Fakty i opinie

Zobacz kartki świąteczne sprzed 100 lat

artykuł historyczny


Maile, sms-y albo mms-y coraz częściej zastępują nam zwyczaj wysyłania kartek świątecznych. Co tracimy, najlepiej widać na dawnych, nawet stuletnich kartkach, będących częścią kolekcji Strefy Historycznej Wolne Miasto Gdańsk.



Pierwsza kartka świąteczna z 1843 roku. Rysunek, przedstawiający rodzinę wznoszącą toast, wykonał artysta z Londynu, John Calcott Horsley.
Pierwsza kartka świąteczna z 1843 roku. Rysunek, przedstawiający rodzinę wznoszącą toast, wykonał artysta z Londynu, John Calcott Horsley. fot. mikolaja.pl

W jakiej formie obecnie najczęściej wysyłasz lub składasz świąteczne życzenia?

telefonicznie 10%
sms-em 34%
mmes-em 1%
mailem 4%
wysyłam kartkę świąteczną 29%
osobiście 9%
wcale tego nie robię 13%
zakończona Łącznie głosów: 512
Zanim powstały kartki świąteczne, najbliższym wysłano po porostu listy z życzeniami. Zmęczyło to w końcu pewnego Anglika, sir Henry'ego Cole'a (1808-1882) z Londynu, który - mając bardzo wielu znajomych - poświęcał mnóstwo czasu na wysyłanie im życzeń.

W 1843 roku, przed Bożym Narodzeniem, wpadł na świetny pomysł i postanowił zamówić u znajomego malarza rysunek z wypisanymi życzeniami, a następnie powielić go w drukarni i rozesłać do znajomych.

Pierwsze takie kartki wysyłano jeszcze w kopertach, jednak gdy 1865 roku wymyślono pocztówki, szybko zyskały one na popularności.

Obecne kartki świąteczne, dzięki nowoczesnym technikom drukarskim znacznie się różnią od tych sprzed stu czy kilkudziesięciu lat. Jednak historyczne poprzedniczki niejednokrotnie mają wręcz unikatowy wdzięk. Można się o tym przekonać oglądając blisko 250 kartek świątecznych z tamtego okresu w kolekcji Strefy Historycznej Wolne Miasto Gdańsk.

- Najstarsza kartka w naszych zbiorach została wysłana 12 grudnia 1912 roku w zaborze rosyjskim, a dokładnie z Warszawy Brześć do Lublina. Widać na niej obejmujące się panny, co symbolizuje stary i nowy rok - wyjaśnia Piotr Mazurek, dyrektor Strefy Historycznej Wolne Miasto Gdańsk i prezes Towarzystwa Przyjaciół Gdańska.

W gdańskiej kolekcji jest sporo polskich kartek, jak np. ta, na której widać świąteczną choinkę na tle Sukiennic. Pochodzi ona z  1917 roku z Krakowa. Z tego miasta jest też ciekawie ilustrowana kartka z 1929 roku (ze słowami "Hej kolęda, kolęda"), pochodząca ze znanego wówczas wydawnictwa Sztuka.

W zbiorze jest też bardzo ciekawa pocztówka z 1931 roku z zakochaną parą stojącą przy choince (pani trzyma serduszko) - to przedruk francuskiej kartki, przygotowany specjalnie na polski rynek. Kolejną zakochaną parę (wyglądającą jak ówczesne gwiazdy filmów), widać na kartce z wysłanej 20 grudnia 1937 roku z Gdyni.

- Mamy też bardzo ciekawą kartkę, na której widać chłopca i dziewczynkę, co ciekawe - wysłaną 25 grudnia 1912 roku w Berlinie. To pokazuje, że w tamtym czasie poczta działała mimo świąt - wyjaśnia Piotr Mazurek.

Co się wtedy pisało?

- To były zazwyczaj bardzo długie teksty, często rymowane, czy mówiące o wydarzeniach z życia nadawcy. Wyjątkiem są niemieckie kartki, gdzie są standardowe, dość zimne życzenia - wyjaśnia Mazurek.

Osoby które chcą zgłębić tajemnicę świątecznej korespondencji sprzed lat oraz przyjrzeć się świątecznym pocztówkom, mogą to zrobić w Strefie Historycznej Wolne Miasto Gdańsk. Nie są one w stałej ekspozycji, jednak wystarczy o nie zapytać, by zostały udostępnione.

Opinie (46)

  • ja bym budyniowi wręczył (4)

    Ale wypowiedzenie. W końcu ja mu płacę to jestem jego szefem hłe hłe.

    • 48 33

    • podatnik = troll

      z miłości, obsesji czy za 6 pln od wpisu ? Tekst o kartkach świątecznych a on o budyniu.

      • 22 4

    • pewnie nie masz za wielu przyjaciół? (1)

      • 11 6

      • jesli uważasz 300 znajomych z "fejsbuka" za swoich przyjaciół to mi cie żal

        • 19 0

    • Możesz mu najwyżej skoczyć, trollu :)

      • 6 2

  • Tak. (3)

    To był piękny zwyczaj.Dziś w skrzynkach pocztowych tylko rachunki i gazetki promocyjne.A kartki świąteczne tylko od tesco,auchan,ikei,polo itp.

    • 82 3

    • Masz rację.

      Ale tak naprawdę, to nic nic stoi na przeszkodzie, żeby nadal wysyłać kartki. Ja robię to nadal ku uciesze wszystkich, którzy je otrzymują. A kartki są coraz piękniejsze ... Wesołych Świąt!

      • 19 0

    • Dlaczego był?!

      Aby otrzymać kartkę tradycyjnie drogą pocztową po prostu trzeba wysyłać :) Jestem tradycjonalistka i wysyłam na każde święta- oczywiście maile i smsy też ale to już nie to samo:)

      • 16 1

    • był? jest!

      u mnie kartki wysyłane są co roku i w skrzynce też zawsze znajduję, nic nie stoi na przeszkodzie żeby wysłać - może ktoś Ci odeśle i zrobi miła niespodziankę ;)

      • 8 0

  • Envelo (1)

    Nowa usługa poczty polskiej przywróci do łask tradycyjne kartki.Ja osobiście korzystałem,wysłałem własne kartki ze zdjęciami bliskich,znaczek wydrukowany i doszło po 2 dniach do adresatów.Nareszcie coś w tym komunistycznym betonie pocztowym się zmienia na lepsze.

    • 19 2

    • W "komunistycznym betonie" pisaliśmy listy, wysyłaliśmy kartki

      to wszystko działało
      mam kilkaset listów z lat 80-tych
      otrzymanych od krewnych, przyjaciół, sąsiadów ( !),
      chłopaka

      • 7 1

  • klasa, szkoda że "bezplciowe, bezosobowe" smsy i maile przodują tylko że wygodniej (1)

    zabijają piękną tradycję.

    • 22 3

    • wybór ludzi

      do tradycji na siłę nie przekonasz

      • 7 1

  • Wszystkiego Najlepszego z Okazji Przesilenia Zimowego. (5)

    Niech Światłość Zawita.

    • 20 10

    • Też są takie pocztówki.

      Bez dzieciątka w żłobie, a jedynie z światłem w różnych odmianach.

      • 6 1

    • minusiki od zaborczych chrześcijan :) (1)

      Szkoda, że nie jest tak jak podczas Konfederacji Warszawskiej (1573)

      • 5 6

      • takiej Rzeczpospolitej nie chcą dzisiaj pamietać

        • 3 0

    • Przesilenie zimowe w sobotę o godzinie 18.11 (1)

      • 2 0

      • Gdyby uwzględniać precesję Ziemi to wszystkie święta solarna należałoby cofać.

        Także nie bądź taki Murzyn. Po prostu Wigilia i Szczodre Gody powinny być nie 24 a 18 na dzień dzisiejszy.

        • 0 0

  • (1)

    Ludzie więcej życzliwości względem siebie a będzie nam wszystkim łatwiej.

    • 34 1

    • :)))

      • 0 0

  • (5)

    Kiedyś to były czasy, teraz to tylko te majle i smsy

    • 20 3

    • (2)

      Nie narzekaj na czasy bo gdyby nie maile i smsy to dalej byś musiał iść na pocztę aby zapłacić rachunek i nie mógłbyś chociażby sprawdzić rozkładu komunikacji miejskiej bez drałowania na przystanek.

      • 0 2

      • Może te drałowanie byłoby dobre dla tuszy niektórych? (1)

        • 3 1

        • Czy potrafisz uzasadnić gramatycznie lub logicznie

          sformułowanie "te drałowanie"?

          Skąd się biorą takie językowe dziwactwa i dlaczego się "przyjmują"?

          • 2 2

    • Co za "kiedyś"?

      Poczty jeszcze nie zlikwidowano. Wysyłaj tradycyjne kartki, skoro ci tego brak, zamiast biadolić bez powodu.

      • 3 1

    • Twoja matka też mówiła jak byłeś młody że kiedyś to były czasy nie rozumiejąc tego do końca na czym nie była wychowywana,Twoja babcia również itd. a świat niestety idzie do przodu.Tak poza tym ciekawy jestem czy nie korzystasz z maili i smsów.

      • 1 1

  • kiedyś to było boże narodzenie... (4)

    a teraz komercja: renifery,elfy,bałwany,mikołaje przebierańcy,wklejone/powielone smsy,a najbardziej pamiętały o tym markety dookoła..

    • 38 2

    • I łamanie reguł pisowni... (1)

      Boże Narodzenie! Nie: "boże narodzenie"...

      • 7 3

      • proszę o wypowiedź na temat..

        nie czepiać się duża/mała litera...

        • 1 3

    • a ludzie szybko przyjęli te komercję

      widocznie to tylko tradycja

      • 1 0

    • Tak, a dokładnie 2 tysiące lat temu :)

      • 0 1

  • A gdzie na nich opcja

    "wyślij do wielu"

    • 19 1

  • Zawsze

    wysylamy.

    • 8 0

alert Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.