Jakie są urlopowe i plażowe zwyczaje Polaków? Od dmuchanych flamingów, po odgradzanie się na plaży, przez rywalizację o najlepsze miejsce. Zachowania urlopowiczów co roku zaskakują i bawią, ale co tak naprawdę kryje się za zjawiskiem parawaningu i innymi wakacyjnymi obyczajami? Na to pytanie odpowiada dr Małgorzata Osowiecka-Szczygieł, psycholożka z Wydziału Psychologii Uniwersytetu SWPS w Sopocie.
Parawaning - dlaczego odgradzamy się od innych?
tak, bardzo często coś mi nie pasuje
10%
raczej nie, ale jeśli coś mi bardzo przeszkadza, staram się to zmienić
34%
nie, na wakacjach skupiam się tylko na odpoczywaniu czy zwiedzaniu
56%
"Parawaning" już kilka lat temu na dobre zadomowił się w wakacyjnym słowniku Polaków. To popularne zjawisko, zwłaszcza nad Bałtykiem, gdzie co roku parawany stają się integralną częścią krajobrazu plażowego.
Coraz częściej jednak parawany zamiast chronić od wiatru, chronią od... innych plażowiczów.
- Symbolicznie może to być sposób na odgrodzenie się od świata, nie tylko piasku czy wiatru, ale też innych ludzi, ich wyglądu, obecności, gestów - wylicza dr Małgorzata Osowiecka-Szczygieł, psycholożka z Wydziału Psychologii Uniwersytetu SWPS w Sopocie.Według niej parawan czy coraz częściej namiot staje się namiastką prywatności w miejscu pełnym innych ludzi, której wiele osób tak bardzo potrzebuje.
- Na plażę przecież może przyjść absolutnie każdy, w każdym wieku i o jakichkolwiek poglądach, wyglądający naszym zdaniem bardzo atrakcyjnie albo zupełnie niechlujnie, zachowujący się cicho i spokojnie albo rubasznie i w sposób przekraczający wszelkie społeczne normy. Ten dyskomfortowy brak kontroli nad sytuacją plażowania, która ma być przecież przyjemna, można przywrócić na różne sposoby - przekonuje dr Małgorzata Osowiecka-Szczygieł.
Czy można spać na plaży w Trójmieście? Na śpiwór czasem "przymkną oko"
Próba dopasowania się do innych na plaży?
Zdaniem ekspertki parawaning może być próbą dopasowania się do innych osób. I choć zdarza się, że budzi kontrowersje, a nawet zazdrość, to nie zniechęca ono turystów do tłumnego odwiedzania polskich plaż.
- Wspólne plażowanie to bardzo interesujące doświadczenie: przywołuje poczucie tradycji, wspólnoty, a także specyficznego "rytmu" lata, który ma swoje miejsce w zbiorowej świadomości. Dla niektórych wyjście na plażę rozpoczyna okres wakacyjny, dla innych jest formą odreagowania codziennego stresu, a dla jeszcze innej grupy bywa miejscem spotkań romantycznych czy tych związanych ze świętowaniem, np. urodzin. Wszystkie te doświadczenia są w jakimś sensie rytualne, wiążą się z nowym początkiem, cyklem życia, wspólnym kontemplowaniem rzeczywistości - wyjaśnia dr Małgorzata Osowiecka-Szczygieł.
Z Gdańska do Stambułu polecimy LOT-em od stycznia 2026 r.
Kto pierwszy, ten lepszy
Jak zauważa psycholog, turyści nie tylko na plaży rywalizują o najlepsze miejsce, podobnie jest przy basenie, w cieniu czy bliżej baru. Rezerwowanie leżaków przy hotelowych basenach skoro świt wciąż jest praktykowane.
Czy podczas wakacji jesteśmy skłonni do bardziej skrajnych zachowań - zarówno tych asertywnych, jak i egoistycznych? Zdaniem ekspertki to kwestia rozróżnienia na "ja publiczne" i "ja prywatne".
- "Publiczne ja" będzie bardziej wrażliwe na ocenę i zaprezentuje się tak, jak "się powinno" czy "wypada", a to prywatne - na wakacjach - będzie raczej bardziej otwarte, elastyczne i swobodne, może przez to bardziej prawdziwe. Urlop umożliwia aktywowanie się raczej naszej swobodnej części tożsamości: zwłaszcza na wyjazdach za granicą nie jesteśmy "u siebie", nikt nas nie zna i nie będzie potem powtarzał, że zrobiliśmy to i tamto, zachowaliśmy się tak i tak czy nie wyglądaliśmy tego dnia "jak zawsze". Taka swoboda zazwyczaj nam sprzyja, otwiera, zdejmuje presję z barków. Nie tylko uczy, jak można inaczej, ale też, jak bez typowych dla nas obaw walczyć o siebie, swoje miejsce w świecie, prywatność, wartości. To rzeczywiście może prowadzić do skrajnych zachowań - nie dlatego, że jakieś miejsce w magiczny sposób na nas wpływa. Ono jest przede wszystkim nowe, nieznane i nieobciążone aż tak bardzo presją autoprezentacji jak codzienne życie, w którym wchodzimy w zazwyczaj ustaloną, wygodną i dobrze nam znaną rolę. W takich sytuacjach zachowania asertywne czy egoistyczne będą poszukiwaniem siebie, sprawdzeniem własnych możliwości i cudzych reakcji w bezpiecznych okolicznościach. Być może to właśnie na urlopie okaże się, że możemy walczyć o swoje bez lęku i całkiem nieźle nam to wychodzi? - przekonuje Małgorzata Osowiecka-Szczygieł, psycholożka z Wydziału Psychologii w Sopocie Uniwersytetu SWPS.
Dokąd na pyszną smażoną flądrę tuż przy plaży?
All inclusive, czyli wysokie wymagania na urlopie?
Według psycholożki powody takiego zachowania są bardzo indywidualne. Bywa, że robimy tak z praktycznych względów - skoro decydujemy się na urlop all inclusive, a nie np. survival pod chmurką, chcemy mieć wszystko dostępne, na już, bezproblemowo i na życzenie. Dlaczego mielibyśmy świadomie godzić się na większy dyskomfort, skoro przy basenie nie tylko jest najmilej, ale też i najbliżej wody?
- Wielu z nas ma bardzo wysokie wymagania wobec urlopu i siebie na wyjeździe. Leżak nieco dalej od basenu, widok z okna na inny budynek, brak codziennego sprzątania w pokoju hotelowym czy - naszym zdaniem - brzydko układające się włosy potrafią doprowadzić do szewskiej pasji. Dzieje się tak dlatego, że na co dzień pracujemy bardzo ciężko i znosimy wiele niewygód, dostosowujemy się do rzeczywistości i bierzemy na swoje barki naprawdę wiele. Kiedy pojawia się wizja wypoczynku i oddechu, pragniemy, żeby było jak w bajce, spokojnie i intymnie - mówi dr Małgorzata Osowiecka-Szczygieł.Choć ekspertka w takim podejściu nie widzi nic niestosownego, zaleca jednak, by nauczyć się odpuszczać wtedy, gdy rzeczywistość nieco odbiega od ideału.
Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. 
