• Kino
  • Mapa
  • Ogłoszenia
  • Forum
  • Komunikacja
  • Raport

Wielkie zmiany w Bazylice Mariackiej

Rafał Borowski
25 lipca 2020 (artykuł sprzed 3 lat) 

Zobacz nasz film z wnętrza bazyliki Mariackiej w Gdańsku

Od kilku lat w bazylice Mariackiej w Gdańsku prowadzony jest kapitalny remont. Skala prac robi ogromne wrażenie. - To największy remont od czasów odbudowy kościoła ze zniszczeń II wojny światowej - mówi z dumą ks. proboszcz Ireneusz Bradtke. Odnowione zostały m.in. okna, dach, elewacja czy posadzka największej ceglanej świątyni na świecie.



Czy wsparłeś finansowo odbudowę jakiekolwiek zabytku?

6 grudnia minie 5 lat od chwili, gdy ks. Ireneusz Bradtke objął funkcję proboszcza Bazyliki Mariackiej w Gdańsku. Już przed jej objęciem zdawał sobie sprawę z powagi wyzwania, któremu będzie musiał sprostać. Wiele elementów kościoła znajdowało się w fatalnym stanie i wymagało pilnej naprawy.

- Z woli Metropolity Gdańskiego zostałem posłany do największego kościoła Gdańska z konkretnym zadaniem - wykonać remont tej niezwykłej świątyni. Dach bazyliki był w katastrofalnym stanie, elewacje zagrażały bezpieczeństwu przechodniów, posadzka była rozklawiszowana, a duże okna po prostu sypały się. O instalacjach elektrycznych, które pochodziły z lat 50 i 60., nawet nie warto wspominać - wylicza ks. Bradtke.

Współpraca wielu osób i instytucji



Starania proboszcza w celu przywrócenia dawnej świetności bazyliki można podsumować krótko - niemal wszystkie pilne remonty udało się już zrealizować.

Do tego należy doliczyć szereg pomniejszych inicjatyw, związanych z przywracaniem pierwotnego wystroju świątyni. Ks. Bradkte podkreśla, że przeprowadzenie prac było możliwe przede wszystkim dzięki dobrej woli wielu osób i instytucji.

- Spotkałem się z bardzo przyjaznym nastawieniem. Władze miasta, w tym prezydent Paweł Adamowicz, wiceminister kultury Jarosław Sellin, pomorski konserwator zabytków, czy miejski konserwator zabytków - oni wszyscy stworzyli klimat, do rzeczowej rozmowy na temat ratowania kościoła mariackiego. Udało się uzyskać zarówno pozwolenia na prowadzenie prac, jak i znaleźć źródła finansowania. Kluczowe znaczenie miało pozyskanie dofinansowania ze środków Unii Europejskiej, których operatorem jest ministerstwo kultury i dziedzictwa narodowego, oraz środki na wkład własny do tego przedsięwzięcia, które dało nam miasto Gdańsk - tłumaczy proboszcz.
Czytaj więcej: Tysiąc gwiazd dla ratowania bazyliki Mariackiej

Ale remont jest finansowany także z innych źródeł. Są to darowizny parafian, mieszkańców Gdańska, a także tysięcy ludzi z całego świata, którzy odwiedzają bazylikę. Część z nich "wykupiła" gwiazdy, które są umieszczane pod sklepieniami świątyni.

- Gwiazdy te są formą cegiełki w ramach akcji prowadzonej przez Towarzystwo Przyjaciół Bazyliki Mariackiej w Gdańsku. Zawierają one indywidualne intencje ofiarodawców - uzupełnia ks. Bradtke.
Montaż ostatniej sygnaturki na dachu bazyliki Mariackiej w Gdańsku po prawej stronie widoczny ks. proboszcz Ireneusz Bradtke. Fotografia pochodzi z 28 kwietnia 2018 r. Montaż ostatniej sygnaturki na dachu bazyliki Mariackiej w Gdańsku po prawej stronie widoczny ks. proboszcz Ireneusz Bradtke. Fotografia pochodzi z 28 kwietnia 2018 r.

Zaczęło się od wymiany dachu



Najpilniejszy i najtrudniejszy remont - choć bardziej adekwatnym określeniem byłoby "odtworzenie" - dotyczył dachu bazyliki. Opinie fachowców z Politechniki Gdańskiej nie pozostawiały wątpliwości, że zaplanowana pierwotnie wymiana samego poszycia jest bezcelowa. Konieczna było także rekonstrukcja więźby dachowej.

Warto wspomnieć, że podczas tego etapu renowacji kościoła udało się także odtworzyć ostatnią, brakującą sygnaturkę, czyli niewielką wieżyczkę, która znajdowała się nad nawą główną i została zniszczona podczas walk o Gdańsk w marcu 1945 r. Również główna wieżyczka nabrała odpowiedniego kształtu.

Czytaj więcej: Bazylika Mariacka odzyska niewielką wieżę i otrzyma nowy dzwon

- Remont objął także elewację korpusu kościoła. Chodzi zarówno o prace konserwatorskie przy ścianach, jak i prace rekonstrukcyjne przy szczytach. Co ważne, odnowiona elewacja kościoła wygląda dostojnie. Konserwatorzy poczynili starania, by bazylika nie wyglądała jak nowy obiekt, idealnie wyczyszczony, ale żeby zachowała swój klimat. Kolejny etap remontu, który mamy już za sobą, to dokończenie renowacji 36 potężnych okien bazyliki - mówi ks. Bradtke. - Najsmutniejszym wydarzeniem przy remoncie dachu bazyliki była śmierć jednego z pracowników. Doszło do nieszczęśliwego wypadku. To było trudne i bolesne dla nas wszystkich doświadczenie.

Przywracanie utraconego dziedzictwa



Wspomniana wcześniej sygnaturka to nie jedyny element, który został zrekonstruowany i powrócił na swoje miejsce. Udało się również odbudować zburzone podczas wojny sklepienie w wieży oraz odtworzyć pierwotny wygląd prezbiterium. 16 marca 2020 r. powrócił po 78 latach odzyskany z Niemiec ołtarz św. Trójcy z 1435 r., którego jedna część była przechowywana dotychczas w berlińskiej Galerii Malarstwa, a predella w ewangelickim kościele św. Jana w dzielnicy Moabit.

Czytaj więcej: Gotycki ołtarz powrócił do bazyliki Mariackiej

Ołtarz św. Trójcy tuż po przetransportowaniu do Bazyliki Mariackiej. Na zdjęciu jest jeszcze umieszczony w zakrystii, skąd trafił na swoje pierwotne miejsce. Ołtarz św. Trójcy tuż po przetransportowaniu do Bazyliki Mariackiej. Na zdjęciu jest jeszcze umieszczony w zakrystii, skąd trafił na swoje pierwotne miejsce.
- W latach 60. wybudowano wewnątrz kościoła bardzo wysokie podwyższenie dla potrzeb liturgii posoborowej. Prezbiterium to było wykonane z żelbetu. Na górę prowadziło dziewięć stopni. Nazywaliśmy je humorystycznie "ringiem". Dzięki zgodzie arcybiskupa zostało ono wyburzone i tym samym wróciła do bazyliki harmonia gotyckiej świątyni. Główny ołtarz, dzieło Michała z Augsburga z 1517 r., po wykonanej gruntownie renowacji mógł zostać poprawie złożony wrócić na swoje miejsce. Natomiast powrót ołtarza św. Trójcy to owoc dialogu z kościołem ewangelickim w Niemczech. Mam nadzieję, że to dopiero początek tego, co jeszcze może wrócić na drodze porozumienia między naszymi wspólnotami - wyjaśnia ks. Bradtke. - wyjaśnia ks. Bradtke.
Spośród kolejnych prac przeprowadzonych dotychczas w bazylice warto wymienić również konserwację XV-wiecznego Zegara Astronomicznego, renowację prospektu organowego, belki ukrzyżowania nad prezbiterium, Grupy św. Jerzego oraz rzeźby Chrystusa Salvator Mundi i remont zakrystii. Wykonano nowe instalacje elektryczne i teletechnie, w tym energooszczędne oświetlenie ledowe. Przebudowano dawną kotłownię na salę multimedialną. Pojawiły się dwa nowe obrazy: św. Doroty z Mątowów i św. Wojciecha. Stworzono także kaplicę Jezusa Miłosiernego, gdzie odbywa się codzienna adoracja Najświętszego Sakramentu.

Sala multimedialna pod Bazyliką Mariacką. Sala multimedialna pod Bazyliką Mariacką.

Remont posadzki z płyt nagrobnych



Ostatnim elementem wielkiego remontu bazyliki jest renowacja posadzki, która składa się z kilkuset płyt nagrobnych. Zakres zaplanowanych prac obejmował nie tylko ich oczyszczenie, naprawę i ponowne ułożenie, ale również wymianę tzw. salcesonów, czyli wtórnych wypełnień z połamanych płytek, na nowy kamień z rewalskiego wapienia.

- W programie prac przewidziano również podsypanie i ustabilizowanie podłoża pod posadzką, która w wielu miejscach po prostu wisiała w powietrzu i groziła zapadnięciem. W trakcie prowadzonych prac odnaleźliśmy trzy płyty nagrobne, które były pod posadzką. Zostały one odrestaurowane. Przywróciliśmy do bazyliki płytę, która kilkanaście lat leżała na składzie w zakładzie kamieniarskim. Tylko dzięki rozsądkowi kamieniarza nie została ona zniszczona i wróciła do bazyliki. Dzięki wsparciu dra Grzegorza Kotłowskiego udało się odczytać i scalić płytę rozdzieloną na dwie części i dotychczas ułożoną daleko od siebie - kończy ks. Bradtke.
Czytaj więcej: Remont posadzki w bazylice Mariackiej zbliża się do końca

Rozklawiszowana do niedawna posadzka jest już niemal gotowa. Ostatni etap prac jest właśnie przedmiotem konsultacji z wojewódzkim konserwatorem zabytków, które powinny zakończyć się w przyszłym tygodniu.

Posadzka Bazyliki Mariackiej składa się z kilkuset zabytkowych płyt nagrobnych. Posadzka Bazyliki Mariackiej składa się z kilkuset zabytkowych płyt nagrobnych.

Miejsca

Opinie (146)

  • Ostatni sprawiedliwy, brawo Konserwator. (1)

    Kościół nie stoi ponad prawem, chociaż wielu tak uważa. Szczególnie, jak ktoś chce układać kostkę brukową w bazylice.

    • 27 17

    • Pierwszy szkodnik z tego konserwatora

      • 6 2

  • Stronniczy i zakłamany materiał. (5)

    A coś o krypcie, na której remontnie było zgody, a cała została zburzona? Co z tą głośną, ale coraz bardziej wyciszaną kwestią zdewastowania płyt nagrobkowych, które zostały skute i razem z gruzem jak śmieci wywalone do kontenerów? Słabo mi się zrobiło, jak przeczytałam tutaj o tym remoncie w samych superlatywach! Wstyd! Wstyd dla całej redakcji trójmiasto.pl!

    • 72 15

    • (3)

      jaka krypta została "cała zburzona"?

      • 5 4

      • Krypta pod kaplicą Marii Magdaleny. (1)

        Nie została zburzona, ale prace w niej prowadzono bez zgody konserwatora, bez należytej staranności i bez zwyczajowego szcunku dla szczątków.

        • 6 1

        • Akurat księża generalnie mają w pompce szczątki.

          • 5 1

      • Krypta pod kaplicą Marii Magdaleny.

        • 4 1

    • napisz artykuł "druga strona remontu bazyliki"

      i im wyślij - w mojej ocenie opublikują...

      • 0 1

  • Szkoda, że część wykonano tak tandetnie. (1)

    Doceniam skalę prac oraz co zrobiono z zewnętrzną częścią bazyliki, ale wejście do podziemi od strony Św. Ducha i tę salę multimedialną zrobiono tandetnie... Nie przystoi takie pasujące jak pięść do oka wykończenie...

    • 32 5

    • Niby co tam jest tandetne?

      • 1 2

  • To jesacze wywalic te samochody parekujaca dookola kosciola

    • 22 8

  • Wyposażenie kościoła Mariackigo

    A co z wyposażeniem kościoła Mariackiego z Muzeum Narodowego w Warszawie galeria sztuka średniowiecza?!

    • 25 5

  • Kiedy miasto zlikwiduje ten parking przy murach Bazyliki ? (5)

    To jest dom Boga a nie supermarket. Troche szacunku dla Jezusa.

    Wanda

    • 27 22

    • Bazylika zrobiła

      ten parking na swoim terenie.Pod zły adres te pretensje.

      • 11 1

    • kościół ma prawo robić na swoim gruncie co chce

      i nic ci do tego

      • 3 8

    • Jezus nigdy nie miał pretensji do samochodó

      Skąd ta nienawiść?

      • 3 0

    • Czy supermarket to

      sklepik wewnątrz ?

      A gdzie księża mają swoje fury parkować ?

      • 4 2

    • Z Zaspy?

      • 0 0

  • Dołożyłem swoją cegiełkę (1)

    uważam, że warto.

    • 16 14

    • kup pan cegłówkę za stówke ocalisz pan główkę

      • 2 0

  • (1)

    Bazylika mariacka jest przepiękna. Dla mnie to symbol Gdańska. Przyjechałam jako dziecko na wakacje do Gdańska i zrobiła na mnie ogromne wrażenie, i dziś, już jako wieloletni mieszkaniec, podziwiam ją cały czas. Dobrze że miasto o nią dba.

    • 36 6

    • My dbamy, z naszych podatków i unijnych pieniędzy.

      Za swoje kościół doprowadził przybytek do riuny. Kościół katolicki, najbogatsza instytucja na świecie.

      • 9 1

  • (2)

    poziom tej strony merytorycznie szoruje po dnie

    • 18 8

    • Liczą się tylko kliknięcia. Im większa pyskówka tym lepiej.

      • 2 2

    • Napiszesz coś więcej!

      • 0 0

  • Nepotyzm (6)

    Kiedy skończy się nepotyczny układ i prochy Adamowicza trafią na cmentarz, tam gdzie ich miejsce?

    • 40 28

    • (1)

      Osoba inteligentna nie używa słów gdy nie zna ich znaczenia.
      Zalecam korzystanie ze słowników.

      • 12 6

      • Janusz Owada nie pouczaj jak nie masz racji

        • 6 8

    • w Polsce ponad 5O ulic w Polsce jest im Kaczyńskiego i powstają i kolejne i kolejne , a niby dlaczego ?

      • 8 8

    • (1)

      Jak opróżnią Wawel z tych którzy tam leżeć nie powinni, przywrócą chwałę zbeszczeszczonej ślubem Świątyni Opatrzności Bożej i jak ambona jasnogórska odzyska swoja należną rolę .

      • 6 3

      • podaj nazwę

        Co to za zioło, które wąchasz?

        • 2 2

    • Nepotyzm przy pochówku, coś ci się chyba pomyliło.

      • 2 4

alert Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

Najczęściej czytane