Twierdza w Wisłoujściu - usadowiona tuż przy kanale portowym - strzegła Gdańska od strony morza. Do XVI w. znajdowała się bezpośrednio przy morskim brzegu. Na skutek twórczej działalności wód morskich i Wisły uformowany został półwysep Westerplatte, który oddzielił ją od morza. Ongiś jednak w mury fortecy biły morskie fale, a na jej wieży płonął ogień wskazując drogę statkom zmierzającym do gdańskiego portu. Stąd też tradycyjna nazwa twierdzy - Latarnia.
Zabytek ma już ponad pięćset lat. Zbudowany został według wzorów holenderskich, ale o jego unikatowym charakterze stanowi różnorodność stylów architektonicznych nawarstwiających się na przestrzeni wieków.
Twierdza w Wisłoujściu jest unikatowym przykładem stosunkowo dobrze zachowanego portowego zespołu obronnego z pierwszej połowy XVII wieku. Twierdza owa była świadkiem wielu ważnych dla historii Polski i Gdańska wydarzeń. Szturmował ją król Stefan Batory, stąd wyruszyły okręty króla Zygmunta II Wazy w zwycięski, jak się okazało, bój pod Oliwą Twierdza broniła legalnie wybranego króla Stanisława Leszczyńskiego, sprawiła też wiele kłopotu Polakom, którzy wraz z Napoleonem odbijali Gdańsk z rąk Prusaków.
Oddział Twierdza w Wisłoujściu gromadzi zbiory na temat historii tej unikatowej w sali światowej fortyfikacji, jej licznych funkcji w powiązaniu z szeroko pojętym systemem obronnym miasta i funkcją portową.
Obiekt zwykle jest zamknięty dla zwiedzających ze względu na trwające prace remontowo-konserwatorskie. Pełne otwarcie Oddziału Twierdza w Wisłoujściu nastąpi po zakończeniu rewaloryzacji Fortu Carre i adaptacji na cele muzealno-turystyczne. W ramach inicjatywy World Monument Watch (Światowy Program Ochrony Zabytków) raz na dwa lata publikuje się listę stu najbardziej zagrożonych zabytków na świecie, których
utrata stanowiłaby niepowetowaną stratę dla ludzkości. Na liście, obejmującej zamierzenia na lata 2000-2001, znalazła się m.in. znajdująca się pod zarządem Muzeum Historycznego Miasta Gdańska
Twierdza w Wisłoujściu.
Obiekt prezentowany w
Przewodniku po Trójmieście.
)
)
