Ta część miasta miała się nazywać "Wielkanoc"
20 kwietnia 2025 (artykuł sprzed 1 roku)
Skrzyżowanie ul. Nowolipie i Kartuskiej w Emaus, koniec lat 70. Budynki na pierwszym planie zostały rozebrane podczas rozbudowy ul. Nowolipie. W głębi widoczny kościół pw. św. Franciszka z Asyżu i bloki na Siedlcach.
Emaus to nie tylko wioska, do której dzień po zmartwychwstaniu Jezusa wędrowali jego uczniowie. Emaus to także część Gdańska
, której po II wojnie światowej planowano nadać nazwę "Wielkanoc".
Emaus było pierwotnie nazwą gospody, która następnie dała miano całej osadzie graniczącej od zachodu z Siedlcami. Oprócz gospody, w osadzie znajdował się młyn oraz warsztaty do wytwarzania popiołu.
Podobnych zakładów w okolicach Gdańska było bardzo dużo. Już w 1568 roku włoski podróżnik napisał, że:
"kupcy zastają w Gdańsku magazyny pełne pszenicy, żyta i innego zboża, lnu, konopi, wosku, miodu, potażu, drzewa do budowy, solonej wołowiny".
Potaż to węglan potasu, otrzymywany właśnie z popiołów drzewnych. Samo słowo "potaż" ma ciekawą etymologię: to zbitek dwóch niemieckich słów: Pott i Asche (kociołek i popiół), ponieważ w kotle odparowywano popiół.
Trzy folwarki i tramwaj konny
Na przełomie XVIII i XIX wieku w Emaus funkcjonowały folwarki: Trzy Lipy oraz Stary Emaus, a na niektórych planach widzimy również nazwę Nowy Emaus.
2
Przedwojenna pocztówka z widoczną linią tramwajową oraz charakterystycznymi budynkami w Emaus.
Przedwojenny plan Emaus z 1933 roku.
Emaus miało się nazywać "Wielkanoc"
Po drugiej wojnie światowej rozważano zmianę nazwy z Emaus na Wielkanoc, ale na szczęście pozostano przy dawnej nazwie.
Chociaż ten rejon przeszedł wiele przekształceń, a na terenie Emaus znajduje się jedno z kluczowych skrzyżowań Gdańska, do dzisiaj możemy zobaczyć wiele pamiątek po dawnym Emaus.
Ogłoszenia.trojmiasto.pl – Mieszkania na Siedlcach: nowe i z drugiej ręki
Młyn, gospoda, kościół i cmentarz w Emaus
Najbardziej charakterystycznym budynkiem dawnej osady jest zespół młyna Emaus, znajdujący się na wysepce między ul. Kartuską i Nowolipie. To pamiątka po młynie zlokalizowanym niegdyś przy gospodzie.
Głośno o nim było w 2011 roku, kiedy to właściciel budynku nielegalnie wyburzył tzw. Dom Młynarza. Pomorski konserwator zabytków nakazał odbudowę zabytku, którą wykonano w 2014 roku.
Zespół młyna Emaus, widok współczesny.
Kościół pw. św. Franciszka z Asyżu przy ul. Kartuskiej w Emaus w Gdańsku.
Przedwojenne zdjęcia kościoła pw. św. Franciszka z Asyżu w Emaus.
Świątynia ucierpiała podczas II wojny światowej, a jego odbudowa (z pewnymi zmianami, m.in. nie odbudowano iglicy) trwała do 1948 roku.
W kruchcie kościoła znajduje się obraz z 1929 roku, przedstawiający drogę Jezusa i uczniów do Emaus.
Z kościołem wiąże się również dawny katolicki cmentarz św. Franciszka, założony w 1906 roku w związku z budową nowej świątyni. Po założeniu w 1979 roku nowego cmentarza komunalnego, potocznie (i błędnie) nazywanego Łostowickim, stara nekropolia św. Franciszka została wchłonięta przez nową.
Na cmentarzu św. Franciszka zachowało się kilkadziesiąt nagrobków sprzed 1945 roku.
i wciąż widoczny jest jej dawny, przedwojenny kształt. 
Cmentarz św. Franciszka na planie z 1933 roku.
Pomniki w Emaus
Wspominałem już, że na terenie Emaus znajduje się jedno z ważniejszych gdańskich skrzyżowań. Kolejny ciekawy obiekt znajduje się na samym jego środku. To kamienny pomnik mieszkańców gminy Emaus, poległych podczas I wojny światowej i odsłonięty w 1923 roku. Ma formę obelisku na bazie kwadratu, osadzonego na profilowanej bazie.
Pomnik upamiętniający mieszkańców Emaus poległych podczas I wojny światowej stoi na skrzyżowaniu ul. Kartuskiej i Łostowickiej.
-
Lubię to
-
Super
-
Trzymaj się
-
Ha ha
-
Wow
-
Przykro mi
-
Wrr
- Wszystkie 0
Kapsuła czasu znaleziona na budowie w Emaus.
Obelisk jest przykładem pomników wojennych (Kriegerdenkmal), które masowo powstawały w miastach, aby uczcić poległych żołnierzy w kolejnych wojnach. Na terenie Niemiec najstarsze tego typu pomniki powstały dla wojaków poległych w wojnach napoleońskich.
Głaz upamiętnia 17 ofiar wybuchu gazu na Siedlcach z 1976 roku.
, odsłonięto pomnik poświęcony ofiarom tragedii z 1 lutego 1976 roku. Wtedy w wyniku wybuchu gazu zniszczeniu uległ budynek przy ul. Struga 12, a śmierć poniosło 17 osób. Pomnik ma formę głazu z zamontowaną tablicą inskrypcyjną. Podczas wielkanocnych spacerów warto wybrać się w okolice dawnego Emaus, ponieważ to miejsce to nie tylko skrzyżowanie, ale miejsce o długiej i bogatej historii, której pamiątki możemy zobaczyć do dzisiaj.
O autorze
Michał Ślubowski
Popularyzator historii Gdańska, autor bloga Gedanarium i podcastu Historia Gdańska dla każdego oraz współautor podcastu Makabreski, poświęconego mrocznym historiom z przeszłości regionu.
Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. 
