Pytanie do notariusza. Jak spisać testament?
2 października 2016 (artykuł sprzed 10 lat)
Testament spisany ręcznie jest tak samo ważny jak ten podpisany w formie aktu notarialnego, jednak w tym drugim przypadku pewniejsze jest, że dokument nie zaginie.
Nieruchomości to zazwyczaj najbardziej wartościowe składniki majątku, jakie mamy. Bywa, że chcemy, by po naszej śmierci trafiły w ręce wybranych członków naszej rodziny. Zaczynamy się zatem zastanawiać, w jaki sposób najkorzystniej spisać testament.
- Nie jestem w związku małżeńskim, ale w razie różnych sytuacji chciałbym, aby mieszkanie było przepisane na syna, a w dalszej kolejności na ciotkę - siostrę ojca - napisała w liście do redakcji pani Adrianna. - Czy muszę udać się do notariusza, czy wystarczy zrobić to odręcznie? Czy jeśli spiszę swoją wolę sama, to powinni podpisać się pod tym świadkowie? I czy wystarczy, że taki dokument po prostu leży w szufladzie?
Nasza czytelniczka ma rodzeństwo, które także ma swoje dzieci. Chciałaby więc wiedzieć czy gdyby spadkobiercą była ciotka, a nie syn, to czy rodzeństwo miałoby prawa do nieruchomości?
- Wcześniej spisałam już jeden testament u notariusza. Czy kiedy napiszę nowy tamten powinnam notarialnie unieważnić? - dopytuje pani Adrianna.
Odpowiada Dorota Tomaszewska, notariusz w Gdyni
Rozrządzić majątkiem na wypadek śmierci można oczywiście jedynie przez testament. Testament można sporządzić w ten sposób, że napisze go pani w całości pismem ręcznym, podpisze i opatrzy datą. Przy dokonywaniu tej czynności nie ma wymogu, aby uczestniczyli w nim świadkowie. Nadto należy pamiętać także o art. 957 kodeksu cywilnego, który wskazuje, kto takim świadkiem być nie może, gdyż w przypadku obecności jednej z wymienionych w tym przepisie osób testament taki będzie nieważny.
Testament także może być sporządzony w formie aktu notarialnego. Istnieją również inne formy testamentów, ale nie będą one przedmiotem moich rozważań z racji na ich szczególną formę. W przypadku sporządzenia testamentu w formie aktu notarialnego ma pani pewność, że testament ten będzie przechowywany przez 10 lat w kancelarii notarialnej notariusza, u którego dokonywana była czynność, a po tym okresie przekazany zostanie do archiwum ksiąg wieczystych sądu rejonowego właściwego ze względu na siedzibę kancelarii. Ponadto notariusz wyjaśni pani wszelkie wątpliwości i pomoże tak sformułować treść testamentu, aby odpowiadała ona pani woli, a jednocześnie była zgodna z treścią obowiązujących przepisów prawa i możliwa do wykonania. Oczywiście testament własnoręczny jest tak samo ważny, jak ten sporządzony w formie aktu notarialnego, ale zawsze jest większe ryzyko jego utraty lub zniszczenia.
Przechodząc natomiast do treści samego rozrządzenia testamentowego - rozumiem, iż owo mieszkanie wyczerpuje prawie cały pani majątek, poza jakimiś oszczędnościami, rzeczami ruchomymi, w tym wyposażeniem tego mieszkania itp., a pani wolą jest, aby to wszystko dziedziczył syn. Jeśli we wcześniej sporządzonym testamencie powołała pani do spadku kogoś innego, to wystarczy, iż go pani odwoła i nie musi sporządzać nowego, gdyż syn w przypadku pani śmierci będzie jedynym spadkobiercą ustawowym. Jednakże jeśli chce pani, aby dziedziczyła siostra ojca - w przypadku gdyby syn nie mógł lub nie chciał dziedziczyć - wówczas wskazane jest sporządzenie testamentu z podstawieniem, tzn. powołuje pani do całego spadku syna, a gdyby ten nie chciał lub nie mógł dziedziczyć, powołuje pani siostrę ojca.
Z kolei odnośnie pani wątpliwości co do roszczeń rodzeństwa - jeśli nie sporządzi pani testamentu, a syn nie dożyje chwili otwarcia spadku nie pozostawiając żadnych zstępnych, nie wyjdzie pani za mąż, to po pani śmierci dziedziczyć będą pani rodzice, a gdyby któryś z nich nie dożył chwili otwarcia spadku, dopiero wówczas w miejsce zmarłego rodzica pojawi się rodzeństwo. Z kolei jeśli sporządzi pani testament, stosownie do treści art. 991 kodeksu cywilnego uprawnionymi do zachowku będą zstępni, rodzice i małżonek spadkodawcy. Rodzeństwo zatem takiego uprawnienia nie będzie posiadać.
Wracając jeszcze do kwestii odwołania testamentu może ono nastąpić w ten sposób, że sporządzi pani nowy testament i w jego treści zamieści informację o odwołaniu poprzedniego (nie musi to być u tego samego notariusza). Natomiast jeśli nie zamieści pani takiej informacji, ulegną odwołaniu tylko te postanowienia poprzedniego testamentu, których nie można pogodzić z treścią nowego testamentu. Z kolei gdyby pani chciała odwołać testament własnoręczny, to można to zrobić także w ten sposób, że zniszczy go pani lub pozbawi cech, od których zależy jego ważność.
Pytanie do notariusza
Zamierzasz kupić lub sprzedać nieruchomość, wydzielić jej część, dokonać darowizny albo spisać testament? Masz wątpliwości związane z formalnościami? Prześlij swoje pytania na adres notariusz@trojmiasto.pl. Na pytania czytelników odpowiadać będą notariusze z Izby Notarialnej w Gdańsku. Odpowiedzi na wybrane pytania opublikujemy w serwisie Dom i Nieruchomości portalu Trojmiasto.pl.
Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.