Drugie (i udane) życie zabytków Trójmiasta
Jednym z przykładów zabytku, który zyskał nowe życie jest dawny Dworzec Morski w Gdyni. Budynek zlokalizowany jest na Nabrzeżu Francuskim, obok przepływają promy wypływające do Szwecji. Odnowienie dworca sprawiło, że w tym rejonie zaczęli pojawiać się nieobecni tu wcześniej mieszkańcy.
Przy dzisiejszych możliwościach technicznych nie jest sztuką odrestaurować zabytkowy budynek, trudniej sprawić, by tętnił życiem i przyciągał do swoich wnętrz. Oto lista tych zabytków, które naszym zdaniem zostały odrestaurowane z pożytkiem dla wszystkich.
Takie miejsca, choć nie zawsze powszechnie dostępne, zwykle przyciągają gości, turystów, klientów. Jak działa magia odnowionego i na nowo zagospodarowanego budynku możemy poczuć w zabytkowych obiektach użyteczności publicznej. Jeśli jeszcze tam nie byliście, warto sprawdzić, jak czujecie się w zabytkowym, ale zaadaptowanym do nowych funkcji wnętrzu.
Czytaj także: deweloperzy odnawiają zabytki
Hevelianum
Hevelianum (wcześniej Centrum Hewelianum) powstało na terenach górującego nad Gdańskiem Fortu Grodzisko. Obecny kształt teren ten uzyskał w trakcie generalnej przebudowy, w latach 1867-1874. Aby zrealizować pomysł utworzenia tu zespołu edukacyjno-rekreacyjnego, konieczna była kosztowna rewitalizacja fortów. Tu pomocną dłoń wyciągnęła Unia Europejska, dając na ten cel w 2004 r. prawie 12 mln zł ze środków Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego. Obecnie to nie tylko zabytkowe obiekty, interaktywne wystawy i cykl popularno-naukowych wystaw, ale też Poforteczny Park Edukacyjny - miejsce spacerów mieszkańców Gdańska i turystów, którzy podziwiają stąd panoramę Głównego, Starego i Młodego Miasta. To miejsce, gdzie w zabytkowym otoczeniu można piknikować, spacerować, spędzać czas z rodziną i znajomymi. W 2009 roku Centrum Hewelianum otrzymało nagrodę w drugiej edycji konkursu "Polska Pięknieje - 7 Cudów Funduszy Europejskich".
W ubiegłym roku do użytku została tu też oddana dawna wozownia. Powstała w latach 70. XIX wieku i służyła pierwotnie do przechowywania lawet umożliwiających transport artylerii oraz amunicji. Teraz jest to kameralny obiekt konferencyjny z restauracją, z której rozciągają się widoki na zielone otoczenie. Kolejną inwestycją na tym terenie ma być budowa planetarium.
Dworzec Morski - Muzeum Emigracji 
Dworzec Morski przy ul. Polskiej 1 na terenie gdyńskiego portu to jedna z pereł modernistycznej architektury, został oddany do użytku 8 grudnia 1933 roku. W tym czasie stanowił jeden z najnowocześniejszych takich obiektów w Europie. Stąd na emigrację udały się tysiące, a może i miliony Polaków, m.in. pisarz Witold Gombrowicz. Tutaj cumowały polskie transatlantyki.
W ramach prac adaptujących budynek do nowej funkcji, które toczyły się tu od maja 2013 roku, odnowiona została elewacja frontowa, przebudowana północna ściana oraz gruntownie wyremontowane wnętrze. Wystawa stała, która znalazła się wewnątrz zajmuje powierzchnię prawie 2,5 tys. metrów kw. Prezentowane są także wystawy czasowe, obiekt jest miejscem wielu wydarzeń kulturalnych. Został otwarty w czasie Nocy Muzeów w 2015 roku, od tej pory oficjalnie nosi nazwę Muzeum Emigracji.
Rewitalizacja Dworca Morskiego została uznana za najlepszą adaptację obiektu historycznego w Polsce i zwyciężyła w konkursie "Zabytek Zadbany" organizowanym przez Generalnego Konserwatora Zabytków.
Dawna przychodnia przy dworcu 
Projekt budynku przy ul. Podwale Grodzkie 4 powstał w 1898 r., jednak pełnej realizacji obiekt doczekał się dopiero w latach 1905-1910. Przed wojną był on siedzibą inspekcji kolei żelaznych. Po wojnie, którą obiekt przetrwał w stosunkowo dobrym stanie, urządzono tu kolejową przychodnię lekarską. Działała ona do początków XXI wieku, pamięta to większość gdańszczan. W 2010 r. przychodnię kupiła firma Versus, która przeprowadziła remont budynku i jego adaptację na hotel i browar restauracyjny, w którym warzone jest m.in. piwo jopejskie.
Remont pochłonął znacznie więcej środków, niż planowano, trwał także znacznie dłużej, niż zapowiadano. Odnowione zostały nie tylko wnętrza i elewacje. Niezwykle trudne, kosztowne i czasochłonne było także wzmacnianie konstrukcji budynku (włącznie z ławą fundamentową i fundamentami), przywracanie stropów w oryginalnej formie, wymiana konstrukcji dachu. Prace te relacjonowaliśmy przez kilka lat.
Budynek będący częścią zespołu budynków dworca w Gdańsku, zyskał nowy blask i nową funkcję - jest hotelem, funkcjonuje w nim również restauracja i minibrowar, w którym warzone jest legendarne w Gdańsku piwo jopejskie. Osoby, które wychodzą z dworca widzą odnowiony budynek zamiast przesłoniętej reklamami ruiny.
Filharmonia na Ołowiance 
Kompleks miejskiej elektrowni na Ołowiance wybudowała w latach 1897-98 berlińska firma z branży elektrotechnicznej Siemens & Halske, dalsza rozbudowa trwała do 1913 roku. Budynek z cegły zachwycał dekoracyjną neogotycką fasadą zdobioną rozetami, flankami, wieżyczkami, a nawet dwiema basztami.
W ostatnich wojennych miesiącach roku 1945 obiekt doznał poważnych zniszczeń. Uruchomiona ponownie w sierpniu 1945 roku elektrownia funkcjonowała aż do momentu jej zamknięcia w roku 1996, kiedy to budynki i grunty zostały przekazane filharmonii przez Elektrociepłownię Wybrzeże SA.
Realizacja inwestycyjna trwała nieprzerwanie od 1998 roku do 2007, kiedy nastąpiło uroczyste otwarcie kompleksowo wyposażonego centrum muzyczno-kongresowego. Dzisiaj budynek podziwiać można nie tylko od strony Długiego Pobrzeża i Targu Rybnego; dzięki uruchomieniu kładki pieszej na Ołowiankę wokół budynku znacznie częściej spacerują turyści i mieszkańcy Gdańska. Poprzemysłowe wnętrza wykorzystane na cele kultury są dowodem, że funkcję budynku można diametralnie zmienić.
Garnizon Kultury 
Garnizon to wielofunkcyjny kwartał miasta, który stawiany jest za przykład rewitalizacji, w wyniku której miastu przywracana jest zamknięta wcześniej część dzielnicy (obiekty należały do wojska). Poza zabudową mieszkaniową, biurową i hotelową na części terenu konsekwentnie realizowany jest projekt Garnizon Kultury. Sala koncertowa, lokale gastronomiczne, przestrzenie dla artystów, twórców, studentów mają być miejscem rozwijania kreatywności. Dla mieszkańców Gdańska Garnizon stał się miejscem spotkań i rekreacji. Na terenie Garnizonu znajduje się siedem budynków zabytkowych (więcej o historycznym przeznaczeniu każdego z nich) oraz park o powierzchni 2,5 ha z zabytkowym starodrzewem. Na teren ten sukcesywnie wprowadzana jest także część strumienia rzeki Strzyża.
Większość zabytkowych budynków, które uchowały się do dzisiaj powstała pod koniec XIX wieku - dla formacji 1 i 2 Pułku Huzarów Straży Przybocznej Cesarza Wilhelma II zwanych też Pułkiem Czarnych Huzarów. Sukcesywnie są one odnawiane i adaptowane do nowych funkcji. Koncerty, wydarzenia na świeżym powietrzu, dostępne publicznie przestrzenie wypełnione są ludźmi o każdej porze, co stanowi o sukcesie całego projektu.