Fakty i opinie

Zwiedź z nami klasztor sióstr brygidek w Oliwie

artykuł historyczny

Zwiedź z nami Dwór II przy ul. Polanki w Gdańsku

Pierwotnie mieściły się tutaj rezydencje gdańskich patrycjuszy. W kolejnych wiekach ulokowano w nim m.in. dom starców i jednostkę wojskową, a w latach 90. klasztor sióstr brygidek i centrum ekumeniczne. Tak w wielkim skrócie przedstawia się historia Dworu II, zwanego także Krynicą, który znajduje się przy ul. Polanki 124Mapka w Oliwie. Do artykułu załączamy film, dzięki któremu można zwiedzić to niezwykłe miejsce.



Jak dobrze znasz Oliwę?

znakomicie, znam zarówno jej topografię, jak i historię 22%
topografię znam dość dobrze, a historię szczątkowo albo wcale 44%
bardzo słabo znam Oliwę 34%
zakończona Łącznie głosów: 658
Przez kilka stuleci ul. Polanki była głównym traktem, który łączył Oliwę z Wrzeszczem, a dalej z Gdańskiem. W XVII stuleciu, na skraju ciągnącego się wzdłuż ulicy lasu, gdańscy patrycjusze budowali dwory, czyli okazałe, podmiejskie rezydencje, wokół których urządzano parki.

Łącznie powstało osiem rezydencji, które ponumerowano później cyframi rzymskimi, według ich położenia względem Oliwy, stanowiącej wówczas klasztorną wieś opactwa cystersów.

Tłumacząc ten klucz w bardziej obrazowy sposób: numer pierwszy przypadł temu dworowi, który znajdował się najbliżej Oliwy, zaś ostatni dworowi położonemu najdalej od jej rogatek. Do czasów współczesnych przetrwało pięć dworów (numery I-V), jeden dwór zachował się częściowo (numer VI), zaś po dwóch nie ma dziś żadnego śladu (numery VII i VIII).

Klasycystyczny pałac na pocztówce z początku XX wieku.
Klasycystyczny pałac na pocztówce z początku XX wieku. źródło: fotopolska.eu

Największy dwór przy ul. Polanki



Największym spośród dworów przy ul. Polanki był Dwór II, noszący także nazwę Krynica (niem. Quellbrunn). Pochodzi ona od strumienia - czyli krynicy - który zasila okoliczne stawy. Najstarszy wzmianka o rezydencji pochodzi z 1631 r., gdy jej właścicielem był niejaki Johann Wagner. Z biegiem lat wielokrotnie przechodziła ona z rąk do rąk.

Spośród nazwisk kolejnych właścicieli na szczególną uwagę zasługuje kupiec Ignacy Mathy, który nabył posiadłość w latach 40. XVIII stulecia. To właśnie za jego czasów nadano jej formę, w której przetrwała do dziś. Kupiec zlecił wzniesienie na fundamentach starego dworu nowego, piętrowego pałacu, któremu nadano klasycystyczną formę, oraz budynków gospodarczych. Ponadto, posiadłość została ozdobiona cyklem rzeźb, które wyszły spod dłuta Johanna Heinricha Meissnera.

Warto wspomnieć, że Meissner był jednym z najsłynniejszych rzeźbiarzy w tej części Europy. Jego dzieła zdobiły m.in. wnętrza kościołów Mariackiego, św. Jana czy św. Trójcy. Był on także autorem rzeźby polskiego króla Augusta III Sasa, która została ustawiona we wnętrzu Dworu Artusa w 1755 r. i zaginęła pod koniec II wojny światowej.

Jeden z budynków zespołu dworskiego, w którym mieściła się kantyna wojskowa. Fotografia została wykonana w 1977 r.
Jeden z budynków zespołu dworskiego, w którym mieściła się kantyna wojskowa. Fotografia została wykonana w 1977 r. źródło: fotopolska.eu

Przed wojną dom starców, po wojnie jednostka wojskowa



W 1827 r. Dwór II został zakupiony przez Generalną Dyrekcję Towarzystwa Handlu Morskiego, jednak już w 1833 r. został odkupiony na potrzeby Zakładu Pracy i Ubogich, przekształconego z czasem w dom starców. W związku z tym, na terenie posiadłości założono niewielki cmentarz, na którym chowano zmarłych pensjonariuszy. Po ich mogiłach nie ma dziś żadnego śladu, a jedyną pamiątką po nekropolii jest położona pod lasem murowana kostnica.

Przytułek funkcjonował do końca II wojny światowej. Wkrótce po włączeniu Gdańska w granice Polski, w Dworze II została ulokowana jednostka wojskowa Marynarki Wojennej, która funkcjonowała do początku lat 90. W tym okresie wybudowano dwa budynki, które przesłoniły widok na Dwór II od strony ul. Polanki.

Wizyta papieża Jana Pawła II



Wkrótce po likwidacji jednostki, w 1992 r. wojewoda gdański Maciej Płażyński przekazał popadająca w ruinę posiadłość Archidiecezji Gdańskiej, z przeznaczeniem na działalność charytatywną i oświatowo-wychowawczą. Po gruntownym remoncie w 1998 r. otwarto tu dom zakonny sióstr brygidek oraz Międzynarodowe Centrum Ekumeniczne. Rok później kompleks został poświęcony przez papieża św. Jana Pawła II, który gościł tutaj podczas ósmej pielgrzymki do ojczyzny. Natomiast w 2001 r. oddano do użytku nowy, trzypiętrowy budynek domu zakonnego.

Czytaj również: Wyremontowano największy z Dworów Oliwskich przy Polankach

- Metropolita Gdański, ks. abp Tadeusz Gocłowski przekonuje Przełożoną Generalną Zakonu Najświętszego Zbawiciela św. Brygidy, Matkę Teklę Famiglietti do misji budowania Klasztoru i Centrum Ekumenicznego. Zakon staje się właścicielem nieruchomości, a ks. prałat Henryk Jankowski zostaje głównym budowniczym zespołu pałacowo-klasztornego. Pałac klasztorny i kaplica są gotowe w 1999 r. na przyjęcie Ojca Świętego Jana Pawła II, który odwiedza centrum i kaplicę po mszy św. na Hipodromie sopockim - czytamy na stronie internetowej sióstr brygidek.

Opinie wybrane


wszystkie opinie (181)

alert Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

Najnowsze

więcej artykułów »