Dwór Artusa w Gdańsku znajduje się nie opodal Ratusza Głównego Miasta w pierzei północnej. Jest jednym z dziesięciu obiektów, które powstały nad Bałtykiem od początku XVI w. i jedynym zachowanym w tak oryginalnym stanie do końca XX w.
Mit o królu Arturze i rycerzach okrągłego stołu odpowiadał bogatym mieszczanom gdańskim, naśladującym feudalne obyczaje rycerstwa. W Dworze stworzono centrum życia towarzyskiego, ujętego w szczegółowe przepisy. Odbywały się tu spotkania, biesiady, wesela, a także grano sztuki teatralne. Od 1742 r. służył również jako giełda. Budynek dworu wzniesiono w latach 1476-1481.Odbudowę, po zniszczeniach drugiej wojny światowej, zakończono w 1997 r. Wielką, gotycką halę dworu wypełniono dziełami sztuki fundowanymi przez bractwa Dworu Artusa od XV do XIX w.
W skład zespołu muzealnego Dworu Artusa wchodzi także patrycjuszowska kamienica z historycznym wnętrzem, zw. Sienią Gdańską, której wystrój pochodzi z przełomu XVII i XVIII w. Obecnie Dwór Artusa gromadzi zbiory ilustrujące dzieje i funkcje całego zespołu na tle życia gospodarczego i publicznego miasta, formowanie się kultury świeckiej gdańskiego mieszczaństwa.
W Dworze Artusa podejmowane są współcześnie (podobnie, jak w czasach jego największej świetności) najwybitniejsze osobistości odwiedzające Gdańsk, np. monarchowie i prezydenci państw.
PANIENKA Z OKIENKA
Codziennie o godzinie 13.03 (w sezonie letnim od 1 czerwca do 15 września dodatkowo o 15.03 i 17.03) ze szczytowego okna kamienicy przylegającej do Dworu Artusa - Nowego Domu Ławy wygląda do przechodniów postać wyobrażająca XVII-wieczną młodą gdańszczankę. Autorem projektu figury jest Ewa Topolan, artysta, rzeźbiarz wywodząca się z Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku. Konstruktorem mechanizmu jest Tadeusz Nowosielski.
Pomysł nawiązuje do powieści Jadwigi Łuszczewskiej - Deotymy (1834-1908) ,,Panienka", opublikowanej po raz pierwszy w 1893 roku w Warszawie. Drugie wydanie pod zmienionym tytułem "Panienka z okienka" ukazało się w 1898 roku. W 1959 roku powstała teatralna, a w 1964 roku filmowa adaptacja powieści. Ten ,,starodawny romansik' powstał po podróży 24-letniej Deotymy z rodzicami Wisłą do Gdańska w 1858 roku. Efektem była fascynacja naszym miastem i jego historią. W powieści Deotyma zawarła niezwykle sugestywnie koloryt Gdańska, a przede wszystkim postać młodej gdańszczanki Hedwigi, wyglądającej przez okno wspaniałej kamienicy, w ,,romansiku' nazywanej Bursztynowym Domem.
Od chwili wydania, wielokrotnie wznawiana powieść stała się wręcz ,,obowiązkową' lekturą kolejnych pokoleń Polaków, którzy w ten sposób wyrażali swój niezwykle uczuciowy związek z najsławniejszym polskim miastem-portem. Wielu z nich odwiedzając Gdańsk nadaremnie poszukiwało Bursztynowego Domu i okienka.
Jak pisze prof. Jerzy Samp: ,,Wiele razy, przyglądając się baczniej gdańskim kamieniczkom próbowałem odnaleźć owo jedno jedyne, najprawdziwsze okrągłe małe okienko". Jednak do kontynuacji poszukiwań kamienicy i okna zachęcały również ostatnie zdania powieści: ,,A że mieszkańcy Gdańska słyną z poszanowania dla zabytków przeszłości, więc kto wie, może i ta pamiątka jeszcze się u nich przechowała? Może do dziś dnia panienka z okienka tam wygląda i tęsknie czeka, i wypatruje, czy raz jeszcze nie pojawi się przed nią marynarz od puckiej floty". Przytoczone zdania, zamykające powieść, brzmiące prawie jak testament autorki, zawierają jednocześnie gotowy scenariusz i sugestie dalszej popularyzacji - obecnie ponad 100-letniej już legendy i stworzenia nowego jej materialnego wcielania.
Inauguracja pokazów 'Panienki z okienka' odbyła się 1 czerwca 2001 roku. Towarzyszy im melodia Martiniego il Tedesco 'Plasir d'amour, wygrywana na carillonie Ratusza Głównego Miasta.
W 2002 roku Muzeum Historyczne Miasta Gdańska otrzymało I nagrodę - Sybillę w Konkursie na Wydarzenie Muzealne Roku 2001 - Sybilla 2001 za program edukacyjno-promocyjny 'Panienka z okienka'.
GODZINY OTWARCIA
poniedziałek 11 - 15 (dzień wolnego wstępu) wejście co pół godziny
wtorek - sobota 10 - 18
niedziela 11 -18
Ceny biletów:
10 zł - pełnopłatny
5 zł - ulgowy
*Rodzinny bilet wstępu - 20 zł (przysługuje rodzinie składającej się max. z 8 osób, w tym: dwóch osób dorosłych i sześciorga dzieci)
*Zbiorowy bilet wstępu (dla grup 8-50 osób, zwiedzający mają prawo do zakupu biletu o 1 zł taniej)
LEKCJE MUZEALNE
Muzeum Historyczne Miasta Gdańska zaprasza przedszkolaki, uczniów szkół podstawowych, gimnazjalnych oraz szkół ponadgimnazjalnych na spotkania muzealne organizowane w Ratuszu Głównego Miasta (ul. Długa 46/47), Dworze Artusa (ul. Długi Targ 43/44), Domu Uphagena (ul. Długa 12), Muzeum Bursztynu (Targ Węglowy 26) oraz Muzeum Poczty Polskiej (ul. Obrońców Poczty Polskiej 1-2).
Lekcje prowadzone są od 15 września 2010 roku do końca czerwca 2011 roku przez cztery dni w tygodniu: od wtorku do piątku o godzinie 9:30. Koszt przeprowadzenia lekcji wynosi 8 zł od dziecka (6 zł klasy integracyjne). Opłata edukacyjna dotyczy udziału w zajęciach dydaktycznych i jest pobierana niezależnie od wieku uczestników, a także w dzień wolnego wstępu.
Chęć uczestnictwa w lekcji prosimy zgłaszać najpóźniej 2 tygodnie przed planowaną wizytą wraz z tematem zajęć, adresem i telefonem szkoły, klasą, a także nazwiskiem nauczyciela lub opiekuna. W zajęciach może brać udział tylko jedna klasa (max 25 osób). Prosimy o punktualne przychodzenie na zajęcia - grupa spóźniona ponad 15 minut może nie zostać przyjęta. W przypadku rezygnacji z zamówionej lekcji prosimy o wcześniejszą informację telefoniczną.
Zgłoszenia na lekcje:
Dział Edukacji, Promocji i PR-u.
tel: 58 7679150, 7679172, 7679135
e-mail: edukacja@mhmg.gda.pl
lub z odpowiednim pracownikiem, jeśli podano numer telefonu.
PRZEDSZKOLA
· SPOTKANIE Z PANIENKĄ Z OKIENKA - dzieci poznają Panienkę
z okienka i jej historię. Dowiadują się, jakie ubiory były modne w jej czasach, projektują strój dla Panienki, następnie dobierają jej części garderoby. Naśladują też zabawy XVII-wiecznych Gdańszczan. Podczas pogawędki o kolorach poznają nowy odcień - karmazyn. Zabawa odbywa się w przestrzeni Sieni Gdańskiej oraz Wielkiej Hali Dworu Artusa
· GDAŃSK OCZYMA DYLA SOWIZDRZAŁA - przygotowane z myślą
o najmłodszych spotkanie ze sławnym wesołkiem, który poprzez gry i zabawy ukazuje bogactwo dawnego Dworu Artusa jako miejsca spotkań kupców oraz wielkość gdańskiego portu i życie żeglarskiej braci.
SZKOŁY PODSTAWOWE KLASY I - III
· DYL NA TROPIE SMOCZYCH ŁAP - przedstawienie dziejów Bractw św. Jerzego
i św. Rajnolda w Dworze Artusa. Opowieści o rycerzu i księżniczce, budowie zamku
i jego obronie, smokach i dinozaurach. Zajęcia prowadzi Dyl Sowizdrzał, który przygotował dla dzieci zabawy ruchowe i plastyczne.
· MALBORSKIE PSOTY SOWIZDRZAŁA - historia Ławy Malborskiej w Dworze Artusa. Dyl przedstawia dzieje Zakonu Krzyżackiego, opowiada o swoich psotach
i przygodach w Malborku. Dzieci wspólnie z prowadzącym tworzą tajne hasła, rozpoznają głosy swoich rówieśników. Na koniec Dyl uczy dzieci fruwać i odlatuje po nagrody dla uczestników :)
· DYL KAPITANEM MAJTKÓW - wspólna przygoda, podczas której młodzi majtkowie wkradają się wraz z Dylem w towarzystwo gdańskiego Bractwa Żeglarzy. Sowizdrzał opowiada o swoich ciekawych przygodach i z każdego majtka robi kapitana.
· JAK DYL TRESOWAŁ ZWIERZĘTA - jakie zwierzęta mieszkają w Dworze Artusa i czy można je oswoić? Czy każda istota żyjąca na ziemi reaguje na grę Orfeusza?
Na te pytania odpowie znany w świecie treser zwierząt - Dyl Sowizdrzał.
· PRZYGODY SĘDZIEGO SOWIZDRZAŁA - czyli opowieść o tym, kto i jak sprawiedliwość w Gdańsku wymierzał. Dzieci poznają dawne prawo obowiązujące
w Gdańsku, które niekiedy było bardzo surowe. Dyl Sowizdrzał opowiadając swoje przygody przyznaje się, jakie nauczki/kary dawał niegrzecznym ludziom.
· DYL NA BARANA, CZYLI Z LUBEKI DO GDAŃSKA - wspólna podróż,
w trakcie której dzieci przemierzają basen Morza Bałtyckiego, wcielając się w rolę dawnych kupców. Ich przewodnikiem jest właściciel wielkiej faktorii czyli Dyl Sowizdrzał. Bohater zna też niezwykłe historie biblijne związane z wystrojem ławy św. Krzysztofa.
· ŚLADAMI KRÓLA ARTURA - przygoda z samym królem Arturem lub z którymś
z jego rycerzy. Uczniowie mają okazję przeżyć fascynującą przygodę, chłopcy wcielają się w rycerzy, a dziewczynki zostają księżniczkami. Na dzieci czeka m.in. turniej rycerski i malowanie herbów.
· RYCERZE NA URLOPIE - Na podstawie kopii przedmiotów codziennego użytku, strojów i uzbrojenia rycerskiego, dzieci poznają elementy kultury materialnej i życia w średniowieczu. Rycerskie łamigłówki, zabawy plastyczne i pełne humoru opowieści dla małych rycerzy i dam dworu.
SZKOŁY GIMNAZJALNE I PONADGIMNAZJALNE
· LEGENDY I TRADYCJE ARTURIAŃSKIE W DWORZE ARTUSA - rozwój mitu arturiańskiego i tradycji Okrągłego Stołu w Europie między XII a XVII wiekiem, na przykładzie Ław Dworu Artusa w Gdańsku. Ideał rycerza, turnieje rycerskie. [prowadzący: Krzysztof Jachimowicz, Dwór Artusa, tel. 58 76 79 189]
· HISTORIA DWORU ASTUSA - dzieje Wielkiej Hali oraz bractw zasiadających w Ławach . Od Króla Artura d salonu gdańskich elit. [prowadzący: Rafał Jasko, Dwór Artusa, 58 76 79 189]
· LEGENDY I OPOWIEŚCI GDAŃSKIEGO DWORU ARTUSA - ciekawe historie związane z przeszłością Dworu Artusa. Historia obrazu "Sąd ostateczny" Antoniego Moellera, klątwa niewolnika w modelu Feluki, Dyl Sowizdrzał oraz historia smoczego zęba. [prowadzący: Rafała Jasko, Dwór Artusa, tel. 58 76 79 189]
· MOTYWY CHRZESCIJANSKIE W DWORZE ARTUSA - historie starego testamentu jako moralitety, święci - patroni bractw, katolicyzm i protestantyzm na podstawie ikonografii zawartej w dziełach Wielkiej Hali Dworu Artusa. [prowadzący: Krzysztof Jachimowicz , Dwór Artusa, 58 76 79 189]
· ICONOGRAPHIAE ANTIQUE - antyk rzymski i mitologia grecka we wnętrzach Dworu Artusa - poznanie i rozpoznanie motywów ikonograficznych nawiązujących do starożytności.
[prowadzący: Izabela Jastrzembska-Olkowska, Dział Sztuki, tel. 58 76 79 163]
· MENNICA GDAŃSKA- zapoznanie uczniów z typami monet bitymi w mennicy gdańskiej od XII do XVIII wieku, przedstawienie technik wytwarzania stempli do bicia monet, praca mincerza w dawnej mennicy oraz nowoczesnymi metodami wytwarzania monet, samodzielne projektowanie własnej monety. [prowadzący: Tomasz Olkowski, Dział Sztuki, tel. 58 76 79 163]
· PROTESTANCKA WYMOWA MALOWIDEŁ - w Wielkiej Hali Dworu Artusa
i Sali Czerwonej Ratusza Głównego Miasta - wprowadzenie w problematykę reformacji oraz ikonografii protestanckiej. [prowadzący: Anna Kubera, Dział Sztuki, tel. 58 76 79 163]
HISTORYCZNE URODZINY
Zapraszamy wszystkie dzieci w wieku od 5 do 12 lat wraz z przyjaciółmi,
do przeżycia niezwykłych urodzin w zabytkowych wnętrzach Muzeum Historycznego Miasta Gdańska. Czekają tu na Was postacie opowiadające ciekawe historie i zapraszające do wspólnej zabawy. Każde z Was może zostać rycerzem, marynarzem, piratem, legionistą, a nawet królem czy księżniczką. Koszt zajęć uzależniony jest od wielkości grupy i wynosi 300 zł (grupa do 10 dzieci) bądź 400 zł (grupa 11 - 15 dzieci). Chętnych zapraszamy do rezerwacji miejsc pod numerami:
Dział Edukacji, Promocji i PR-u tel: 58 7679150, 7679172, 7679135
Do wyboru jest kilka scenariuszy, które dopasowane zostaną do upodobań dziecka:
· Urodziny Dworskie: wybór pary królewskiej, nawiązania do tradycji koronacyjnych, wybór funkcji nadwornych. Tak przygotowany orszak rusza na wycieczkę po Ratuszu Głównego Miasta. gdzie napotyka różne zadania. (Ratusz Głównego Miasta)
· Urodziny Rycerskie: dzieci słuchają legend o rycerzach, sami również stają się rycerzami, których czekają różne przygody. Okazja do zapoznania się z rycerskimi cnotami i zajęciami towarzyszącymi wojownikom poza polem walki.(Dwór Artusa)
· Urodziny Morskie: dzieci stają się młodymi marynarzami / piratami. Poznają legendy związane z morzem i okrętami znajdującymi się w Dworze Artusa, budują. łodzie z papieru i biorą udział w "regatach". (Dwór Artusa)
· Urodziny Mieszczańskie: odbywają się w Domu Uphagena. Dzieci poznają budowę kamienic mieszczańskiej i funkcje poszczególnych pomieszczeń. Słuchają historii towarzyszących dawnym mieszkańcom Gdańska. (Dom Uphagena)
· Urodziny Podróżnicze: dzieci zamieniają się z młodych podróżników. Dowiadują się jak rozpoznawać kierunki świata, jak obsługiwać mapy, poznają różnorodność zwierząt, wykonują spódniczki z trawy i uczą się tańca z dalekiego kraju. (Dwór Artusa/Ratusz Głównego Miasta)
· Urodziny Magiczne: wiedźma we własnej osobie przedstawi dzieciom zagadnienia z zakresu magii i czarów. Ukazane zostaną prawdziwe oblicza niewyjaśnianych zjawisk uznawanych w przeszłości za magiczne. (Sala Rycerska - Dwór Artusa)
· Urodziny Kulinarne - Zajęcia odbiegające specyfikom od pozostałych. Dzieci same przygotowują cisto, na którym po upieczeniu zapłoną urodzinowe świeczki. W międzyczasie poznają również historyczne aspekty gotowania. Niezapomniana kulinarna przygoda i satysfakcja zajadania się własnoręcznie przygotowanym wypiekiem. (Sala Edukacyjna - Ratusz Głównego Miasta)
PROGRAM EDUKACJI MUZEALNEJ SOWA
Zapraszamy na interaktywne zajęcia dla rodzin, które odbywają się podczas weekendów w Oddziałach Muzeum Historycznego Miasta Gdańska. Jest to doskonała okazja do spędzenia czasu z dziećmi w ciekawy sposób, któremu towarzyszy poznanie niezwykłej historii Gdańska. Dzieci mogą pobawić się wraz ze swoimi rówieśnikami, a także wysłuchać legend i opowieści związanych z miastem i morzem. Opłata za zajęcia wynosi 8 zł od każdego uczestnika. Chętnych zapraszamy do rezerwacji miejsc pod numerami: Dział Edukacji, Promocji i PR-u. tel: 58 7679150, 7679172, 7679135
Planowane terminy zajęć w semestrze zimowym roku szkolnego 2010/2011: 25.09.2010; 09.10.2010; 16.10.2010; 06.11.2010; 20.11.2010; 04.12.2010; 18.12.2010; 08.01.2011; 22.01.2011; 12.02.2011; 26.02.2011
Obiekt prezentowany w Przewodniku po Trójmieście.
){kind=link}