Fakty i opinie

Liczne wydarzenia z okazji 35. rocznicy stanu wojennego


Gotowy pomnik Ofiar Stanu Wojennego, na którym widnieje pierwsza i zarazem najmłodsza ofiara wydarzeń z grudnia 1981 roku, czeka już na odsłonięcie na Targu Rakowym zobacz na mapie Gdańska. To jedno z głównych wydarzeń w ramach obchodów 35. rocznicy wybuchu stanu wojennego. Jakie jeszcze wydarzenia zaplanowano w Trójmieście?



Czy wybierzesz się na obchody rocznicy stanu wojennego?

tak, co roku w nich uczestniczę 15%
tylko na wybrane wydarzenia 23%
nie, nie mam czasu w środku tygodnia 29%
nie, nie interesuje mnie to 33%
zakończona Łącznie głosów: 728
35 lat temu, jednym z pierwszych sygnałów, że dzieje się coś niedobrego w naszym kraju, były głuche telefony, a następnie nocne zatrzymania opozycjonistów. Potem na ulicach pojawiło się wojsko i milicja, a w telewizji - także zamiast Teleranka - emitowano znane przemówienie gen. Jaruzelskiego.

W wielu polskich miastach zwolennicy "Solidarności", zaczęli protestować. Jak podaje IPN, w Gdańsku w okresie stanu wojennego zginęły śmiercią tragiczną cztery osoby.

Pierwszą i najmłodszą ofiarą stanu wojennego został Antoni Browarczyk, którego zastrzelono podczas zamieszek 17 grudnia 1981. Zginęli także: Wacław Kamiński (ur. 1950 - zm. 28 listopada 1982), pracownik Stoczni Gdańskiej im. Lenina; Piotr Sadowski (ur. 1950 - zm. 31 sierpnia 1982), pracownik Zarządu Portu w Gdańsku; Jan Samsonowicz (ur. 27 marca 1944 - zm. 30 czerwca 1983), pracownik Akademii Medycznej w Gdańsku.

20-letni Antoni Browarczyk - "Tolek", chłopak z gdańskiej Zaspy, uczeń zakładów elektromechanicznych, kibic Lechii Gdańsk, został zastrzelony przez MO nieopodal Targu Rakowego. Został trafiony strzałem prosto w głowę, podczas rozpędzania demonstracji przed siedzibą Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Gdańsku. Demonstracja była wynikiem pacyfikacji strajku w nieodległej Stoczni Gdańskiej im. Lenina.

To właśnie jego postać stała się inspiracją do upamiętnienia także innych ofiar tego okresu. Zabiegał o to od co najmniej pięciu lat Robert Kwiatek, prezes Stowarzyszenia Federacji Młodzieży Walczącej.

- Pomnik odsłonimy 13 grudnia, a nie w dniu, w którym zginął Antoni - podkreśla Robert Kwiatek, prezes SFMW. - Nie upamiętniamy i nie chcemy obchodzić 35. rocznicy stanu wojennego, my upamiętniamy ofiary stanu wojennego i tych, którzy podjęli wtedy walkę. Chcemy im podziękować. Tym razem szykujemy dość duże uroczystości, w które zaangażowały się różne podmioty. Chcemy to zrobić razem i na godnym poziomie, bo nigdy w naszym regionie nie było to robione na takim poziomie, na jakim powinno.
Odsłonięcie pomnika Ofiar Stanu Wojennego nastąpi o godz. 18.30 przy skwerze im. M. Konopnickiej zobacz na mapie Gdańska (Wały Jagiellońskie). Jego autorem jest Gennadij Jerszow.

Zapłonie pomnik Poległych Stoczniowców

Także we wtorek, ale nieco wcześniej, o godz. 16.30, odbędzie się msza św. w Bazylice św. Brygidy, po której nastąpi przemarsz ulicami Gdańska na odsłonięcie pomnika Ofiar Stanu Wojennego.

Inscenizacja stanu wojennego. Materiał archiwalny z 2015 roku.


Natomiast o godz. 19.30 nastąpi początek ogólnopolskiej akcji "Zapal światło pamięci". W ramach akcji nastąpi spektakularna iluminacja pomnika Poległych Stoczniowców.

Kolejny etap uroczystości rozpocznie się o godz. 20. W historycznej sali BHP odbędzie się koncert zespołów: Armia, Izrael, Bielizna, Kryzys, Fabryka, a na terenach postoczniowych w pobliżu odbędzie się również pokaz grup rekonstrukcyjnych.

14 grudnia, o  godz. 12 w sali BHP nastąpi natomiast wręczenie Krzyży Wolności i Solidarności oraz wyróżnień "Świadek Historii".

Organizatorem tych uroczystości jest Zarząd Regionu Gdańskiego NSZZ "Solidarność", Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Gdańsku, Miasto Gdańsk, Stowarzyszenie "Pokolenie Lechii Gdańsk".

Wydarzenia rocznicowe w Europejskim Centrum Solidarności

Już dzień przed rocznicą, 12 grudnia, rozpocznie się dwudniowa konferencja naukowa w ECS "Stan wojenny w Polsce 1981-1983" (sala wystaw czasowych). Wydarzenie podzielono na pięć paneli dyskusyjnych (m.in. "Internowania", "Pamięć o stanie wojennym").

Z tej okazji o godz. 18 wręczone zostaną również Medale Wdzięczności, którymi ECS honoruje ludzi z całego świata zasłużonych dla polskiej opozycji w trudnych czasach walki o wolność.  Wcześniej, o godz. 17.30 odbędzie się pokaz filmu "Uczcie się Polski. Opozycja w NRD i Solidarność" (audytorium ECS).

Natomiast 15 grudnia w ECS, o godz. 11, odbędzie się wernisaż wystawy malarstwa Andrzeja Jana Piwarskiego "Ślady i Nadzieje" (sala wystaw czasowych), którą będzie można oglądać do 15 stycznia.

KOD pikietuje i  strajkuje

Komitet Obrony Demokracji 13 grudnia organizuje strajk obywatelski, w ramach którego zamierza zamanifestować swoje niezadowolenie z rządów PiS. Członkowie KOD wypracowali 13 postulatów i podczas strajku będą się domagać m.in. dymisji rządu Beaty Szydło, przestrzegania konstytucji czy wycofania się rządu z reformy oświaty.

Ogłoszenie stanu wojennego 13.12.1981 roku.

W Gdańsku uczestnicy KOD najpierw planują dwie pikiety, jedną między godz. 12 - 15 przed Urzędem Wojewódzkim, drugą między godz. 17- 18 pod biurem poselskim PiS na Targu Drzewnym. O godz. 18.30 członkowie KOD zgromadzą się na strajku obywatelskim, przy fontannie Neptuna, przy Długim Targu.

W Gdyni w godz. 12 - 15 na placu przed Infoboxem będzie działało Miasteczko Strajkowe. Pikieta Obywatelska Gdynian zaplanowana jest na godz. 15. Z kolei o godz. 16 strajkujący przemaszerują pod biuro Zarządu PiS w Gdyni przy ul. Starowiejskiej.

W Sopocie strajkujący spotkają się o godz. 17, przy ul. Kościuszki 14.

Co się stało 35 lat temu?

13 grudnia do akcji przeciw działaczom opozycji i całemu ruchowi Solidarności ówczesna władza wystawiła ponad 100 tys. uzbrojonych żołnierzy i funkcjonariuszy. Na ulice polskich miast wyjechało 1750 czołgów oraz około 1400 pojazdów pancernych. 10 tys. funkcjonariuszy bezpieki i milicji przeprowadziło akcję "Jodła", czyli błyskawicznego aresztowania i osadzenia w ośrodkach odosobnienia działaczy opozycji.

Utworzona przez sejm kontraktowy w 1989 Sejmowa Komisja Nadzwyczajna do Zbadania Działalności MSW stwierdziła, że spośród 122 niewyjaśnionych przypadków zgonów działaczy opozycji aż 88 miało bezpośredni związek z działalnością funkcjonariuszy MSW.

Część ofiar śmiertelnych wydarzeń stanu wojennego była skutkiem tłumienia demonstracji ulicznych ludności, sprzeciwiających się władzy Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego. W dziewięciu przypadkach ofiary padły w wyniku krwawego stłumienia strajku w kopalni Wujek, w jednym przypadku po złamaniu strajku na uczelni.

Opinie (336) ponad 20 zablokowanych

Dodaj opinię
Walczymy z przemocą słownąKasujemy opinie obraźliwe i nie na temat

Dodaj opinię

Odpowiedz

Regulamin dodawania opinii

zamknij

Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.