Brama Żuławska: zabytek piękny, ale niedostępny
22 stycznia 2023 (artykuł sprzed 3 lat)
3
W pamięci wielu z nas - od zawsze niedostępna. Choć jest atrakcyjnym architektonicznie i historycznie zabytkiem, to można ją podziwiać jedynie z zewnątrz. Mowa o Bramie Żuławskiej stojącej przy wjeździe w ul. Długie Ogrody
. Może kiedyś uda się zabytek udostępnić do zwiedzania. Warto jednak zaznaczyć, że wcale nie jest nieczynny.
Historyczne bramy Gdańska z lotu ptaka [ZDJĘCIA]
Brama nad rozlewiskiem
Zakończenie budowy Bramy Żuławskiej nastąpiło w w 1628 roku. Powstała według projektu architekta Jana Strakowskiego. Została zbudowana z cegły i piaskowca i różni się w wyglądzie i ornamentyce od Bramy Wyżynnej czy Bramy Nizinnej. Przed nią znajdowało się rozlewisko, do którego dochodził z Olszynki rów odwadniający, przebiegający wzdłuż obecnej ul. Zawodzie
, z powstałą kilka lat wcześniej śluzą. W 1711 roku rozlewisko miało już postać szerokiej fosy z węzłem hydrotechnicznym.Nowy budynek Bramy Żuławskiej zaczęto regularnie zaznaczać na planach, począwszy od 1696 roku. Prowadził przez nią przejazd i dwa boczne przejścia dla pieszych. Nad przejazdem swoją izbę miała straż.
W czerwonym kółku zaznaczono miejsce funkcjonowania Bramy Elbląskiej, w żółtym lokalizację Bramy Żuławskiej.
Przebudowa Bramy Żuławskiej w XIX wieku
Budynek Bramy Żuławskiej przetrwał do przebudowy, dokonanej, jak podaje "Gedanopedia", zapewne w latach 70. XIX wieku. Zastąpił go szeroki wjazd między ceglanymi pylonami. Całość zespołu bramnego wraz z osłaniającym go fortem rozebrano tuż po 1912 roku. Do 1945 roku przetrwał tylko fragment fosy, później zasypanej.
Brama Żuławska, 1898 r.
1927: zamiast bramy miało powstać osiedle
W trzeciej dekadzie XX wieku planowano rozbiórkę Bramy Żuławskiej. Taką wizję miał ówczesny gdański Nadradca Budowlany, Martin Kiessling. Nie widział w zabytku obiektu użytecznego. Uważał, że można go zburzyć, skoro nie spełnia już swojej roli, bo pozbawiono go obwarowań.
W miejsce bramy miało powstać nowoczesne osiedle mieszkaniowe, które miało być wizytówką Gdańska dla gości przyjeżdżających od strony Żuław.
Takie osiedle w miejscu Bramy Żuławskiej zaprojektował w 1927 r. proj. Martin Kiessling.
Jak budować w Gdańsku? Ten sam spór od 100 lat
Co ze zwiedzaniem Bramy Żuławskiej?
Bramą Żuławską zawiaduje dzisiaj Narodowe Muzeum Morskie. Obiekt został przekazany przez władze Gdańska ówczesnemu Centralnemu Muzeum Morskiemu w Gdańsku w 1974 roku. Choć pozostaje zamknięty dla zwiedzających, nie stoi pusty.
- W tym obiekcie działa pracownia konserwacji zabytków. Z tego powodu brama nie jest i nie będzie udostępniona do zwiedzania. Obiekt można oglądać jedynie od zewnątrz. Nie posiadamy informacji, czy przed przekazaniem Bramy Żuławskiej muzeum było możliwe jej zwiedzanie - informuje Marcin Westphal, zastępca dyrektora NMM ds. merytorycznych.
3
14 bram miejskich w Gdańsku
Bramy miejskie w umocnieniach Gdańsku powstawały od średniowiecza po XIX wiek. Do czasów współczesnych zachowało się ich 14, wśród nich charakterystyczne dla Gdańska bramy wodne wychodzące na nabrzeża portowe Motławy.
- Brama Chlebnicka
- Katownia
- Brama Krowia
- Brama Nizinna
- Brama Mariacka
- Brama Stągiewna
- Brama Straganiarska
- Brama Świętego Ducha
- Brama Świętojańska
- Brama Wyżynna
- Brama Zielona
- Brama Złota
- Brama Żuławska
- Brama Żuraw
Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. 
