Fakty i opinie

Czytanie kryminałów i wielkanocne tradycje w innych krajach

Nasjonalbiblioteket/FB

Zamiast pisanek wolą intrygę, królika zastępują trzymającymi w napięciu zwrotami akcji, a najpoczytniejsi autorzy tego dnia planują premiery swoich dzieł. Påskekrim to wielkanocna tradycja czytania kryminałów, która w kulturze Norwegów obecna jest już niemal od stu lat. To jednak niejedyny "zagraniczny" zwyczaj, który może zaskoczyć Polaka.



Polskie tradycje w Wielkanoc:

są mi bliskie i każdego roku staram się ich dochować 36%
są w moim domu, ale nie przykłada się do nich większej wagi 33%
inspirują mnie do własnych pomysłów na Wielkanoc 7%
nie są dla mnie. Nie obchodzę Wielkanocy 24%
zakończona Łącznie głosów: 282
Historia norweskich "wielkanocnych kryminałów" sięga 1923 roku, a zapoczątkowała ją powieść Nordahla GriegaNilsa Lie pod tytułem "Pociąg do Bergen splądrowany dziś w nocy" (w oryginale: "Bergenstoget plyndret i natt").

- Na jej rozpowszechnienie wpływ miała udana kampania reklamowa, w ramach której umieszczono tytuł książki na pierwszej stronie wydania gazety dzień przed Niedzielą Palmową. W ten sposób zasugerowano, że faktycznie doszło do takiego zdarzenia. Dzięki temu pozycja zyskała dużą popularność - tłumaczy dr Agnieszka Kiejziewicz z Wydziału Filologicznego UG i Akademickiego Centrum Kultury "Alternator", która jest autorką serii wykładów o tradycji i kulturze krajów nordyckich.
Nikt się jednak nie spodziewał, że pomysłowy marketing kryminału zacznie zupełnie nową, świecką, wielkanocną tradycję czytania. Nazwano ją påskekrim, a jej celebrowanie może dziwić wszystkich - prócz Norwegów. W końcu nie bez powodu kraj nad fiordami uchodzi za kolebkę tego gatunku literackiego.

Niemal 100 lat "wielkanocnego kryminału"



Udana kampania marketingowa z 1923 r. zapoczątkowała  wielkanocną tradycję w Norwegii.
Udana kampania marketingowa z 1923 r. zapoczątkowała wielkanocną tradycję w Norwegii. screen
- Od 1923 roku w okresie wielkanocnym największe norweskie tygodniki publikują zestawienia książek, a od niedawna również i seriali, z których później wybierany jest ten najważniejszy, topowy. W ubiegłym roku była to na przykład książka Jo Nesbø "Nóż" - opowiada dr Kiejziewicz. - Warto zaznaczyć, że Wielkanoc w krajach skandynawskich ma nieco inny wymiar niż np. w Polsce. Przede wszystkim jest to czas o charakterze świeckim, nastawionym na różnego rodzaju aktywności i wspólne spędzanie czasu.
Z tego też powodu Norwegowie w okresie wielkanocnym wybierają się na niemalże wakacyjne wypady (tzw. påskebrun), a Szwedzi przyozdabiają domy i okolicę gałązkami z piórkami (påskris).

Smaganie, latające garnki i latawce



W nietypowych wielkanocnych zwyczajach specjalizują się jednak nie tylko "wikingowie" z północy. Węgrzy, CzesiSłowacy wciąż bowiem pamiętają o tradycji, która była w przeszłości praktykowana również w Polsce (dziś została już zapomniana). Chodzi o tzw. wielkanocne smaganie.

To zwyczaj wywodzący się z obrzędów i praktyk pogańskich, obecnie związany z Poniedziałkiem Wielkanocnym. Okładanie wicią miało uzdrawiać, dostarczać sił witalnych, a przy okazji - przeganiać duchy i demony.

Z kolei na greckiej wyspie Korfu co bardziej przesądni w Wielką Sobotę wyrzucają przez okna naczynia. Zgodnie z tradycją bowiem z mieszkań powinny zniknąć wszystkie stare rzeczy - najpóźniej do Wielkanocy.

Na Bermudach natomiast puszczane są latawce. Co ciekawe, ma to związek z próbą nawrócenia tubylców, którym w ten sposób tłumaczono wniebowzięcie Chrystusa: skrzyżowane "żebra" latawca symbolizowały bowiem chrześcijański znak krzyża.

Quiz - Wielkanocne przysmaki. Czy znasz wszystkie?

Pytanie 1 / 8

Pytanie 1 / 8
Co to jest "mazurek"?

Opinie wybrane


wszystkie opinie (55)

alert Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

Najnowsze

więcej artykułów »