowych projektów związanych ze 100-leciem Gdyni i zyskał uznanie głosujących.
  3. Koszt przeznaczony na projekt i realizację to blisko 100 tys. zł.
  4. Mural zajmie 200 m kw. ściany tunelu.


Mural za blisko 100 tys. zł upiększy tunel na Wzgórzu św. Maksymiliana Mural za blisko 100 tys. zł upiększy tunel na Wzgórzu św. Maksymiliana

List otwarty mieszkańca ws. muralu w tunelu



Po publikacji artykułu trafił do naszej redakcji oraz urzędników i dzielnicowych radnych list otwarty mieszkańca ws. stworzenia w tunelu mozaiki, która mogłaby zastąpić lub uzupełnić pomysł na mural na ścianie.


Oto jego treść:

Tunel na Wzgórzu św. Maksymiliana to jedno z ważniejszych miejsc codziennej drogi wielu Gdynian - prowadzi do urzędu miasta, Parku Centralnego i nad morze, korzystają z niego zarówno mieszkańcy, jak i turyści. To nie jest "zwykłe przejście podziemne", ale realna brama do nowoczesnego centrum Gdyni. Dlatego sposób, w jaki je zagospodarujemy, będzie wizytówką miasta na najbliższe dekady, a nie tylko doraźnym "upiększeniem".

Lepszy pomysł? Trwała mozaika w duchu modernizmu i art déco



Jako mieszkaniec Gdyni chciałbym zwrócić uwagę władz miasta i organizatorów konkursu na mural na szerszy kontekst architektoniczny tego miejsca. Gdynia nie bez powodu promuje się jako miasto modernizmu, a jej śródmieście stara się o wpis na listę UNESCO właśnie ze względu na wyjątkowy modernistyczny układ urbanistyczny i architekturę. Skoro tak mocno opieramy swoją tożsamość na modernizmie, warto zadać pytanie: czy kolejne malowane graffiti jest najlepszą odpowiedzią na ten kontekst? Czy nie powinniśmy przynajmniej poważnie rozważyć wykonania w tym miejscu trwałej mozaiki w duchu gdyńskiego modernizmu i art déco?

Mozaika modernistyczna mogłaby wprost nawiązywać do tego, z czego Gdynia słynie: stylizowanych sylwet statków i portu, fal, promieni słońca nad modernistycznym "city", postaci budowniczych miasta, geometrycznych zygzaków i promienistych kompozycji charakterystycznych dla art déco. Tego rodzaju język plastyczny jest spójny z architekturą Gdyni z lat 20. i 30. XX wieku, a jednocześnie czytelny dla współczesnego odbiorcy. Tunel, którym idziemy z dworca czy spod urzędu w stronę morza, mógłby stać się żywą lekcją historii miasta z jego "złotego okresu".

Mozaika trwalsza i z większym szacunkiem do przestrzeni publicznej



Nie chodzi tylko o estetykę, ale także o trwałość i szacunek do przestrzeni publicznej. Klasyczny mural na tynku, choć efektowny na początku, stosunkowo szybko ulega zniszczeniu: blaknie od wilgoci i brudu, jest podatny na wandalizm, wymaga odświeżania. Mozaika z odpowiednio dobranych materiałów (np. ceramika, gres, szkło) i dobrze wykonana jest o wiele trwalsza - potrafi przetrwać dziesięciolecia, zachowując czytelność przekazu. Przy tak reprezentacyjnym miejscu, używanym codziennie przez tysiące osób, inwestycja w trwałą formę wydaje się logicznym wyborem.
Tunel na Wzgórzu św. Maksymiliana ma potencjał stać się czymś więcej niż tylko "odmalowanym" przejściem - może być współczesnym, ale zakorzenionym w tradycji, dziełem sztuki użytkowej na miarę miasta modernizmu.

Mam wrażenie, że obecna dyskusja o tunelu często sprowadza się do prostego przeciwstawienia: "ładny mural" kontra "brzydkie, żółte ściany". Tymczasem prawdziwe pytanie brzmi: co w tym miejscu naprawdę buduje charakter Gdyni jako miasta modernizmu? Jaką wiadomość wysyłamy ludziom, którzy idą tędy z dworca w stronę urzędu i Parku Centralnego - czy pokazujemy im miasto świadome swojej architektury i dziedzictwa, czy raczej kolejną, łatwo wymienialną powierzchnię pod malunek?

Tunel na Wzgórzu może być dziełem sztuki



Dlatego apeluję do władz miasta, organizatorów konkursu oraz środowiska architektów i plastyków o poważne rozważenie wariantu mozaiki modernistycznej zamiast (lub obok) klasycznego muralu. Taki projekt powinien powstawać przy merytorycznym udziale architekta lub konserwatora, tak aby harmonijnie wpisał się w modernistyczny charakter Gdyni i standardy kształtowania przestrzeni publicznej.

Tunel na Wzgórzu św. Maksymiliana ma potencjał stać się czymś więcej niż tylko "odmalowanym" przejściem - może być współczesnym, ale zakorzenionym w tradycji, dziełem sztuki użytkowej na miarę miasta modernizmu.


Nie wszystkim mieszkańcom jest obojętne, jak wygląda ich codzienny spacer nad morze. Liczę, że mój głos stanie się impulsem do szerszej debaty i że w procesie decydowania o ostatecznym kształcie tego miejsca znajdzie się przestrzeń na poważną rozmowę o mozaice w stylu gdyńskiego modernizmu.

Załączam grafikę poglądową, wygenerowaną przez AI. To zachwyca o wiele bardziej i skłania do refleksji niż kolejny mural. A z całą pewnością konkurs dla artystów przyciągnie ich uwagę i uwolni znacznie ciekawsze pomysły na mozaiki w tej przestrzeni.

Quiz Topografia Trójmiasta. Czy znasz te miejsca? Średni wynik 58%

Topografia Trójmiasta. Czy znasz te miejsca?

Rozpocznij quiz

Raport: Różnica między Art deco a Secesją jest banalna

22:14 13 MARCA
"Mozaika w stylu art deco". Tak dla przypomnienia, żeby nikt nie mylił Art deco z Art nouveau, bo to są dwa różne style, i trzeba być nieukiem żeby nie widzieć różnicy.

Czym jest Art nouveau? To jest styl występujący także pod nazwą Jugendstil. On charakteryzuje się dużą ilością ornamentów, łukowatymi oknami i często wieżyczkami. Jest w sumie podobny do historyzmu, lecz bez elementów gotyckich, czy ala kościelnych.
Wiedeń, Berlin (przedwojenny), Ryga, Monachium, ale też nasze: Poznań, czy Sopot - tam Jugendstilu jest dużo. To jest nasz styl, aryjski.

Art deco z kolei jest typowy dla dwudziestolecia międzywojennego. To jest styl już taki bardziej wchodzący w modernizm. Proste bryły i trochę dekoracyjności. To są te wszystkie klasyczne wieżowce w NYC, te takie trumpowskie. Empire State Building też jest w stylu Art deco. Do nowoczesnej, lewicowej Gdyni ten styl akurat pasuje.
Zobacz więcej
"Mozaika w stylu art deco". Tak dla przypomnienia, żeby nikt nie mylił Art deco z Art nouveau, bo to są dwa różne style, i trzeba być nieukiem żeby nie widzieć różnicy.

Czym jest Art nouveau? To jest styl występujący także pod nazwą Jugendstil. On charakteryzuje się dużą ilością ornamentów, łukowatymi oknami i często wieżyczkami. Jest w sumie podobny do historyzmu, lecz bez elementów gotyckich, czy ala kościelnych.
Wiedeń, Berlin (przedwojenny), Ryga, Monachium, ale też nasze: Poznań, czy Sopot - tam Jugendstilu jest dużo. To jest nasz styl, aryjski.

Art deco z kolei jest typowy dla dwudziestolecia międzywojennego. To jest styl już taki bardziej wchodzący w modernizm. Proste bryły i trochę dekoracyjności. To są te wszystkie klasyczne wieżowce w NYC, te takie trumpowskie. Empire State Building też jest w stylu Art deco. Do nowoczesnej, lewicowej Gdyni ten styl akurat pasuje.
Zobacz więcej
Iwo Rutka

Miejsca

Opinie wybrane

Wszystkie opinie (76)

alert Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

Najczęściej czytane